Khác biệt giữa các bản “Giáo hội Luther”

n
Robot: Sửa đổi hướng
n (Bot: Di chuyển 64 liên kết ngôn ngữ đến Wikidata tại d:q75809 Addbot)
n (Robot: Sửa đổi hướng)
{{Cải cách Kháng Cách}}
'''Cộng đồng các giáo hội Luther''' hình thành từ phong trào cải cách bên trong [[Kitô giáo|Cơ Đốc giáo]], khởi nguồn từ những quan điểm thần học của [[Martin Luther]] được thể hiện qua các tác phẩm của ông. Những tác phẩm này là công cụ hữu hiệu giúp khởi phát cuộc [[Cải cách Kháng Cách]]. Những nỗ lực với mục tiêu cải cách nền [[thần học]] và nguyên tắc sống đạo lại dẫn đến một sự chia cắt sâu sắc khi một số lượng lớn các [[kitô hữu|tín hữu Cơ Đốc]] rời bỏ truyền thống [[Giáo hội Công giáo Rôma|Công giáo Rôma]]. Hiện có gần 70 triệu thành viên thuộc các giáo hội Luther trên khắp thế giới, trong số khoảng 590 triệu tín hữu [[Tin Lành|Kháng Cách]] mà [[Đứcđức tin Kitô Đốcgiáo|đức tin]] của họ chịu ảnh hưởng từ tư tưởng cải cách của Luther.
==Lịch sử==
 
