Mở trình đơn chính

Các thay đổi

n
Robot: Sửa đổi hướng
| signature = Magellan Signature.svg
}}
'''Fernão de Magalhães''' ({{lang-es|Fernando de Magallanes}}; [[mùa xuân]] [[1480]] – [[27 tháng 4]] năm [[1521]]) là một [[thám hiểm|nhà thám hiểm]] [[hàng hải]] [[người Bồ Đào Nha]] .Ông sinh ra tại [[Sabrosa]], miền bắc Bồ Đào Nha, nhưng sau đó đã từ bỏ quốc tịch Bồ Đào Nha để nhập quốc tịch [[Tây Ban Nha]] nhằm mục đích phục vụ cho Vua [[Karl V của đế quốc La Mã Thần thánh|Carlos I của Tây Ban Nha]] trong việc tìm kiếm sự hỗ trợ cho chuyến đi về hướng tây đến "[[Quần đảo Maluku|Quần đảo Gia vị]]" (ngày nay là quần đảo Maluku ở Indonesia).
 
Chuyến hải hành trong khoảng thời gian 1519–1522 của Magellan đã đi vào lịch sử như là chuyến đi đầu tiên bằng đường biển của con người từ [[Đại Tây Dương]] đến [[Thái Bình Dương]] (cái tên có nghĩa "biển bình yên" này được đặt bởi Magellan; đồng thời nơi nối giữa hai Đại dương được mang tên [[Eo biển Magellan]]), và là chuyến đi đầu tiên băng qua Thái Bình Dương. Chuyến đi này cũng đánh dấu sự kiện con người lần đầu tiên đi vòng quanh [[Trái Đất]] thành công, mặc dù chính bản thân Magellan cũng không hoàn thành chuyến đi của ông do bị giết trong [[Trận chiến Mactan]] ở Philippines. Tuy nhiên, do Magellan đã từng đi theo hướng đông đến [[Bán đảo Mã Lai]] trong một chuyến hải hành trước đó, nên ông trở thành nhà thám hiểm đầu tiên đi qua tất cả [[kinh tuyến|đường kinh tuyến]] của quả địa cầu. Trong số 237 thủy thủ khởi hành trên năm con tàu, chỉ còn lại 18 người hoàn thành chuyến đi và xoay sở để quay trở về Tây Ban Nha vào năm 1522,<ref>{{Harvnb|Swenson|2005}}.</ref><ref>{{Harvnb|Stanley|1874|pp=[http://dlxs.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=sea&cc=sea&idno=sea061&frm=frameset&view=image&seq=123 39], [http://dlxs.library.cornell.edu/cgi/t/text/pageviewer-idx?c=sea&cc=sea&idno=sea061&frm=frameset&view=image&seq=248 162]}}.</ref> dưới sự dẫn dắt của nhà hàng hải xứ Basque [[Juan Sebastián Elcano]], người đã nhận trách nhiệm chỉ huy thủy thủ đoàn sau cái chết của Magellan. Mười bảy thủy thủ nữa sau đó cũng về được Tây Ban Nha: mười hai người bị Bồ Đào Nha bắt ở [[Cabo Verde|Cape Verde]] vài tuần trước đó trong khoảng thời gian giữa năm 1525 và 1527, năm người sống sót còn lại trở về trên con tàu [[Trinidad (tàu)|''Trinidad'']].
 
Magellan cũng đặt tên mình cho [[Chim cánh cụt Magellan]], vốn được ông là người châu Âu đầu tiên ghi chép lại,<ref>{{Harvnb|Hogan|2008}}</ref> và [[Đám mây Magellan]], ngày nay được biết đến là một thiên hà lùn.
Magellan sinh vào khoảng năm 1480 tại [[Sabrosa]], gần [[Vila Real, Bồ Đào Nha|Vila Real]], tỉnh [[Trás-os-Montes]], Bồ Đào Nha. Cha ông là Rui de Magalhães (ông nội là Pedro Afonso de Magalhães và bà nội Quinta de Sousa) và mẹ Alda de Mesquita, gia đình ông có các anh em Duarte de Sousa, Diogo de Sousa và Isabel de Magalhães. Sau khi ba mẹ mất vào năm ông lên mười, ông trở thành cậu bé giúp việc cho [[Leonor của Viseu|Hoàng hậu Leonor]] trong triều đình Hoàng gia Bồ Đào Nha theo truyền thống của gia đình.
 
