Đường Trần Hưng Đạo, Thành phố Hồ Chí Minh

đại lộ Sài Gòn – Chợ Lớn

Đường Trần Hưng Đạo là một tuyến đường tại Thành phố Hồ Chí Minh, nối từ công trường Quách Thị Trang (Quận 1) đến đường Học Lạc (Quận 5).[1] Đây là đại lộ nối liền hai thành phố Sài GònChợ Lớn cách đây một thế kỷ và ngày nay tuyến đường vẫn là một trục giao thông quan trọng của Thành phố Hồ Chí Minh.[2]

Đường Trần Hưng Đạo đoạn giao với đường Nguyễn Cư Trinh, tại đây có Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang

Vị tríSửa đổi

Tuyến đường này bắt đầu từ công trường Quách Thị Trang trước chợ Bến Thành, đi song song với kênh Bến Nghé đến đường Nguyễn Văn Cừ (ranh giới Quận 1 và Quận 5) rồi tiếp tục đi song song với kênh Tàu Hủ và kết thúc tại đường Học Lạc trước nhà thờ Cha Tam.[1]

Lịch sửSửa đổi

Bản đồ thành phố Chợ Lớn năm 1893. Đường Thủy binh (rue des Marins) kết thúc tại đường An Bình

Dưới thời Pháp thuộc, ban đầu tuyến đường chỉ bao gồm đoạn từ đường An Bình đến nhà thờ Cha Tam hiện nay, khi đó là đường đô thị thuộc thành phố Chợ Lớn với tên gọi rue des Marins (đường Thủy binh). Lúc này giữa hai thành phố Sài Gòn và Chợ Lớn vẫn còn là vùng đầm lầy rộng lớn, chỉ có hai tuyến đường bộ nhỏ hẹp kết nối hai địa phương là route haute de Saigon à Cholon (đường Sài Gòn – Chợ Lớn trên, vốn là con đường cái quan có từ thời Nguyễn, nay là đường Nguyễn Trãi) và route basse de Saigon à Cholon (đường Sài Gòn – Chợ Lớn dưới, con đường chạy dọc theo rạch Bến Nghé, nay thuộc đại lộ Võ Văn Kiệt).[3][4] Năm 1904, thị trưởng Chợ Lớn đề xuất kéo dài đại lộ Bonard của Sài Gòn (đường Lê Lợi ngày nay) đến đường Thủy binh, tuy nhiên đề xuất lúc thì được Hội đồng thành phố Sài Gòn đồng tình, lúc thì không.[5][6]

Bản đồ Sài Gòn và Chợ Lớn năm 1923. Lúc này đại lộ Galliéni đã được mở nối liền hai thành phố

Sau nhiều năm thảo luận, vào ngày 27 tháng 7 năm 1910 chính quyền đã thông qua dự án với kinh phí lên đến 1,25 triệu piastre, bao gồm cải tạo khu vực đầm lầy Boresse, xây dựng nhà ga xe lửa mới và mở đại lộ nối hai thành phố Sài Gòn và Chợ Lớn. Công trình cơ bản hoàn thiện vào cuối năm 1912.[7] Đến năm 1916, đại lộ Sài Gòn – Chợ Lớn chính thức được đặt tên là đại lộ Galliéni.[8] Ban đầu, đường chỉ trải đất đỏ, đến năm 1928 mới được chỉnh trang, rải đá granit và trải nhựa, bề rộng mặt đường khoảng 20 m.[6][9] Ngoài ra, cũng trong năm này chính quyền đã đưa vào sử dụng tuyến xe điện chạy dọc theo đại lộ.[a][5][10]

 
Đoạn đường thuộc Phường 14, Quận 5

Năm 1955, chính quyền Việt Nam Cộng hòa đổi tên đại lộ Galliéni thành đại lộ Trần Hưng Đạo, đường Thủy binh thành đường Đồng Khánh. Sau năm 1975, Chính phủ Cách mạng lâm thời nhập hai con đường thành đường Trần Hưng Đạo như hiện nay. Tuy nhiên, do địa chỉ nhà trên tuyến đường vẫn giữ nguyên số nhà của hai đường Trần Hưng Đạo và Đồng Khánh trước kia nên đoạn đường Đồng Khánh cũ thường được gọi là "Trần Hưng Đạo B" để phân biệt.[11]

Ghi chúSửa đổi

  1. ^ Đây là một trong hai tuyến nối Sài Gòn với Chợ Lớn thuộc hệ thống xe điện (tramway) được người Pháp xây dựng lúc bấy giờ. Tuy nhiên, tuyến xe điện này hoạt động đến năm 1953 thì bị chính quyền Quốc gia Việt Nam cho ngưng và đến thời Việt Nam Cộng hòa thì bị dỡ bỏ hoàn toàn.

Chú thíchSửa đổi

  1. ^ a b “Bản đồ thành phố”. Cổng thông tin điện tử Thành phố Hồ Chí Minh. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2022.
  2. ^ Mạnh Linh (17 tháng 8 năm 2020). “TP Hồ Chí Minh triển khai thực hiện 'Tuyến đường kiểu mẫu về trật tự, an toàn giao thông'. Báo Tin tức - TTXVN. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2022.
  3. ^ Nguyễn Đức Hiệp (9 tháng 10 năm 2010). “Saigon - Chợ Lớn: thế kỷ 17 đến thế kỷ 19 - Phần III”. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2022.
  4. ^ Quỳnh Trần (12 tháng 3 năm 2017). “Những con đường Sài Gòn thay đổi sau gần nửa thế kỷ”. Báo điện tử VnExpress. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2022.
  5. ^ a b Baudrit, André (1943). Guide historique des rues de Saigon. Saigon: S.I.L.I. tr. 235–236.
  6. ^ a b Trần Hữu Quang (2012). Hạ tầng đô thị Sài Gòn buổi đầu. Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh. tr. 51. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2022.
  7. ^ Gouvernement général de l'Indochine (1913). Rapports au Conseil de Gouvernement. Session ordinaire de 1913. Imprimerie d'Extrême-Orient. tr. 35–36. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2022.
  8. ^ “A BATONS ROMPUS”. Saigon Sportif. 22 tháng 7 năm 1916. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2022.
  9. ^ Cù Mai Công (1 tháng 10 năm 2016). “Chợ Bến Thành mở đường nối Sài Gòn - Chợ Lớn làm một”. Tuổi Trẻ Online. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2022.
  10. ^ Gouvernement général de l'Indochine (1929). Rapports au Conseil de Gouvernement. Session ordinaire de 1929. Imprimerie d'Extrême-Orient. tr. 414–415. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 15 tháng 7 năm 2022.
  11. ^ Nguyễn Q. Thắng, Nguyễn Đình Tư (2001). Đường phố Thành phố Hồ Chí Minh. Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin. tr. 211. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2022.

Xem thêmSửa đổi