Khác biệt giữa các bản “Loạn Lục trấn”

n
Robot: Sửa đổi hướng
n (Robot: Sửa đổi hướng)
'''Lục trấn khởi nghĩa''' (chữ Hán: 六镇起义) còn gọi là '''loạn Lục trấn''' (六镇之亂, Lục trấn chi loạn) là một chuỗi những cuộc bạo động bùng nổ vào [[Nam nam-Bắc Triềutriều (Trung HoaQuốc)|đời Nam Bắc triều]], được gây ra bởi phần lớn tướng sĩ [[Tiên Ti|dân tộc Tiên Ti]] và dân tộc đã Tiên Ti hóa, nhằm phản đối [[Hán hóa|chính sách Hán hóa]] của [[Bắc Ngụy|vương triều Bắc Ngụy]] <ref>Trần Dần Khác, sách đã dẫn, trang 268 - 287</ref>.
 
==Bối cảnh và nguyên nhân==
==Quá trình và kết cục==
===Bạo loạn bùng phát===
Năm Chánh Quang thứ 4 (523), người [[Nhu Nhiên]] nhân có nạn đói, vào sâu biên giới Bắc Ngụy cướp bóc. Dân trấn Hoài Hoang cầu xin Trấn tướng Vu Cảnh chẩn cấp lương thực, không được, bèn nổi loạn giết Cảnh <ref>Tư trị thông giám, quyển 149, năm Phổ Thông (niên hiệu của [[Lương Vũ Đế|Lương Vũ đế]], 520 – 526) thứ 4</ref>.
 
Tháng Ba năm Chánh Quang thứ 5 (524), người trấn Ốc Dã là [[Phá Lục Hàn Bạt Lăng]] cùng tướng soái bất hòa, bèn giết đi, rồi kêu gọi mọi người nổi dậy ở đồn thú Cao Khuyết <ref>Ngụy thư, Túc Tông kỷ: ''Tháng Ba, người trấn Ốc Dã là Phá Lạc Hàn Bạt Lăng tụ chúng làm phản, giết Trấn tướng, hiệu là Chân Vương năm đầu''</ref><ref>Bắc sử quyển 16, liệt truyện 4, Đạo Vũ 7 vương Minh Nguyên 6 vương Thái Vũ 5 vương, (Thái Vũ nam Quảng Dương vương Kiến, Kiến tử Thạch Hầu, Thạch Hầu đệ Gia) Gia tử Thâm truyện (tức Nguyên Thâm hay Nguyên Uyên): ''Mà Cao Khuyết thú chủ, tướng soái và bộ hạ bất hòa, Bạt Lăng giết đi…''</ref> Quân khởi nghĩa quân lập tức đánh hạ trấn Ốc Dã, rồi bắc tiến bao vây 2 trấn Vũ Xuyên, Hoài Sóc. Không lâu sau, triều đình Bắc Ngụy lấy Lâm Hoài vương Nguyên Úc làm Đô đốc Bắc thảo chư quân sự, đánh dẹp Phá Lục Hàn Bạt Lăng <ref name="T">Tư trị thông giám, quyển 150, năm Phổ Thông thứ 5</ref>. Úc đem quân đồn trú ở Vân Trung.
Tháng 2 năm Chánh Quang thứ 6 (525), [[Hồ thái hậu]] phái sứ giả đưa lễ vật đi [[Nhu Nhiên]], yêu cầu trợ giúp dẹp loạn. Nhu Nhiên thủ lĩnh [[A Na Côi]] soái 10 vạn quân tây tiến bức đến Ốc Dã trấn <ref>Ngụy thư, quyển 103, liệt truyện 91, Nhu Nhiên truyện</ref>, liên tiếp chiến thắng, khiến cho nghĩa quân Lục Trấn đại bại. Triều đình cũng phái [[Nguyên Thâm]] soái quân từ Bình Thành xuất phát, tấn công Hoài Sóc.
 