}}.</ref> mặc dù có một vài giáo phái thuộc cộng đồng xem Kinh Thánh là một tác phẩm của con người, vì vậy có thể có sai lầm, nhất là trong lĩnh vực khoa học và lịch sử.
===Giáo lý trọng tâm===
Giáo lý căn cốt của tư tưởng Luther là sự [[Xưng Công chính]]: Loài người nhận lãnh sự [[cứu rỗi]] chỉ bởi [[ân điển]] của [[Thiên Chúa]] (''Sola Gratia''), chỉ qua đức tin (''Sola Fide''), và chỉ do công đức của Chúa Cơ Đốc (''Solus Christus''); (xem [[Năm Tín lý Duy nhất]]). Tín hữu giáo hội Luther tin rằng Thiên Chúa là [[đấng sáng tạo]] trời đất, ngài dựng nên con người trong tình trạng toàn hảo, thánh khiết và vô tội. Tuy nhiên, [[Adam]] và [[Eva (kinh thánh)|Eva]] chọn lựa bất phục tùng Thiên Chúa và quyết định chỉ tin cậy vào khả năng, sự hiểu biết và sự khôn ngoan của chính mình.<ref>Paul R. Sponheim, "The Origin of Sin," in <cite>Christian Dogmatics</cite>, Carl E. Braaten and Robert W. Jenson, eds. (Philadelphia: Fortress Press, 1984), 385–407.</ref><ref name = "Pieper">[[Franz August Otto Pieper|Francis Pieper]], "Definition of Original Sin," in <cite>Christian Dogmatics</cite> (St. Louis: Concordia Publishing House, 1953), 1:538.</ref> Đối với Thiên Chúa, sự chọn lựa này là hành động phản loạn, và đó là [[tội lỗi]] đầu tiên. Do [[nguyên tội]] (tội tổ tông) – từ tội lỗi này mà nảy sinh mọi tội khác – mọi hậu duệ ra từ Adam và Eva (tức toàn thể nhân loại) sinh ra trong tội lỗi, do đó là tội nhân trong mắt Thiên Chúa.<ref>[[Charles Porterfield Krauth|Krauth, C.P.]],<cite>[http://books.google.com/books?id=qiURAAAAIAAJ&jtp=355 The Conservative Reformation and Its Theology: As Represented in the Augsburg Confession, and in the History and Literature of the Evangelical Lutheran Church] </cite>. Philadelphia: J.B. Lippincott. 1875. pp. 335-455, Part IX The Specific Doctrines Of The Conservative Reformation: Original Sin.</ref> Theo quan điểm Lutheran, nguyên tội là “tội căn cốt, là nguồn của mọi tội lỗi khác”.<ref>[[Formula of Concord]], [http://www.bookofconcord.com/fc-sd/originalsin.html Original Sin].</ref>[[Tập tin:Martin Luther 2.jpg|150px|trái|nhỏ| [[Martin Luther]]]]
Giáo lý Lutheran dạy rằng tội nhân không thể làm gì (việc lành hoặc công đức) để có thể đáp ứng đức công chính của Thiên Chúa.<ref>''"Vả, tôi biết điều lành chẳng ở trong tôi đâu, nghĩa là trong xác thịt tôi, bởi tôi có ý muốn làm điều lành, nhưng không có quyền làm trọn."'' - La Mã 7:18; ''"Vì sự chăm về xác thịt nghịch với Thiên Chúa, bởi nó không phục dưới luật pháp của Thiên Chúa, lại không thể phục được."'' - La Mã 8:7; ''"Vả, người có tính xác thịt không nhận được những sự thuộc về Thánh Linh của Thiên Chúa; bởi chưng người đó coi sự ấy như là rồ dại, và không có thể hiểu được, vì phải xem xét cách thiêng liêng."'' - 1 Corinthians 2:14; [[Martin Chemnitz]], Examination of the Council of Trent: Vol. I. Trans. Fred Kramer, St. Louis: Concordia Publishing House, 1971, pp. 639-52, "The Third Question: Whether the Good Works of the Regenerate in This Life Are So Perfect that They Fully, Abundantly, and Perfectly Satisfy the Divine Law".</ref> Mọi suy nghĩ và hành động của con người đều nhuốm tội và bắt nguồn từ tội lỗi.<ref>''"Chúa thấy sự hung ác của loài người trên mặt đất rất nhiều, và các ý tưởng của lòng họ chỉ là xấu luôn;"'' - Sáng thế ký 6:5; ''"Vì tâm tính loài người vẫn xấu xa từ khi còn tuổi trẻ."'' - Sáng thế ký 8: 21; ''"Vậy, hễ cây nào tốt thì sinh trái tốt, nhưng cây nào xấu thì sinh trái xấu."'' - Phúc âm Matthew 7: 17; [[Charles Porterfield Krauth|Krauth, C.P.]],<cite>[http://books.google.com/books?id=qiURAAAAIAAJ&jtp=388 The Conservative Reformation and Its Theology: As Represented in the Augsburg Confession, and in the History and Literature of the Evangelical Lutheran Church] </cite>. Philadelphia: J.B. Lippincott. 1875. pp. 388-90, Part IX The Specific Doctrines Of The Conservative Reformation: Original Sin, Thesis VII The Results, Section ii Positive.</ref> Thiên Chúa đã hành động chỉ vì ngài yêu tội nhân và không muốn họ bị hư mất đời đời.<ref>''"Đáng rủa sả thay kẻ nào không giữ các lời luật pháp này để làm theo."'' - Phục truyền Luật lệ ký 27: 26; ''"Cho nên, như bởi một người mà tội lỗi vào trong thế gian, lại bởi tội lỗi mà có sự chết, thì sự chết đã trải qua trên hết thảy mọi người như vậy, vì mọi người đều phạm tội..."'' - La Mã 5: 12; ''"Họ sẽ bị hình phạt hư mất đời đời, xa cách mặt Chúa và sự vinh hiển quyền phép Ngài."'' - 2 Thessalonians 1:9; ''"Vì tiền công của tội lỗi là sự chết; nhưng sự ban cho của Thiên Chúa là sự sống đời đời trong Chúa Giê-su Cơ Đốc, Chúa chúng ta."'' - La Mã 6:23; Engelder, T.E.W., <cite>[http://www.archive.org/details/MN41551ucmf_1 Popular Symbolics]</cite>. St. Louis: Concordia Publishing House, 1934. pp. 38-41, Part VIII. "Sin"</ref><ref>''"Ngài muốn cho mọi người được cứu rỗi và hiểu biết lẽ thật."'' - 1 Ti-mô-thê 2:4; Engelder, T.E.W., <cite>[http://www.archive.org/details/MN41551ucmf_1 Popular Symbolics]</cite>. St. Louis: Concordia Publishing House, 1934. pp. 43-44, Part X. "Saving Grace", paragraph 55.</ref> Bởi ân điển của ngài, con người được tha thứ tội lỗi, được chấp nhận để trở nên con dân của Thiên Chúa, và được ban cho sự sống đời đời.<ref>''"Vì Chúa Cơ Đốc là sự cuối cùng của luật pháp, đặng xưng mọi kẻ tin là công bình."'' - La Mã 10:4; ''"Nhưng khi kỳ hạn đã được trọn, Thiên Chúa bèn sai Con Ngài bởi một người nữ sinh ra, sinh ra dưới luật pháp, để chuộc những kẻ ở dưới luật pháp, và cho chúng ta được làm con nuôi Ngài."'' - Ga-la-ti 4:4–5</ref>
 
