Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Quản thúc Tiên”

n
Robot: Sửa đổi hướng
n (Bot: Thay thể loại đã đổi hướng Thiếu năm sinh bằng Năm sinh thiếu)
n (Robot: Sửa đổi hướng)
| miếu hiệu =
| thụy hiệu = Quản Thúc Tiên
| cha = [[Chu Văn Vương|Cơ Xương]]
| mẹ =
| sinh =
}}
 
'''Quản Thúc Tiên''' ([[chữ Hán]]: 管叔鮮; ? - [[1113 TCN]] hoặc [[1040 TCN]]<ref>Căn cứ theo niên đại của Chu Vũ Vương để xác định. Chỉ biết Quản Thúc Tiên mất 3 năm sau Vũ Vương, còn Vũ Vương có các giả thuyết khác nhau về thời gian mất</ref>), tên thật là '''Cơ Tiên''' (姬鮮), là vị vua đầu tiên và duy nhất nước Quản thời [[Nhà Chu|Tây Chu]] trong [[lịch sử Trung Quốc]].
 
==Thân thế==
Cơ Tiên là con thứ ba của Tây bá Hầu [[Chu Văn Vương|Cơ Xương]]. Người anh cả của ông là Bá Ấp Khảo đã mất sớm. Cơ Tiên có 8 người anh em cùng mẹ là: anh hai Vũ Vương [[Chu Vũ vương|Cơ Phát]], các em: [[Chu Công Đán]], [[Sái Thúc Độ]], [[Tào Thúc Chấn Đạc|Thúc Chấn Đạc]], Thành Thúc Vũ, Hoắc Thúc Xử, [[Vệ Khang Thúc|Khang Thúc Phong]], Đan Quý Tái<ref name="qstg">Sử ký, Quản Sái thế gia</ref>.
 
==Làm vua nước Quản==
Khoảng năm 1123 TCN, các [[chư hầu]] nhất loạt theo Tây bá [[Chu Vũ Vươngvương|Cơ Phát]] nổi dậy đi đánh vào kinh đô Triều Ca của nhà Thương. Trụ vương bị thua trận, chạy lên Lộc Đài tự thiêu.
Nhà Thương mất, Cơ Phát lên làm vua, lập ra [[nhà Chu]], tức là Chu Vũ vương. Chu Vũ Vương biết lòng người còn nhớ nhà Ân, nên không làm tuyệt hương hoả nhà Ân, bèn phong cho Vũ Canh tiếp tục cai trị đất Ân. Các vùng xung quanh nhà Ân còn chưa hoàn toàn thần phục nhà Chu, nên Chu Vũ Vương chia làm ba khu vực: phía bắc Triều Ca đến đất Bội<ref>Khu vực Bội, huyện Thang Âm, [[Hà Nam (Trung Quốc)|Hà Nam, Trung Quốc]]</ref> phong cho em trai Vũ Vương là Hoắc Thúc Xử; phía đông Triều Ca là đất Vệ<ref>Huyện Kỳ, [[Hà Nam (Trung Quốc)|Hà Nam, Trung Quốc]]</ref> phong cho Quản Thúc Tiên, phía tây Triều Ca là đất Dung<ref>Tây nam Tân Hương, Hà Nam, Trung Quốc</ref> phong cho người em khác là [[Sái Thúc Độ]].
 
Trên danh nghĩa, Quản Thúc Tiên cùng hai người em có trách nhiệm giúp đỡ Vũ Canh nhưng trên thực tế, họ được Chu Vũ Vương dùng để giám sát, kiềm chế Vũ Canh, vì vậy sử gọi họ là “Tam giám”.
 
==Theo Vũ Canh chống nhà Chu==
[[Chu Vũ vương|Chu Vũ Vương]] lên ngôi khi tuổi đã cao nên chỉ ít năm sau thì qua đời. Thái tử Tụng còn nhỏ lên nối ngôi, tức là [[Chu Thành vương|Chu Thành Vương]]. [[Chu Công Đán|Chu Công]] Đán được Chu Vũ Vương uỷ thác phụ chính cho cháu.
 
[[Vũ Canh]] ở đất Ân nhân cơ hội nhà Chu mới dựng, vua mới của nhà Chu còn nhỏ, nên định khôi phục nhà Ân. Khi đó Chu Công Đán làm phụ chính tự mình xử lý mọi công việc trong triều đình, có ý kiến dị nghị Chu Công chuyên quyền lấn át thiên tử. Vũ Canh tìm cách liên lạc với Tam giám để chia rẽ họ với triều đình nhà Chu.
:''Chu công có âm mưu cướp ngôi vua''
 
Vũ Canh dụ bộ lạc Hoắc Địa theo mình, cùng Quản Thúc Tiên, Hoắc Thúc Xử và Sái Thúc Độ nổi dậy chống [[nhà Chu]]. Chu Công và [[Triệu công Thích|Thiệu công Thích]] tập trung dàn xếp xong việc nội chính, sau đó Chu Công mang quân đi đông chinh.
 
Sử sách không nói rõ chi tiết diễn biến cuộc chiến, nhưng ghi lại cuộc chiến kéo dài trong 3 năm. Sau cùng, Chu Công Đán đánh bại được Vũ Canh. Quản Thúc Tiên và Vũ Canh bị Chu Công giết chết; Hoắc Thúc Xử và Sái Thúc Độ bị bắt đi đày<ref name="qstg">Sử ký, Quản Sái thế gia</ref>.
Chu Công Đán cho con Sái Thúc Độ là Sái Trọng Hồ nối nghiệp giữ nước Sái, không truất bỏ, nhưng với nước Quản thì tiêu diệt. Vì vậy Quản Thúc Tiên bị tuyệt tự không có người kế vị. Ông là vị vua duy nhất của nước Quản.
 
Đất cũ của nhà Ân do [[Vũ Canh]] và Quản Thúc Tiên cai quản bị Chu Công Đán chia làm đôi, nửa phong cho anh vua Trụ là Vi Tử Khải gọi là [[tống (nước)|nước Tống]], nửa kia phong cho em Chu Vũ Vương là [[Vệ Khang Thúc|Cơ Phong]], gọi là [[vệ (nước)|nước Vệ]]<ref name="qstg">Sử ký, Quản Sái thế gia</ref>.
 
==Xem thêm==
* [[Chu Vũ vương|Chu Vũ Vương]]
* [[Chu Công Đán]]
* [[Vũ Canh]]
986.568

lần sửa đổi