Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Hindu Kush”

Nội dung được xóa Nội dung được thêm vào
Addbot (thảo luận | đóng góp)
n Bot: Di chuyển 55 liên kết ngôn ngữ đến Wikidata tại d:q5472 Addbot
TuHan-Bot (thảo luận | đóng góp)
n Robot: Sửa đổi hướng
Dòng 33:
Trước khi [[đường Salang]] được xây dựng, các đèo nổi tiếng nhất trong nhận thức lịch sử phương Tây về Afghanistan là các đèo dẫn tới tiểu lục địa Ấn Độ. Chúng bao gồm [[đèo Khyber]] (1.070 m/3.510 ft) nối với [[Pakistan]] và đèo [[Kotal-e Lataband]] (2.499 m/8.199 ft) ở phía đông Kabul, đã bị bỏ hoang kể từ năm 1960 do việc xây dựng con đường trong phạm vi hẻm núi thuộc dạng hùng vĩ và ngoạn mục nhất trên [[sông Kabul]] là [[Tang-e Gharu]]. Việc xây dựng cơ sở hạ tầng này đã giảm thời gian đi lại giữa Kabul và vùng biên giới [[Pakistan]] từ 2 ngày xuống vài giờ.
 
Các con đường đi qua các đèo Salang và Tang-e Gharu đóng vai trò chiến lược quan trọng trong [[Chiếnchiến tranh tại Afghanistan (2001–nay)|sự xâm lược của Hoa Kỳ tại Afghanistan]] và được các lực lượng cơ giới quân sự hạng nặng sử dụng với cường độ cao. Hậu quả là chúng đã ở trong tình trạng rất tồi tệ. Nhiều cầu bị đánh bom đã được sửa chữa, nhưng hàng loạt các công trình xây dựng lớn khác vẫn ở tình trạng đổ nát. Các cuộc đóng cửa có tính chu kỳ do các xung đột quân sự trong khu vực đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới kinh tế và sự phát triển chung của nhiều khu vực cận kề mà đối với chúng thì đây là lộ trình chính trong giao thông, thương mại, cung cấp viện trợ khẩn cấp và hỗ trợ tái thiết.
 
Còn một loạt các đèo quan trọng khác tại [[Afghanistan]]. Đèo [[Wakhjir]] (4.923 m/16.152 ft) nối [[hành lang Wakhan]] tới [[Tân Cương]], [[Trung Quốc]] và với [[Địa khu Bắc Bộ (Pakistan)|Địa khu Bắc Bộ]] của [[Pakistan]]. Các đèo nối Afghanistan với [[Chitral]], [[Pakistan]], như [[Baroghil]] (3.798 m/12.460 ft) và [[Kachin]] (5.639 m/18.501 ft), cũng nối với Wakhan. Các đèo quan trọng khác xa hơn về phía tây có đèo [[Shotorgardan]] (3.720 m/12.205 ft) nối các tỉnh [[Logar]] và [[Paktiya]]; đèo [[Bazarak]] (2.713 m/8.901 ft) dẫn tới [[Mazari Sharif]]; [[đèo Khawak]] (4.370 m/14.337 ft) trong [[thung lũng Panjsher]] và đèo [[Anjuman]] (3.858 m/12.657 ft) tại đầu thung lũng Panjsher là lối vào phía bắc. Các đèo [[Hajigak]] (2.713 m/8.901 ft) và [[Unai]] (3.350 m/10.991 ft) dẫn tới miền đông [[Hazarajat]] và [[thung lũng Bamyan]]. Các đèo của Paropamisus ở phía tây là tương đối thấp, trung bình cao khoảng 600 m; đáng chú ý nhất trong số này có đèo [[Sabzak]] nằm giữa các tỉnh [[Herat]] và [[Badghis]], nối liền các phần phía tây và tây bắc của Afghanistan.
Dòng 46:
== Hiện diện quân sự ==
 
Sau sự hiện diện quân sự lịch sử kể từ thời [[Alexandros Đại đế]] thì [[Chiến tranh Lạnh]] gần đây đã tạo ra sự hiện diện của quân đội [[Liên Xô]] và các chiến binh [[mujahideen]] và sau đó là lực lượng quân sự [[Taliban]]. Hiện tại là sự hiện diện của các lực lượng [[Al-Qaeda|Al Qaeda]] và [[Hoa Kỳ]]<ref>[http://www.alpinist.com/doc/ALP18/short-march-hindu-kush-ed-darack A Short March to the Hindu Kush], Alpinist 18.</ref><ref>{{chú thích web |url=http://www.livius.org/aj-al/alexander/alexander_t16.html |title=Alexander in the Hindu Kush |publisher=Livius. Các bài về Lịch sử cổ đại |accessdate=12-9-2007}}</ref>
 
== Các bộ lạc tiền Hồi giáo tại Hindu Kush ==
Dòng 78:
Nguồn gốc của thuật ngữ "Hindu Kush" là điều gây tranh cãi. Người ta cũng đã đưa ra các khả năng thay thế khác về nguồn gốc của nó, mặc dù chúng thông thường chỉ được coi là [[từ nguyên học dân gian]]:
* "kẻ giết người Hindu".
* sự sửa đổi sai lạc của "Caucasus Indicus", một tên gọi mà dãy núi Hindu Kush đã từng được biết đến tại thế giới phương Tây cổ đại sau sự xâm lăng của [[Alexandros Đại đế]] trong thế kỷ 4 TCN vào nơi đây. Sự cai trị của người Hy Lạp trong khu vực Hindu Kush kéo dài trên 3 thế kỷ và tiếp theo là sự cai trị của một triều đại đã biết tương đối đáng kể là [[đế quốc Quý Sương|vương triều Quý Sương]] (Kushan). Trong thời kỳ đầu của mình, vương triều này đã có kinh đô đặt gần [[Kabul]] ngày nay. Muộn hơn, khi khu vực Hindu Kush trở thành một phần của [[nhà Sassanid|đế quốc Sassanid]], nó thuộc quyền quản lý của một [[xatrap]], gọi là Kushan-shah (người cai trị Kushan).
* dẫn chiếu tới dãy núi "giết người" lớn cuối cùng cần phải đi qua khi di chuyển giữa [[sơn nguyên Iran]] và [[tiểu lục địa Ấn Độ]], được đặt tên theo khoản thuế thu đối với những ai vượt qua nó.
* tên gọi được cho là đúng trong [[tiếng Avesta]] có nghĩa là "các núi nước".
* sự sửa đổi sai lạc của ''Hind-o Kushan'', chứa tên gọi của triều đại [[vươngĐế triềuquốc Quý Sương|Kushan]] đã từng cai trị khu vực này trên 300 năm.
 
== Xem thêm ==