Do đó, theo quan điểm Lutheran, sự cứu chuộc đời đời chỉ có thể xảy ra khi có sự hiến tế vĩnh cửu được thể hiện qua sự giáng sinh, cuộc đời trọn vẹn phục tùng Thiên Chúa, sự thống khổ, [[Sự Chết của Chúa Giê-su|sự chết]] trên thập tự giá, và sự [[Sựsự Phục sinh của Chúa Giê-suxu|phục sinh]] của Chúa Giê-su Cơ Đốc.<ref>''"Chúa Cơ Đốc đã chuộc chúng ta khỏi sự rủa sả của luật pháp, bởi Ngài đã nên sự rủa sả vì chúng ta - vì có lời chép: Đáng rủa thay là kẻ bị treo trên cây gỗ,"'' - Ga-la-ti 3:13</ref>. Chúa Giê-su là đấng trung bảo duy nhất giúp con người phục hòa với Thiên Chúa, bởi vì ngài chính là Thiên Chúa, không hề phạm tội để có thể trở nên sinh tế không tì vít đền tội thay cho loài người. Trong cái chết trên thập tự giá của [[Cuộc đời Chúa Giê-suxu theo Tân Ước|Chúa Giê-su]], sự chết bị hủy diệt (trong ý nghĩa tối hậu), nợ đã được trả, tội đã được tha.
 
Tín hữu Lutheran tin rằng chỉ bởi đức tin con người mới có thể nhận lãnh món quà cứu rỗi này từ Thiên Chúa<ref>[http://www.bookofconcord.com/augsburgconfession.html#article4 Augsburg Confession, Article 4, "Of Justification"]</ref> - đức tin là sự thể hiện lòng tin cậy trọn vẹn và đầy đủ để nhận lãnh lời hứa tha thứ và cứu chuộc từ Thiên Chúa.<ref>''"Vả, đức tin là sự biết chắc vững vàng những điều mình đang trông mong, là bằng cớ của những điều mình chẳng xem thấy."'' - Hêbrơ 11:1</ref> Ngay cả đức tin cũng cần được xem là sự ban cho của Thiên Chúa,<ref>''"Thiên Chúa ôi! xin hãy dựng nên trong tôi một lòng trong sạch, và làm cho mới lại trong tôi một thần linh ngay thẳng."'' - Thi thiên 51:10</ref> được hình thành trong lòng tín hữu bởi quyền năng của [[Chúa Thánh Linh]] do ân điển, [[Lời của Thiên Chúa]] và các [[thánh lễ]].<ref>''"Ấy chẳng những vì họ mà Con cầu xin thôi đâu, nhưng cũng vì kẻ sẽ nghe lời họ mà tin đến Con nữa."'' - Phúc âm Giăng 17:20; ''"Như vậy, đức tin đến bởi sự người ta nghe, mà người ta nghe, là khi lời của Chúa Cơ Đốc được rao giảng."'' - La Mã 10:17</ref> and the Sacraments <ref>''"Vì này là huyết ta, huyết của giao ước đã đổ ra cho nhiều người được tha tội."'' - Phúc âm Mathew 26:28; ''"Không phải cứu vì việc công bình chúng ta đã làm, nhưng cứ theo lòng thương xót Ngài, bởi sự rửa về sự lại sanh và sự đổi mới của Chúa Thánh Linh."'' - Titus 3:5</ref>
Khác với [[Thần học Calvin]], [[Thần học Luther]] không chấp nhận giáo thuyết dạy rằng con người bị định cho sự hư mất đời đời,<ref>''"Ngài muốn cho mọi người được cứu rỗi và hiểu biết lẽ thật."'' - 1 Ti-mô-thê 2:4; ''"Chúa không chậm trễ về lời hứa của Ngài như mấy người kia tưởng đâu, nhưng Ngài lấy lòng nhịn nhục đối với anh em, không muốn cho một người nào chết mất, song muốn cho mọi người đều ăn năn."'' - 2 Peter 3:9; [http://www.bookofconcord.com/fc-ep.html#XI.%20Election. Epitome of the Formula of Concord, Article 11, Election], and Engelder's [http://www.archive.org/details/MN41551ucmf_1 Popular Symbolics], Part XXXI. The Election of Grace, pp. 124-8.</ref> nhưng tin rằng bởi sự vô tín và lòng cứng cỏi, con người khước từ ân điển của Thiên Chúa nên họ không được tha thứ tội lỗi và phải gánh chịu sự trừng phạt đời đời.<ref>''"Hỡi Israel, sự bại hoại của ngươi, ấy là tại ngươi dấy loạn nghịch cùng ta, tức là Đấng giúp ngươi."'' - Ô-sê 13: 9; Mueller, J.T., <cite>Christian Dogmatics</cite>. St. Louis: Concordia Publishing House, 1934. p. 637, section "The Doctrine of the Last Things (Eschatology), part 7. "Eternal Damnation", and Engelder, T.E.W., <cite>[http://www.archive.org/details/MN41551ucmf_1 Popular Symbolics]. St. Louis: Concordia Publishing House, 1934. pp. 135-6, Part XXXIX. "Eternal Death", paragraph 196.</ref>
 
