Khác biệt giữa các bản “Odoacer”

n
Robot: Sửa đổi hướng
n (r2.7.2) (Bot: Thêm ia:Odoacro)
n (Robot: Sửa đổi hướng)
| reign =476–493
| predecessor =Không có
| successor =[[Theodoric Đại đế|Theodoric Đại Đế]]
| born =433
| place of born = Không rõ
| father =[[Edeko]]
}}
'''Flavius Odoacer''' ([[433]]<ref>''[[Prosopography of the Later Roman Empire]]'', Vol. 2, ''s.v. Odovacer'', pp. 791 - 793</ref> – [[493]]), còn được biết đến với tên gọi '''Flavius Odovacer''', là [[Vua Ý]] vào [[thế kỷ 5|thế kỷ thứ 5]], thời kỳ trị vì của ông đánh dấu sự kết thúc của [[Đế quốc La Mã|Đế chế La Mã]] cổ đại ở [[Tây Âu]] và mở đầu thời kỳ [[Trung Cổ]]. Ông được xem là vị vua không có nguồn gốc xuất thân từ La Mã cai trị toàn bộ nước [[Ý]].
 
Odoacer là viên tướng chỉ huy lực lượng ''[[foederati]]'' [[người Scirii]] tại Ý đã phát động một cuộc nổi loạn nhằm truất phế vị [[Đế quốc Tây La Mã|Hoàng đế Tây La Mã]] cuối cùng, [[Romulus Augustus]] vào ngày [[4 tháng 9]] năm [[476]]. Mặc dù nắm thực quyền trong tay, ông cai trị trong vai trò là người ủng hộ [[Julius Nepos]] trên danh nghĩa, sau khi Nepos mất vào năm [[480]], thì chuyển sang ủng hộ [[Đế quốc Đông La Mã|Hoàng đế Đông La Mã]] ở [[Constantinopolis|Constantinople]]. Odoacer được xem là một vị vua ([[latinh|tiếng Latin]]: ''rex'') trong nhiều nguồn tài liệu và ông tự mình sử dụng nó ít nhất một lần và ở một thời điểm khác nó đã từng được [[quan chấp chính tối cao]] [[Basilius]] sử dụng.<ref>[[Giáo hoàng Marcellinô|Marcellinus]], [[Cassiodorus]], and some [[Papal]] documents, which come the closest to implying officiality of the title, all refer to him as ''rex'' (or one of its declensions). [[Jordanes]] at one point refers to him as ''Gothorum Romanorumque regnator'': ruler of the Goths and the Romans. He is called an ''autokrator'' (autocrat) and a ''tyrannos'' (usurper, tyrant) in [[Procopius|Procopius']] ''Bellum Gothicum''. The only reference to Odoacer as "King of Italy" is in [[Victor Vitensis]]: ''Odouacro Italiae regi''.</ref>
 
==Tiểu sử==
Ngày [[28 tháng 8]] năm [[475]], foederati đánh bại quân đội của Nepos, khiến Nepos phải trốn sang [[Dalmatia]] lánh nạn. Orestes liền đưa con trai của mình là Romulus lên ngôi lấy danh hiệu Augustus, trở thành Hoàng đế [[Romulus Augustus]]. Orestes, là ''magister militum'' (thống lĩnh quân đội), cho tổ chức một đội quân riêng nhằm đảm bảo cho việc hủy bỏ lời cam kết với foederati. Odoacer ngay sau đó đã phát giác ra sự bội ước này liền chỉ huy foederati đánh bại và hành quyết Orestes. Sau khi cuộc nổi loạn chấm dứt, lực lượng foederati người Đức, người Sciri và người [[Heruli]], cũng như phần lớn quân đội La Mã người Ý, tất cả đều tuyên bố Odoacer là vua nước Ý.<ref>Edward Gibbon, ''The Decline and Fall of the Roman Empire, Volume I,'' Chap. XXXVI (Chicago: Encyclopaedia Britannica, Inc., 1952), p. 590.</ref> Vào năm [[476]] Odoacer dẫn quân đội tiến về [[Ravenna]] và chiếm giữ thành phố này, thuyết phục vị hoàng đế trẻ tuổi Romulus thoái vị mà không bị tổn hại gì vào ngày [[4 tháng 9]] năm [[476]].
 
