Khác biệt giữa các bản “Năm 0”

n
Robot: Sửa đổi hướng
n (r2.7.1) (Bot: Thêm ms:Tahun 0)
n (Robot: Sửa đổi hướng)
:''Bài này nói về năm 0 trong lịch, xem thêm [[Năm 0 (định hướng)]] và [[Năm 0 (chính trị)]]''.
 
'''Năm 0''' là tên gọi được sử dụng bởi một số học giả khi làm việc với các hệ thống [[lịch]]. Trong sử dụng thông thường ở các nước [[phương Tây]], phần lớn mọi người không nói tới năm 0, vì thế năm 1 [[Công Nguyên|Anno Domini]] đứng liền ngay sau năm 1 [[Công Nguyên|TCN]] (''Ante Christum Natum'') mà không có năm 0 xen vào giữa. Có điều này là do hệ thống đánh số năm sử dụng là hệ thống [[số thứ tự]] mà không phải hệ thống [[số lượng]] – năm đầu tiên chính xác là – năm đầu tiên. Năm "{{CURRENTYEAR}}" trên thực tế lẽ ra phải gọi là "năm thứ {{CURRENTYEAR}}".
 
Sự hiện diện hay vắng mặt của năm 0 được xác định theo quy ước trong các nhóm chẳng hạn các [[nhà sử học]] hay các [[nhà thiên văn học]], trong đó các nhà thiên văn học thấy năm 0 là có ích. Không có một hệ thống lịch nào trong số các lịch [[Lịch Julius|Julius]] hay [[Lịch Gregory|Gregory]] cũng như kỷ nguyên (''Anno Domini'' hay [[Công Nguyên]]) xác định là năm 0 sẽ được sử dụng hay không. Nếu người viết không sử dụng quy ước của nhóm mà họ thuộc về thì họ phải thông báo rõ ràng là họ có đưa năm 0 vào trong cách đếm năm của họ hay không, nếu không như thế thì các số liệu về ngày tháng năm của họ sẽ bị hiểu sai.
 
Không có một nhà lịch sử nào đưa năm 0 khi đánh số năm trong tiêu chuẩn hiện tại của kỷ nguyên. Vì thế, không phụ thuộc vào tên gọi hay lịch được sử dụng (Julius hay Gregory), 1 [[Công Nguyên|TCN]] luôn luôn trực tiếp đứng ngay trước năm AD 1 (hay đơn giản chỉ viết là năm 1). Các nhà sử học thậm chí còn từ chối sử dụng năm 0 khi sử dụng các năm âm trước kỷ nguyên dương của chúng ta, vì thế −1 của họ đứng trực tiếp ngay trước 1, ví dụ V. Grumel trong ''La chronologie'' (1958), trang 30.
 
Phương pháp ''anno Domini'' của các năm được đánh số đã không được sử dụng rộng rãi ở [[Tây Âu]] cho đến tận [[thế kỷ 9]] và năm lịch sử từ ngày [[1 tháng 1]] tới ngày [[31 tháng 12]] đã không thống nhất ở Tây Âu cho đến tận năm [[1752]]. Các thuật ngữ ''anno Domini'' (AD), ''kỷ nguyên Dionysus'', ''kỷ nguyên Thiên chúa'', ''kỷ nguyên Cơ đốc'' và ''công nguyên'' đã được sử dụng đồng nghĩa với nhau trong thời kỳ [[Phục Sinh]] và trong [[thế kỷ 19]], ít nhất là trong [[latinh|tiếng Latinh]]. Kết quả là, các nhà sử học nói tới các kỷ nguyên này là tương đương.
 