Giáo hội Luther công nhận hai thánh lễ: [[Thanh Tẩy|Báp têm]] và [[Tiệc Thánh]]. Tín hữu Lutheran tin rằng báp têm là hành động cứu rỗi của Thiên Chúa,<ref>''"Phép báp têm bây giờ là ảnh tượng của sự ấy để cứu anh em, phép ấy chẳng phải sự làm sạch ô uế của thân thể, nhưng một sự liên lạc lương tâm tốt với Thiên Chúa, bởi sự sống lại của Chúa Giê-su Cơ Đốc."'' - 1 Phi-e-rơ 3: 21; Mueller, J.T., <cite>Christian Dogmatics</cite>. St. Louis: Concordia Publishing House, 1934. pp. 491-496, section "The Doctrine of Baptism", part 4. "Baptism a True Means of Grace", and Engelder, T.E.W., <cite>[http://www.archive.org/details/MN41551ucmf_1 Popular Symbolics]. St. Louis: Concordia Publishing House, 1934. p. 87, Part XXIII. "Baptism", paragraph 118.</ref> được thiết lập bởi Chúa Giê-su,<ref>Martin Luther, <cite>Small Catechism</cite> [http://www.projectwittenberg.org/pub/resources/text/wittenberg/luther/little.book/book-4.txt 4]</ref> lập nền trên lời giảng và lời hứa của Chúa Cơ Đốc, do đó cả người lớn<ref>[http://www.biblegateway.com/passage/?search=1%20Cor.%201:14;&version=31; 1 Cor. 1:14].</ref> và trẻ em<ref>''"Song Chúa Giê-su phán rằng: Hãy để con trẻ đến cùng ta, đừng ngăn trở, vì nước thiên đàng thuộc về những kẻ giống như con trẻ ấy."'' - Phúc âm Matthew 19: 14; ''"Phi-e-rơ trả lời rằng: Hãy hối cải, ai nấy phải nhân danh Chúa Giê-su chịu phép báp têm, để được tha tội mình, rồi sẽ được lãnh sự ban cho Chúa Thánh Linh."'' - Công vụ các Sứ đồ 2: 38–39</ref> đều có thể chịu lễ báp têm. Thường thì trẻ em trong gia đình Lutheran chịu lễ báp têm chỉ một thời gian ngắn sau khi chào đời. Quan điểm này khiến cộng đồng Lutheran trở nên khác biệt đôi chút về thần học và văn hóa đối với một số truyền thống khác thuộc [[Kitô giáo|Cơ Đốc giáo]].
 
