Khác biệt giữa các bản “Lâm Quang Ky”

không có tóm lược sửa đổi
'''Lâm Quang Ky''' (?- 1868) là một thuộc tướng của thủ lãnh kháng Pháp [[Nguyễn Trung Trực]]. ÔngCuối bịthế đốikỷ phương19 chémtại chết[[Nam Kỳ]], khiông tham gia phong trào khởi nghĩa của Nguyễn Trung Trực tại [[Rạch Giá]] (nay thuộc [[Kiên Giang]]), cuối thếđã kỷbị 19quân tạiPháp Namlệnh Kỳchém chết.
{{npov}}
Lâm Quang Ky (?- 1868) là thuộc tướng của thủ lãnh kháng Pháp [[Nguyễn Trung Trực]]. Ông bị đối phương chém chết, khi tham gia phong trào khởi nghĩa tại Rạch Giá (nay thuộc Kiên Giang), cuối thế kỷ 19 tại Nam Kỳ.
== Tiểu sử sơ lược ==
Lâm Quang Ky quê ở làng [[Vĩnh Thanh Vân]], [[Rạch Giá]], tỉnh [[Kiên Giang.]], con của Lâm Kim Diệu, cũng là một người nhiệt tình yêu mến nước Việt.
Đêm 15 tháng 6 năm [[1868]], nghĩa quân Nguyễn Trung Trực, trong đó có Lâm Quang Ky, đã tổ chức tấn công chiếm lấy đồn Rạch Giá khiến đối phương sợ hãi{{cần chú thích}}.
 
== Sự tích về cái chết của Lâm Quang Ky ==
Lâm Quang Ky quê ở làng [[Vĩnh Thanh Vân]], [[Rạch Giá]], tỉnh [[Kiên Giang.]], con của Lâm Kim Diệu, cũng là một người nhiệt tình yêu mến nước Việt.
Có hai câu chuyện kể về cái chết của ông sau khi cảm tử để cứu chủ tướng Nguyễn Trung Trực.
Cùng với thủ lãnh và các nghĩa quân khác, đã khiến đối phương sợ hãi, khi tất cả họ tổ chức tấn công chiếm lấy đồn Rạch Giá trong đêm 15 tháng 6 năm [[1868]].
 
BởiTheo câu chuyện truyền miệng của người dân tại vùng [[Tà Niên]], Rạch Giá, bởi cảm thương cho tình cảnh: Quânquân Pháp đã bắt mẹ của Nguyễn Trung Trực để uy hiếp ông Trực phải ra hàng; và vì muốn vị chủ tướng phải sống để tiếp tục công cuộc kháng Pháp, nên Lâm Quang Ky đã quyết định hy sinh tấm thân mình.
==Một câu chuyện kể ==
 
:*Ðến nay người dân tại vùng [[Tà Niên]], Rạch Giá vẫn còn truyền miệng câu chuyện:
Bởi cảm thương cho tình cảnh: Quân Pháp đã bắt mẹ của Nguyễn Trung Trực để uy hiếp ông Trực phải ra hàng; và vì muốn vị chủ tướng phải sống để tiếp tục công cuộc kháng Pháp, nên Lâm Quang Ky đã quyết định hy sinh tấm thân mình.
Trước khi ra hàng quân Pháp, Lâm Quang Ky đã quỳ trước mặt cha là Lâm Kim Diệu, dâng khay
trầu rượu với chiếc khăn tang, bày tỏ với cha ý nguyên lànguyện đóng giả chủ tướng ( ''Nguyễn Trung Trực và ông có ngoại hình khá giống nhau) để nạp mình cho Pháp và cũng xin cha bỏ qua tội không thể làm tròn chữ hiếu. Cụ Lâm cầm chung rượu lên uống cạn rồi nói: ''“Có thế mới đáng làm con dân nước Việt và làm
con ta!”''
''Trực và ông có ngoại hình khá giống nhau'' ) để nạp mình cho đối phương và cũng xin cha bỏ qua tội không thể làm tròn chữ hiếu.
Cụ Lâm cầm chung rượu lên uống cạn rồi nói: ''“Có thế mới đáng làm con dân nước Việt và làm
con ta!”''
 