Tuy nhiên, có ít nhất 2 nhóm đưa năm 0 vào khi họ đánh số các năm trước các kỷ nguyên này: đó là các nhà thiên văn học và một số nhà sử học [[văn minh Maya|Maya]]. Ngoài ra, một số lịch ở [[Nam Á]] bắt đầu các tính toán của họ về năm từ năm 0.
== Bede ==
 
[[Bede]] là nhà sử học đầu tiên sử dụng năm trước công nguyên (TCN, viết tắt [[tiếng Anh]]: BC) và vì vậy là người đầu tiên chấp nhận quy ước là không có năm 0 giữa các năm trước công nguyên và công nguyên, trong cuốn sách ''[[Historia ecclesiastica gentis Anglorum]]'' (''Lịch sử giáo hội của người Anh'') của ông năm [[731]]. Các nhà sử học Thiên chúa trước đó sử dụng ''[[anno mundi]]'' (trong năm của thế giới"), hay ''anno Adami'' ("trong năm của Adam", bắt đầu muộn hơn 5 ngày, được người [[Africanus]] sử dụng), hay ''anno Abrahami'' ("trong năm của Abraham", bắt đầu muộn hơn 3.412 năm theo [[Septuagint]], được [[Giáo hoàng Êusêbiô|Eusebius]] sử dụng), tất cả đều gắn "một" với năm bắt đầu từ [[Ngày Sáng Tạo]], hoặc là sự sáng tạo ra [[Adam]], hoặc là ngày sinh của [[Abraham]] một cách tương ứng. Tất cả đều bắt đầu với năm 1 do hệ thống đếm số bắt đầu từ 1 mà không phải là 0. Bede chỉ đơn giản là tiếp nối truyền thống này để nói về kỷ nguyên AD. Người phát minh ra thuật ngữ AD là [[Dionysius Exiguus]] vào năm [[525]] đã không chỉ rõ là ông bắt đầu cách đếm của mình từ 1 hay từ 0 (cũng như ông không đề cập tới trước công nguyên).
 
Bede đã không đánh số tuần tự bất kỳ đơn vị nào khác trong lịch ([[Lịch La Mã#Tháng|các ngày trong tháng]], tuần trong năm, hoặc tháng trong năm)-nhưng ông đã ý thức được [[Ngày trong tuần#Đánh số|các ngày Do Thái trong tuần]] trong đó việc đánh số bắt đầu từ 1 (ngoại trừ ngày thứ bảy được gọi là ''Sabbath'') và đã đánh số một phần các ngày trong tuần Thiên chúa giáo của ông một cách tương ứng (''Lord's day'' (ngày của Chúa), ''second day'' (ngày thứ hai), ..., ''sixth day'' (ngày thứ sáu), ''Sabbath'' trong cách chuyển đổi ra thành tiếng Anh).
 
Người ta thường cho rằng Bede đã không sử dụng năm 0 vì ông không biết về số 0. Mặc dù ''ký hiệu'' cho số không (0) đã chưa từng có mặt ở [[châu Âu]] cho đến tận [[thế kỷ 11]], Bede và Dionysius chắc chắn đã biết về hai ''từ'' để chỉ số 0—trong [[latinh|tiếng Latinh]] là các từ ''nulla'' và ''nihil'', trong cách nói thông thường có nghĩa là ''không có gì''. ''Nulla'' đã được sử dụng mỗi khi 0 là thành viên của các chuỗi số, dù rằng các số khác đã thuộc hệ thống [[số La Mã]] hay các từ trong tiếng Latinh. Dionysius sử dụng cách viết số 0 bằng tiếng Latinh này trong cùng một bảng trong đó ông giới thiệu kỷ nguyên ''anno Domini'' của mình, nhưng trong cột bên cạnh—nó là [[ngày lịch so le]] đầu tiên của chu kỳ 19 năm được sử dụng để tính toán [[Lễ Phục Sinh]] (xem thêm [http://hbar.phys.msu.su/gorm/chrono/paschata.htm Chu kỳ 19 năm của Dionysius]). Bede tiếp tục sử dụng ngày lịch so le số 0 này trong tác phẩm ''De temporum ratione'' (''Trong tính toán thời gian'') của mình năm [[725]], nhưng đã không sử dụng nó giữa BC và AD. ''Nihil'' được sử dụng để chỉ phần dư bằng 0 khi số là chia hết (xem các đối số 2 và 5 trong ''Chu kỳ 19 năm của Dionyius'' vừa đề cập).
 