Theo đức tin của tín hữu Lutheran, thánh lễ [[Tiệc Thánh]] là do chính Chúa Giê-su thiết lập, họ chấp nhận giáo lý Đồng thể (''Consubstantiation''), tin rằng thân thể và huyết của Chúa Giê-su hiện diện trong, với và bên dưới bản thể của bánh và rượu nho (''Chén phước lành mà chúng ta chúc phước, há chẳng phải là thông với huyết của Chúa Cơ Đốc sao? Bánh mà chúng ta bẻ, há chẳng phải là thông với thân thể của Chúa Cơ Đốc sao? … Bởi đó, ai ăn bánh hoặc uống chén của Chúa cách không xứng đáng, thì sẽ mắc tội với thân và huyết của Chúa'').<ref>1 Corinthians 10: 16; 11: 27</ref>
==Thờ phượng==
[[Tập tin:SydneyBuilding0193.jpg|nhỏ|upright|Một nhà thờ Lutheran, [[Sydney]], [[Úc]]]]
Nhiều người trong cộng đồng các giáo hội Luther quan tâm đến giáo nghi trong lễ thờ phượng, mặc dù có nhiều nhóm trong cộng đồng không đồng ý với quan điểm này. [[Âm nhạc Cơ Đốc|Âm nhạc]] thủ giữ vai trò quan trọng trong lễ thờ phượng truyền thống của tín hữu Lutheran. Martin Luther đã sáng tác nhiều bài [[Thánh ca Cơ Đốc|thánh ca]], nổi tiếng nhất là thánh ca [[Chúa vốn Bức thành Kiên cố]] (''"Ein feste Burg ist unser Gott"''). Thánh ca Lutheran giàu nhạc điệu, phong phú trong bồi linh và thường chuyển tải những thông điệp thần học sâu nhiệm. Nhiều giáo đoàn có những hoạt động âm nhạc đa dạng với các ca đoàn thuộc mọi lứa tuổi. [[Johann Sebastian Bach]], một tín hữu Lutheran sùng tín, đóng góp đáng kể cho nền âm nhạc Lutheran.
 
Từ [[thập niên 1970]], nhiều nhà thờ Lutheran chấp nhận các hình thái thờ phượng “đương đại” trong nỗ lực hòa nhập với [[Phong trào Tin Lành]]. Nghi thức thờ phượng trở nên đa dạng theo sự chọn lựa của mỗi giáo đoàn. Đến [[thế kỷ 21]], trào lưu này càng phát triển, ngày nay nhiều giáo đoàn xem “Nghi lễ Thờ phượng Đương đại” không chỉ là phương cách để hòa nhập mà là một hình thức thể hiện ý chí của các giáo đoàn.
Dạy giáo lý, nhất là cho trẻ em rất được xem trọng trong hầu hết các giáo đoàn Lutheran. Ở đây tiếp tục duy trì các lớp học [[Trường Chúa Nhật]], tổ chức những nhà giữ trẻ và trường tiểu học. Cũng có các trường trung học và đại học trong khu vực.
 
Mục sư quản nhiệm nhà thờ thường được huấn luyện đầy đủ về thần học, [[Tiếng Hy Lạp|Hi văn]] và [[tiếng Hebrew]] để có thể tham khảo Kinh Thánh trong nguyên ngữ. Mục sư giáo hội Luther được phép kết hôn và có con cái.
 
== Tổ chức Quốc tế==
Giáo hội Luther có mặt trên tất cả các lục địa có dân cư. Những quốc gia có nhiều tín hữu Lutheran là [[Đan Mạch]], [[Estonia]], [[Na Uy]], [[Phần Lan]], [[Đức]], [[Iceland]], [[Latvia]], [[Namibia]], và [[Thụy Điển]].
 
Trong khi Namibia là đất nước duy nhất bên ngoài [[Châu Âu|Âu châu]] có đa số dân chấp nhận đức tin Lutheran, có nhiều cộng đồng Lutheran hiện diện tại các quốc gia khác như [[Úc]], [[Brasil]], [[Canada]], [[Ethiopia]], [[Indonesia]] (đa phần thuộc sắc dân [[Orang Batak]]), [[Madagascar]], [[Papua New Guinea]], [[Tanzania]], và [[Hoa Kỳ]]. Cũng có những cơ sở truyền giáo Lutheran tại các nước [[châu Phi]] như [[Sierra Leone]].
 
==Xem thêm==
986.568

lần sửa đổi