Khác biệt giữa các bản “Eratosthenes”

n
Robot: Sửa đổi hướng
n (Bot: Di chuyển 69 liên kết ngôn ngữ đến Wikidata tại d:q43182 Addbot)
n (Robot: Sửa đổi hướng)
[[Tập tin:Portrait of Eratosthenes.png|phải|200px|Eratosthenes]]
 
'''Eratosthenes''' ([[tiếng Hy Lạp]]: ''Ερατοσθένης''; [[276 TCN]] – [[194 TCN]]) là một nhà [[toán học]], [[địa lý]] và [[thiên văn học|thiên văn]] người [[Hy Lạp]]. Những người cùng thời với ông gọi ông là "Beta" do ông là người nổi tiếng thứ hai trên thế giới vào thời đó trong nhiều lĩnh vực.
 
==Tổng quan về cuộc đời của Eratosthenes==
Ông sinh ra tại [[Cyrene (thành phố)|Cyrene]] (ngày nay thuộc [[Libya]]), nhưng làm việc và mất tại [[Alexandria]] ([[Ai Cập]]) [[Lịch sử Ai Cập|thời kỳ Ptolemy]]. Ông được nhắc tới vì đã nghĩ ra hệ thống [[kinh độ]] và [[vĩ độ]] cũng như tính toán ra kích thước của [[Trái Đất]].
 
Eratosthenes nghiên cứu tại Alexandria và một số năm tại [[Athena (Hy Lạp)]]. Năm [[236 TCN]] ông được [[PtolemyPtolemaios III của Ai CậpEuergetes|Ptolemy III Euergetes I]] giao nhiệm vụ làm thủ thư tại [[Thư viện Alexandria]]. Ông đã có một số cống hiến cho [[toán học]] và [[khoa học]] và là một người bạn thân của [[Archimedes]]. Khoảng năm [[255 TCN]] ông đã phát minh ra [[hỗn thiên nghi]], là thiết bị được sử dụng rộng rãi cho đến khi phát minh [[mô hình vũ trụ]] ra đời vào [[thế kỷ 18]].
 
Trong tác phẩm ''Trong các chuyển động tròn của các thiên thể'' [[Cleomedes]] đã cho là ông đã tính toán [[chu vi]] của Trái Đất vào khoảng năm [[240 TCN]], bằng sử dụng các phương pháp [[lượng giác]] và kiến thức về [[góc lên của Mặt Trời|góc lên]] của [[Mặt Trời]] vào giữa trưa tại Alexandria và [[Syene]] (ngày nay là [[Aswan]], Ai Cập).
 
==Đo đạc Trái Đất==
Eratosthenes đã biết rằng tại thời điểm [[hạ chí]] vào [[giữa trưa]] tại khu vực ở trên đường [[chí tuyến Bắc|bắc chí tuyến]] thì Mặt Trời phải xuất hiện ở [[thiên đỉnh]], ngay phía trên đầu người quan sát — mặc dù Syene trên thực tế là nằm ở phía bắc và rất sát với đường chí tuyến này.
 
Từ đo đạc ông cũng biết rằng tại thành phố quê hương của ông là Alexandria thì góc lên của Mặt Trời là khoảng 7° về phía nam của thiên đỉnh vào cùng một thời điểm. Giả sử là Alexandria nằm ở phía bắc của Syene - Alexandria trên thực tế nằm nghiêng nhiều về [[kinh độ]] phía tây - ông đã kết luận rằng khoảng cách từ Alexandria tới Syene phải khoảng 7/360 của chu vi Trái Đất.
* Đo đạc khoảng cách Mặt Trời-Trái Đất, ngày nay gọi là [[đơn vị thiên văn]] (1 AU≈804.000.000 stadion).
* Đo đạc khoảng cách tới [[Mặt Trăng]] (780.000 stadion).
* Đo đạc [[độ nghiêng]] của [[đường Hoàng Đạo|mặt phẳng hoàng đạo]] với sai số góc 7'.
* Biên soạn một [[danh mục sao]] chứa 675 ngôi [[sao]], danh mục này nay không còn.
* Bản đồ đường chảy của [[sông Nin|sông Nil]] xa đến tận [[Khartoum]].
* Bản đồ về toàn bộ phần đã biết của thế giới vào thời đó, từ [[quần đảo Anh]] tới [[Sri Lanka|Ceylon]] và từ [[biển Caspi]] tới [[Ethiopia]]. Chỉ có [[Hipparchus]], [[Strabo]] và [[Claudius Ptolemaeus|Ptolemy]] là có khả năng tạo ra các bản đồ chính xác hơn trong thế giới cổ điển và hậu cổ điển.
 
Eratosthenes còn được biết đến với tên gọi [[Beta (chữ cái)|β]], vì ông coi mình là thứ hai trên thế giới trong nhiều lĩnh vực. Ông cũng được biết đến vì tính kiêu căng. Năm [[195 TCN]] ông bị mù và năm sau đó đã mất vì chết đói.
986.568

lần sửa đổi