Trong chương II quyển I của ''Lịch sử giáo hội'', Bede thông báo rằng [[Julius Caesar]] đã xâm lược nước Anh "trong năm thứ 693 sau khi xây dựng [[Roma]], nhưng là năm thứ 60 trước sự hiện thân của Chúa tôi", trong khi thông báo trong chương III, "trong năm Roma thứ 798, [[Claudius]]" cũng đã xâm chiếm nước Anh và "trong vài ngày ... đã kết thúc chiến tranh tại ... [năm] thứ 46 từ sự hiện thân của Chúa tôi" [http://www.fordham.edu/halsall/basis/bede-book1.html]. Mặc dù cả hai số liệu ngày tháng đều sai, nhưng chúng là đủ để kết luận rằng Bede đã không đưa năm 0 vào giữa BC và AD: 798 − 693 + 1 (vì các năm là bao gồm cả) = 106, nhưng 60 + 46 = 106, nó không còn chỗ cho năm 0. Thuật ngữ trong tiếng Anh "before Christ" (BC) ''không'' là sự phiên dịch trực tiếp của thuật ngữ Latinh "trước sự hiện thân của Chúa tôi" (tự nó không bao giờ được viết tắt), mà chỉ là cách dịch tương đương rút gọn: ''Sự hiện thân'' có nghĩa là sự đầu thai của [[Giê-su|Chúa Giê-su]], là ngày mà kể từ [[thế kỷ 4]] trở đi đã được kỷ niệm vào ngày [[25 tháng 3]] hàng năm, tức 9 tháng trước ngày mà ngày sinh của ông được kỷ niệm, [[25 tháng 12]]. Sử dụng 'BC' duy nhất của Bede đã tiếp tục được sử dụng không thường xuyên trong thời [[Trung Cổ|Trung cổ]] (mặc dù với năm chính xác). Sử dụng rộng rãi đầu tiên của thuật ngữ này (vài trăm lần) có trong ''Fasciculus Temporum'' của [[Werner Rolevinck]] năm [[1474]], sát cạnh các năm của thế giới (''anno mundi'').
 
== Các nhà thiên văn ==
== Truyền thông đại chúng ==
 
Trong phim ''Back to the Future'' (Trở lại tương lai) tiến sĩ Emmett Brown ("Doc" Brown), người phát minh ra cỗ máy thời gian, đã nhập số liệu về "ngày sinh của [[Đấng Cứu thế]]" trên keypad là ''ngày [[25 tháng 12]] năm 0000''. Không chỉ có ngày tháng năm được nhập vào sử dụng các số của năm thiên văn, mà ngày tháng năm nhập vào còn hàm ý là [[Giê-su|Chúa Giê-su]] thực sự đã sinh trong năm này (theo các nguồn khác nhau thì ông đã sinh ra trong khoảng thời gian giữa các năm 8 TCN và năm 9), và ngoài ra hoạt động kỷ niệm của Thiên chúa giáo vào [[Lễ Nô-en]] trong ngày [[25 tháng 12]] là một ngày lễ lịch sử thực sự chứ không phải ngày truyền thống (các manh mối trong [[Kinh Thánh]] chỉ ra rằng Giê-su sinh ra vào mùa xuân (ví dụ, những người chăn cừu canh gác đàn cừu của họ trong đêm tại quyển 3 Phúc âm (Luke) của kinh Tân ước có lẽ đã có mặt để giúp đỡ ca đẻ). Người ta cũng cho rằng ngày 25 tháng 12 đã được chọn để tạo ra sự sự liên tục đối với những người tôn sùng đã từng cử hành các lễ hội đông chí Pagan). Sự mới lạ của phim là khi Doc nói rằng "giả sử là ngày này chính xác, tất cả mọi điều chúng ta phải làm là tìm đường tới Bethlehem!" - vì thế có khả năng là tiến sĩ Emmett Brown chỉ là một kẻ thích phô trương và/hoặc là khôi hài (đối với cả [[Marty McFly]] và khán giả của bộ phim).
 
Công trình nổi tiếng nhất của [[nhà thần học]] nổi tiếng và hư cấu nhất [[Franz Bibfeldt]] liên quan tới năm 0: luận văn năm 1927 được trình bày tại Trường đại học Chicago có tên gọi "[http://magazine.uchicago.edu/9502/Feb95Bibfeldt.html Vấn đề của năm 0]".
986.568

lần sửa đổi