Đăk Glei

Huyện thuộc tỉnh Kon Tum

Đăk Glei còn được viết là Đắc Glây là một huyện thuộc tỉnh Kon Tum, Việt Nam.

Đăk Glei
Huyện Đăk Glei
Huyện
Hành chính
VùngTây Nguyên
TỉnhKon Tum
Huyện lỵThị trấn Đăk Glei
Trụ sở UBNDThôn Đăk Xanh, thị trấn Đăk Glei
Phân chia hành chính1 thị trấn, 11 xã
Thành lập
  • 26/6/1946[1]
  • 1/11/1975: tái lập[2]
Tổ chức lãnh đạo
Chủ tịch UBNDHoàng Trung Thông
Chủ tịch HĐNDA Sô Lai
Địa lý
Tọa độ: 15°6′45″B 107°45′0″Đ / 15,1125°B 107,75°Đ / 15.11250; 107.75000
Diện tích1.495,26 km²
Bản đồ huyện Đăk Glei
Dân số (2019)
Tổng cộng48.761 người[3]
Thành thị6.824 người (14%)
Nông thôn41.937 người (86%)
Mật độ32 người/km²
Dân tộcKinh, Gia Rai, Ê đê, Giẻ Triêng
Khác
Mã hành chính610[4]
Biển số xe82-N1
Số điện thoại0260.3.833.105
Số fax0260.3.833.105
Websitehuyendakglei.kontum.gov.vn

Địa lýSửa đổi

Huyện Đắk Glei nằm ở phía bắc tỉnh Kon Tum, có vị trí địa lý:

Huyện Đăk Glei có diện tích 1.495,26 km², dân số năm 2019 là 48.761 người[3], mật độ dân số đạt 32 người/km².

Đường Hồ Chí Minh chạy theo hướng Bắc-Nam đi qua giữa đọa bàn huyện. Huyện lỵ là thị trấn Đăk Glei. Là huyện có diện tích lớn nhất tỉnh Kon Tum.

Hành chínhSửa đổi

Huyện Đắk Glei có 12 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm thị trấn Đăk Glei (huyện lỵ) và 11 xã: Đăk Choong, Đăk Kroong, Đăk Long, Đăk Man, Đăk Môn, Đăk Nhoong, Đăk Pek, Đăk Blô, Mường Hoong, Ngọc Linh, Xốp.

Lịch sửSửa đổi

Trước năm 1945, chính quyền thực dân Pháp chưa tổ chức chính quyền dưới tỉnh, mà việc cai trị vẫn do các đại lý hành chính phụ trách. Vùng Đắk Glei dưới quyền cai trị của đại lý hành chính Kon Tum, thuộc tỉnh Kon Tum.

Sau khi Cách mạng tháng 8 thành công, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã tổ chức lại tỉnh Kon Tum thành 4 đơn vị hành chính gồm các huyện Đăk Glei, Đăk Tô, Konplong và thị xã Kon Tum. Tuy nhiên, không lâu sau thì quân Pháp tái chiếm Đông Dương và mở rộng phạm vi kiểm soát lên Tây Nguyên, tái sử dụng lại bộ máy hành chính thời thực dân. Về phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, do tình trạng chiến tranh, Xứ ủy Trung Kỳ và Phân ban vận động quốc dân thiểu số Nam Trung Bộ trực tiếp chỉ đạo quản lý hành chính toàn vùng Tây Nguyên. Những nay sau đó, tổ chức hành chính khu và phân khu được áp dụng.

Tháng 3 năm 1950, theo chủ trương của Liên Khu ủy V, tỉnh Kon Tum và tỉnh Gia Lai được sáp nhập thành tỉnh Gia - Kon. Ban cán sự Gia - Kon ra quyết định thành lập 7 khu (huyện). Địa bàn tỉnh Kon Tum tổ chức thành 3 khu: khu 1 (Đăk Glei); khu 2 (Đăk Tô); khu 3 (Kon Plong). Cách phân chia hành chính này giữ nguyên đến tận khi Hiệp định Geneve có hiệu lực.

