Khác biệt giữa các bản “Hiệp ước München”

n
Robot: Sửa đổi hướng
n (Bot: Di chuyển 47 liên kết ngôn ngữ đến Wikidata tại d:q154255 Addbot)
n (Robot: Sửa đổi hướng)
| condition_effective =
| date_expiration = [[9 tháng 5]] năm [[1945]]
| parties = {{flagicon|Nazi Germany}}[[Đức Quốc Xã|Đức Quốc xã]]<br />{{flagicon|Italia}} [[Ý|Italia]]<br />{{flagicon|United Kingdom}} [[Vương quốc Anh|Anh]]<br />{{flagicon|France}} [[Cộng hòa Pháp|Pháp]]
| signatories =
| depositor =
| wikisource = en:Munich Pact
}}
'''Hiệp ước München''' được ký kết tại [[München]] ngày [[23 tháng 9]], [[1938]] giữa bốn cường quốc: [[Anh]], [[Pháp]], [[Đức Quốc Xã|Đức Quốc xã]] và [[Ý]] nhằm cắt nhiều phần đất của [[Tiệp Khắc]] để chuyển giao cho Đức, [[Ba Lan]] và [[Hungary|Hungari]].
 
Dù có lực lượng quân sự hùng mạnh so với Đức và dù có những nghĩa vụ đã ký kết với Tiệp Khắc, cả Anh và Pháp đều cố xoa dịu [[Adolf Hitler|Hitler]] nhằm tránh chiến tranh. Cuối cùng, Đức được mạnh thêm, Tiệp Khắc bị Đức thôn tính hẳn, Đồng minh mất những công sự phòng thủ quý giá ở Tiệp Khắc, và [[Chiến tranh thế giới thứ hai|Thế chiến thứ hai]] vẫn xảy ra.
 
== Bối cảnh lịch sử ==
Nước Cộng hòa [[Tiệp Khắc]] được thành lập sau [[Chiến tranh thế giới thứ nhất|Thế chiến thứ nhất]] từ các hòa ước mà người Đức rất căm ghét. Được tách ra từ Đế quốc [[Habsburg]] cũ, Tiệp Khắc phát triển thành một nước dân chủ và phồn thịnh nhất [[Trung Âu]].
 
Nhưng vì có nhiều dân tộc khác nhau, ngay từ lúc đầu Tiệp Khắc bị giằng co bởi những vấn nạn nội bộ mà suốt 20 năm vẫn chưa thể giải quyết được. Đấy là vấn nạn của những dân tộc thiểu số. Có 1 triệu [[người Hungary]], nửa triệu [[người Ruthenian]], và 3 triệu rưởi [[người Đức]] ở Sudeten. Các dân tộc này tha thiết với “đất mẹ” của họ, lần lượt là Hungary, [[Nga]] và Đức; tuy rằng người Đức ở [[Sudetenland]]{{fn|1}} chưa bao giờ thuộc về [[Đế quốc Đức|Đế chế Đức]] (ngoại trừ trước nữa là một phần của [[Đế quốc La Mã Thần thánh|Đế chế La Mã Thần thánh]]) nhưng chỉ thuộc về [[Áo]]. Nói chung, các dân tộc này đòi hỏi có thêm quyền tự trị.
 
So với những dân tộc thiểu số ở phương Tây, ngay cả ở Mỹ, những dân tộc thiểu số ở Tiệp Khắc không bị kém cỏi. Họ có quyền dân chủ và tự do cá nhân trọn vẹn – ngay cả quyền được bầu cử – và có thêm ít quyền được lập trường học riêng và duy trì cơ sở văn hóa của riêng họ. Lãnh tụ các dân tộc thiểu số thường là bộ trưởng trong chính phủ trung ương. Tuy nhiên, [[người Séc]] không thể giải quyết những vấn đề của người thiểu số. Họ thường có tư tưởng ái quốc cực đoan và thiếu khôn khéo.
== Hậu quả ==
 
Hiệp ước München trao cho Hitler những gì mà ông đòi hỏi ở Godesberg, và “Ủy hội Quốc tế” vì những hù dọa của ông mà phải cho thêm. Cuối cùng, đến ngày [[20 tháng 11]] năm 1938, Tiệp Khắc nhường cho Đức gần 30.000 kilômét vuông lãnh thổ, trên đó có 2.800.000 người Đức Sudeten và 800.000 người Séc sinh sống. Trên lãnh thổ này là một hệ thống lô cốt mà từ trước đến giờ tạo nên tuyến phòng thủ vững chắc nhất Châu Âu, có lẽ chỉ kém [[Tuyến phòng thủ Maginot|Phòng tuyến Maginot]] của Pháp.
 
Nhưng không chỉ có thế. Cả hệ thống đường sắt, đường bộ, điện thoại và điện tín của Tiệp Khắc đều bị xáo trộn. Theo số liệu của Đức, Tiệp Khắc mất trên dưới 80% than non, hóa chất, xi măng; trên dưới 70% than đá, sắt, thép, điện năng; và 40% gỗ. Một đất nước công nghiệp phồn thịnh trong phút chốc bị tan rã và phá sản.
Thái độ ương ngạnh, cuồng tín của Chamberlain trong việc đáp ứng những gì Hitler đòi hỏi, và ba chuyến đi đến Đức đã cứu nguy cho Hitler, củng cố vị thế của ông này đối với Châu Âu, dân Đức và Quân đội Đức vượt quá những gì có thể tưởng tượng được vài tuần trước đấy. Việc này cũng tiếp sức mạnh vô hạn cho Đế chế thứ Ba so với các nền dân chủ phương Tây và Liên Xô.
 
Đối với Pháp, Hiệp ước München là thảm họa: vị thế quân sự của Pháp bị suy sụp. Vì lý do quân đội Pháp không bằng phân nửa quân đội Đức khi Đức đã động viên tổng lực và cũng vì khả năng sản xuất vũ khí yếu kém, Pháp đã khổ công gây dựng những mối liên minh với các nước nhỏ hơn bên cạnh sườn của Đức – và của Ý. Những nước này là Tiệp Khắc, Ba Lan, [[Nam Tư]] và [[Romania|Rumani]]. Hợp lại, họ có tiềm năng quân sự ngang bằng một cường quốc Châu Âu. Bây giờ, Pháp mất đi sự yểm trợ của 35 sư đoàn Tiệp Khắc được huấn luyện nhuần nhuyễn, được trang bị hùng hậu, trấn giữ những pháo đài kiên cố vùng đồi núi và có khả năng chống trả một lực lượng Đức lớn hơn. Nhưng không chỉ có thế. Sau Hiệp ước München, những nước liên minh với Pháp còn lại ở Tây Âu không còn tin tưởng nơi lời hứa hẹn trên giấy tờ của Pháp. Họ cố chen lấn nhau để tìm cách thỏa hiệp với Quốc xã trong khi còn có thời giờ.
 
Nếu không chen lấn, thì Moskva cũng cựa mình. Dù Liên Xô lập liên minh quân sự với cả Tiệp Khắc và Pháp, chính phủ Pháp đã về hùa với Đức và Anh mà loại Liên Xô ra khỏi hội nghị München. [[Iosif Vissarionovich Stalin|Josef Stalin]] sẽ không bao giờ quên hành động khinh rẻ này và sẽ khiến cho hai nước phương Tây trả giá đắt về sau.
 
== Chung cục ==
986.568

lần sửa đổi