Cùng năm đó Odoacer từ bỏ danh hiệu Hoàng đế vô nghĩa để tránh một cuộc xung đột với [[Constantinopolis|Constantinople]]. Ông gửi [[vật biểu hiện]] Hoàng đế (''Imperial insignia'') cho [[Hoàng đế Đông La Mã]] [[Zeno]] và tuyên bố công khai mình là người cai trị tối cao của Đế chế Tây La Mã, vào thời gian này chẳng còn gì ngoại trừ bán đảo Ý, Dalmatia và phần đất tách khỏi Đế chế, miền trung Gaul. Vị Hoàng đế Tây La Mã hợp pháp, Julius Nepos, cai trị một cách bất lực tại Dalmatia cho đến khi bị ám sát vào năm 480. Trong suốt khoảng thời gian bốn năm còn lại, Odoacer vẫn công nhận Nepos là hoàng đế Tây La Mã và thậm chí còn đúc tiền mang tên ông.
===Giai đoạn trị vì nước Ý===
Năm 476, Odoacer chính thức trở thành vị vua người Đức đầu tiên của nước Ý và một kỷ nguyên mới bắt đầu. Odoacer là [[người Arian Cơ Đốc giáo]] và thậm chí có tài liệu nói rằng ông là người mù chữ. Các chiến binh và gia đình trong lực lượng foederati của Odoacer nhận được đất ở Ý và trở thành đối tượng của một chính sách thuế đặc biệt. Odoacer giữ nguyên chính quyền La Mã, Viện nguyên lão, hệ thống luật và thuế ở Ý. Đổi lại, ông giành được sự ủng hộ ở mức cao của Viện nguyên lão và nhân dân Rome.
 
Odoacer cho xây dựng một đội quân bao gồm người Ý và Đức, sử dụng nó để đánh bại [[người Vandal]] ở [[Sicilia|Sicily]]. Năm [[477]] Odoacer chinh phục gần như toàn bộ đảo Sicily. Năm 480, ông và đội quân người Ý-Đức đã sát nhập toàn bộ xứ Cổ [[Dalmatia]], sau khi Hoàng đế Tây La Mã Julius Nepos bị ám sát chết. Tại Ý, Odoacer nhận được quyền chỉ định một Hội đồng và cho phát hành đồng tiền được đúc riêng cho ông. Tiếp theo ông ký kết hiệp ước với [[visigoth|người Visigoth]] và [[người Frank]], gia nhập liên minh của họ trong cuộc chiến chống lại [[người Burgundi]], [[người Alemanni]], và [[người Sachsen|người Saxon]].
 
Cũng như vương quốc được mở rộng, danh tiếng của Odoacer dâng cao trong toàn dân ở Ý, và hiệp ước ký kết với người Frank và người Visigoth làm gia tăng ảnh hưởng của ông lên. Tất cả những việc này khiến cho Hoàng đế Đông La Mã [[Zeno]] bắt đầu lo lắng và coi Odoacer là kẻ thù của mình. Năm [[487]], Odoacer chỉ huy quân đội của mình giành lấy chiến thắng trong cuộc chiến với [[người Rugi]] ở [[Noricum]], nhưng ông đã không sát nhập thêm lãnh thổ mới này vào vương quốc của mình. Tàn quân của người Rugi bỏ chạy và trốn tránh với [[ostrogoth|người Ostrogoth]]. Vùng đất của người Rugi bị bỏ trống và được [[người Lombard]] tới định cư vào năm [[493]].
 
Năm [[488]], Hoàng đế Zeno bắt đầu một chiến dịch chủ yếu bằng lời nói nhằm chống lại Odoacer, cáo buộc ông đóng một phần quan trọng trong cuộc nổi dậy của [[Illus]] vào năm [[484]].Với những tuyên bố này, Zeno thuyết phục chư hầu người Ostrogoth của ông rằng Odoacer là một kẻ thù và cần được loại bỏ. Zeno hứa hẹn với [[Theodoric Đại đế]] và người Ostrogoth của ông được phép chiếm đóng và cai trị bán đảo Ý nếu họ đánh bại và loại bỏ Odoacer. Cùng năm đó, Theodoric dẫn người Ostrogoths vượt qua dãy núi [[Julian Alps]] xâm nhập vào nước Ý. Với sự phản bội này, [[Đế quốc Đông La Mã|Byzantine]] bằng một mũi tên giết hai con chim. Họ loại bỏ người Ostrogoth từ vùng [[Balkan]] và đảm bảo an toàn cho biên giới của họ, đồng thời thuận tiện mượn tay quân người Rợ tiêu diệt Odoacer.
===Người Ostrogoth xâm lược===
986.568

lần sửa đổi