Khi tới đầu thú, ông tự xưng là Nguyễn Trung Trực. Quân Pháp cả tin, không một chút nghi ngờ. Nhưng rủi thay, hôm đó có Lượm, một người lính nghĩa quân đào ngũ.(''Lượm làmđã taychuyển sai,sang điềmlàm chỉviệc cho Pháp và cung cấp thông tin để Pháp bắt được nhiều nghĩa quân, nên được thăng tới chức "đội"''). Lượm mách nhỏ cho Pháp biết người đầu thú là Lâm Quang Ky, nhưngrằng viên thuộc tướng giả danh này cũng cực kỳ nguy hiểm!.
Biết chuyện, Pháp rất tức giận, liền ra lệnh đóng gông vào cổ ông, rồi sai người dẫn ra chợ Rạch Giá chém chết ngay. Hôm ấy nhằm ngày 12 tháng 5 năm Mậu Thìn (tức 1- tháng 7- năm [[1868]] )
 
:*Theo bài viết '''Làng Vĩnh Hòa Đông'''<ref>[http://elib.quancoconline.com/Stories/ViewContent.asp?g=22185 Làng Vĩnh Hòa]</ref>, thì ông không phải ông ra đầu thú, bị quân Pháp bắt được khi đang cầm chân đối phương, để chủ tướng chạy thoát.
 
Chuyện kể rằng, sau khi quân Nguyễn Trung Trực hạ thành Rạch Giá, Pháp điều quân từ [[Vĩnh Long]] đến giải nguy và để chiếm lại thành. Do nghĩa quân thế cô, vũ khí kém, nên thành không giữ được.
 
Trong tình thế hiểm nghèo, Lâm Quang Ky cùng một số nghĩa quân cảm tử tự nguyện ở lại cầm chân quân Pháp, để Nguyễn Trung Trực rút lực lượng chính về Hòn Chông. Tức thì, Lâm Quang Ky mặc chiến bào của chủNguyễn tướngTrung họ NguyễnTrực, cầm cờ lệnh, cố tình chiến đầuđấu kéo dài thời gian. Cuối cùng, quân Pháp bắt được ông cùng với sáu nghĩa binh khác.
 
Khi ấy, Viên chỉ huy quân Pháp đinh ninh ông là Nguyễn Trung Trực nên không cho quân truy đuổi nữa. Qua ngày hôm sau, cai đội Lượm vì biết rõ mặt Lâm Quang Ky nên việc sớmbị bại lộ. Rất tức giận, Pháp sai người đem tất cả ra chém chết tại chợ Rạch Giá mà không cần xét xử.
 
== Di sản ==
== Nhân dân Việt ghi nhận công lao ==
Sau này, khi Nguyễn Trung Trực bị bắt và cũng bị xử chém tại Rạch Giá, người dân Tà Niên đã bí mật thờ hai ông ở đình thờ [[Cá Ông]] (''Nam Hải đại vương''), tứcnay là ngôi Đìnhđình thờ Nguyễn Trung Trực tại TPthành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang hiện nay. Và tênTên ông cũng như tên của Nguyễn Trung Trực đều được chọn để đặt tên cho hai con đường phố lớn, cho hai ngôi trường học khang trang và danh tiếng của tỉnh này.
 
Tại dònglàng Vĩnh Hòa Đông thuộc tổng Kiên Định, huyện Kiên Giang, vốn là làng Vĩnh Hòa Đông xưa, hiện còn mộ phần của ông. Dòng họ Lâm ở đấy vẫn còn tôn thờ một mảnh vải, mà theo lời kể của người giữ di vật: ''thì đó là vạt áo của Lâm Quang Ky do chính tay ông cắt đứt, khi người vợ trẻ níu áo van xin ông đừng đi nhận cái chết thay...''
Sau này khi Nguyễn Trung Trực bị bắt và cũng bị xử chém tại Rạch Giá, người dân Tà Niên đã bí mật thờ hai ông ở đình thờ [[Cá Ông]] (''Nam Hải đại vương''), tức ngôi Đình thờ Nguyễn Trung Trực tại TP Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang hiện nay. Và tên ông cũng như tên Nguyễn Trung Trực đều được chọn để đặt tên cho hai con đường phố lớn, cho hai ngôi trường học khang trang và danh tiếng của tỉnh này.
 
Nơi làng Vĩnh Hòa Đông thuộc tổng Kiên Định, huyện Kiên Giang vốn là làng Vĩnh Hòa Đông xưa, hiện còn mộ phần của ông.
Và dòng họ Lâm ở đấy vẫn còn tôn thờ một mảnh vải, mà theo lời kể của người giữ di vật: ''đó là vạt áo của Lâm Quang Ky do chính tay ông cắt đứt, khi người vợ trẻ níu áo van xin ông đừng đi nhận cái chết thay...''
 
== Liên kết ngoài==
:*Bùi Thụy Đào Nguyên, ''Lâm Quang Ky''[http://annonymous.online.fr/Thivien/forum_viewtopic.php?ID=612]
 
:Bùi Thụy Đào Nguyên, ''Lâm Quang Ky''[http://annonymous.online.fr/Thivien/forum_viewtopic.php?ID=612]
{{stub}}
[[Thể loại: Người Kiên Giang]]
[[Thể loại: Quan nhà Nguyễn]]
30.122

lần sửa đổi