Suốt thời kỳ Việt Nam Cộng hòa, vùng Đăk Glei thuộc quận Đăk Sút.[5]

Sau năm 1975, huyện Đắk Glei có 10 xã: Đắk Choong, Đắk Kroong, Đắk Long, Đắk Môn, Đắk Nhoong, Đắk Pék, Đắk Plô, Dục Nông, Mường Hoong, Ngọk Linh.

Ngày 15 tháng 10 năm 1991, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 316-HĐBT[6], về việc thành lập huyện Ngọc Hồi. Theo đó, chuyển xã Dục Nông sang trực thuộc huyện Ngọc Hồi.

Ngày 22 tháng 11 năm 1996, Chính phủ ban hành Nghị định số 73-CP[7], theo đó:

  • Thành lập thị trấn Đắk Glei trên cơ sở 8.750 ha diện tích tự nhiên và 3.899 nhân khẩu của xã Đắk Pék
  • Thành lập xã Đắk Man trên cơ sở 11.600 ha diện tích tự nhiên và 1.270 nhân khẩu của xã Đắk Plô.

Ngày 13 tháng 7 năm 2001, Chính phủ ban hành Nghị định số 40/2001/NĐ-CP về việc thành lập các xã thuộc huyện Đắkglei, huyện Đắk Tô, tỉnh Kon Tum và đổi tên xã Măng Xăng, huyện Đắk Tô thành xã Tè Xăng[8]. Theo đó, thành lập xã Xốp trên cơ sở 12.490 ha diện tích tự nhiên và 2.526 nhân khẩu của xã Đắk Choong.

Từ đó, huyện Đăk Glei có 1 thị trấn và 11 xã như hiện nay.

Du lịchSửa đổi

Huyện Đắk Glei có núi Ngọc Linh, ngọn núi cao nhất Tây Nguyên với chiều cao hơn 2600m so với mặt nước biển, cùng với cây thuốc quý hiếm là Sâm Ngọc Linh.

Tại vùng đất thôn Măng Khênh xã Đăk ManThác Đắk Chè trên suối Đăk Chè. Thác nằm ngay sát đường đường Hồ Chí Minh, và có thể ngắm cảnh thác ở ngay trên cầu Đăk Chè bắc qua dòng suối này.[9]

Gắn liền với địa danh lịch sử là Ngục Tố Hữu, nơi đã từng giam giữ nhà thơ Tố Hữu. Một di tích lịch sử được quan tâm và thu hút khách tham quan, du lịch.

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ Đề cương tuyên truyền: Kỷ niệm 105 năm thành lập tỉnh Kon Tum (09/02/1913 – 09/02/2018)
  2. ^ Huyện Đăk Glei: Kỷ niệm 40 năm thành lập
  3. ^ a b Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở trung ương. “Dân số đến 01 tháng 4 năm 2019 - tỉnh Kon Tum” (PDF). Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2020.
  4. ^ Tổng cục Thống kê
  5. ^ Kon Tum qua các thời kỳ lịch sử[liên kết hỏng]
  6. ^ “Quyết định 316-HĐBT năm 1991 về việc thành lập huyện mới Ngọc Hồi thuộc tỉnh Kon Tum”.
  7. ^ Nghị định số 73-CP về việc thành lập các xã và thị trấn thuộc các huyện Kon Plông, Đắk Glei, Ngọc Hồi, Đắk Hà và thị xã Kon Tum, tỉnh Kon Tum
  8. ^ Nghị định số 40/2001/NĐ-CP của Chính phủ về việc thành lập các xã thuộc huyện Đắkglei, huyện Đắk Tô, tỉnh Kon Tum và đổi tên xã Măng Xăng, huyện Đắk Tô thành xã Tè Xăng
  9. ^ Mê mẩn với thác đẹp Tây Nguyên. Anninh Thudo, 03/11/2014. Truy cập 1/04/2019.

Tham khảoSửa đổi