Vào tháng 3, 1505, ở tuổi 25, Magellan gia nhập hạm đội gồm 22 tàu, đứng đầu là [[Francisco de Almeida]] Phó Vương đầu tiên của Ấn Độ thuộc Bồ Đào Nha. Mặc dù tên của ông không được tìm thấy trong biên niên sử các cuộc chiến tranh ở Ấn Độ, những điều còn lại người ta biết về ông là ông đã trải qua tám năm ở Goa, Cochin và Quilon. Ông đã tham dự một vài trận đánh, bao gồm [[trận Cannanore]] năm 1506, nơi ông đã bị thương. Năm 1509, ông dự [[Trận Diu (1509)|trận đánh Diu]]<ref>James A. Patrick, "Renaissance and Reformation", tr. 787, Marshall Cavendish, 2007, ISBN 0-7614-7650-4</ref> và sau đó đi cùng thủy thủ đoàn của [[Diogo Lopes de Sequeira]] với tư cách Sứ thần đầu tiên của Bồ Đào Nha đến [[Melaka|Malacca]]. Trong thủy thủ đoàn còn có bạn ông và có thể là người anh em họ [[Francisco Serrão]].<ref>William J. Bernstein, "A Splendid Exchange: How Trade Shaped the World", tr 183-185, Grove Press, 2009, ISBN 0-8021-4416-0</ref> Tháng 9, sau khi đến Malacca, chuyến đi trở thành thảm họa khi họ rơi vào một âm mưu tấn công và phải rút lui. Trong dịp này Magellan đóng một vai trò then chốt giúp không cho đoàn hải hành không bị tiêu diệt hoàn toàn, ông đã cảnh báo Sequeira và chiến đấu dũng cảm cứu Francisco Serrão, người vốn đã lên bờ trước cuộc tấn công.<ref>Zweig, Stefan, "Conqueror of the Seas - The Story of Magellan", tr 44-45, READ BOOKS, 2007, ISBN 1-4067-6006-4</ref> Sau đó, ông được chú ý tới và thăng chức.
 
Năm 1511, dưới quyền của vị Thống sứ mới là [[Afonso de Albuquerque]], Magellan và Serrão tham gia vào cuộc chinh phục bán đảo Malacca, đồng thời phục hận cho thất bại của Sequeira. After the conquest their ways parted: Magellan was promoted, with a rich plunder, and in the company of a Malay he had [[indentured servant|indentured]] and baptised [[Enrique of Malacca]], returned to Portugal in 1512. Serrão departed in the first expedition sent to find the "[[Maluku Islands|Spice Islands]]" in the [[Quần đảo Maluku|Moluccas]], where he remained, having married a woman from Amboina and becoming a military advisor to the Sultan of [[Ternate]], Bayan Sirrullah. His letters to Magellan would prove decisive, giving information about the spice-producing territories.<ref>Zweig, Stefan, "Conqueror of the Seas - The Story of Magellan", p.51, READ BOOKS, 2007, ISBN 1-4067-6006-4</ref><ref>R. A. Donkin, [http://books.google.com/books?id=B4IFMnssyqgC&lpg=PP1&pg=PP1#v=onepage&q=&f=false "Between east and west: the Moluccas and the traffic in spices up to the arrival of Europeans"], p.29, Volume 248 of Memoirs of the American Philosophical Society, DIANE Publishing, 2003
ISBN 0-87169-248-1</ref>
 
== Vinh danh ==
Tên ông được đặt cho:
* Thiên văn: [[đám mây Magellan nhỏ]] và [[đám mâyMây Magellan lớnLớn|lớn]]
* Địa lý:
** Vùng đất Magellan và Chilean Antarticta
986.568

lần sửa đổi