Tháng 6, Nguyên Thâm bị Phá Lục Hàn Bạt Lăng đánh bại ở Ngũ Nguyên, buộc phải chạy về phía đông. Nguyên Sâm thay đổi sách lược, bắt đầu phân hóa chiêu hàng nghĩa quân. Sách lược này bắt đầu cho thấy hiệu quả, Khiết Liệt Hà soái 3 vạn người đầu hàng. Nguyên Thâm lại thừa cơ Bạt Lăng tập kích Khiết Liệt Hà mà bày sẵn mai phục, đánh bại Bạt Lăng <ref name="T1"/>. Bạt Lăng vượt sông trốn thoát <ref>Không có sử liệu nào nói rõ kết cục của Phá Lục Hàn Bạt Lăng</ref>, quân Ngụy bắt 20 vạn quân dân của Lục Trấn phân phối cho 3 châu Doanh, Ký, Định thuộc [[Hà Bắc (Trung Quốc)|Hà Bắc]]. Tháng 7, [[Bắc Ngụy Hiếu Minh Đế|Hiếu Minh Đế]] đổi niên hiệu là Hiếu Xương.
 
===Hà Bắc khởi binh===
Năm Hiếu Xương thứ 2 (526), Hồ Sâm bị thủ hạ của Phá Lục Hàn Bạt Lăng là Phí Luật giết chết. Quân đội của ông ta do [[Mặc Kỳ Sửu Nô]] thống lĩnh <ref name="T1"/>.
 
Tháng giêng năm thứ 3 (527), Mặc Kỳ Sửu Nô đánh bại Tiêu Bảo Dần. Trong khi đó, Mạc Chiết Niệm Sanh phát động phản kích, liên tiếp chiếm lĩnh đông Tần Châu, Kỳ Châu, U Châu (châu trị nay là [[ninh (huyện)|huyện Ninh]], [[Cam Túc]]), Bắc Hoa Châu, Ung Châu (châu trị nay là [[Tây An]]),<ref name="T3"/>, Đồng Quan <ref name="T3"/>, thanh thế lớn mạnh.
 
Tháng 3, triều đình tuyên bố “''trong ngoài giới nghiêm''”, rồi Hoàng đế hạ chiếu muốn ngự giá thân chinh (nhưng không hề thi hành). Về sau đại quân Bắc Ngụy tiến chiếm Đồng Quan, tháng 9, Mạc Chiết Niệm Sanh bị bộ tướng Đỗ Sán giết chết, Đỗ Sán đầu hàng triều đình, quân đội của Niệm Sanh đi theo Mặc Kỳ Sửu Nô.
Nhưng Tiêu Bảo Dần sợ triều đình trách tội mình chinh thảo bất lực, nên tạo phản <ref name="T3"/>. Hiếu Minh đế phái Thượng thư bộc xạ [[Trưởng Tôn Trĩ]] trấn áp, Tiêu Bảo Dần bị bộ tướng [[Hầu Chung Đức]] làm phản, bèn đầu hàng Mặc Kỳ Sửu Nô. Đến lúc này, khu vực Quan Trung đã nằm dưới sự khống chế của loạn quân Lục Trấn.
 
Tháng 7 năm Vĩnh An thứ 6 (528), Mặc Kỳ Sửu Nô xưng đế, đặt niên hiệu là Thần Thú <ref>Tư trị thông giám, quyển 151, năm Đại Thông thứ 2: ''Tháng ấy, Mặc Kỳ Sửu Nô tự xưng thiên tử, đặt trăm quan. Gặp nước [[Iran|Ba Tư]] hiến sư tử cho Ngụy, Sửu Nô giữ lại, đổi niên hiệu là Thần Thú''</ref>.
 
Tháng giêng Vĩnh An thứ 3 (530), Nhĩ Chu Vinh dùng [[Nhĩ Chu Thiên Quang]] làm Đại đô đốc soái quân trấn áp khởi nghĩa Quan Trung. Tháng 3, Mặc Kỳ Sửu Nô soái quân tiến công Kỳ châu, lại phái bộ tướng [[Uất Trì Bồ Tát]] đem quân tiến công Vũ Công, tướng Ngụy là [[Hạ Bạt Nhạc]] đánh bại Uất Trì Bồ Tát, Mặc Kỳ Sửu Nô đành đình chỉ tiến công Kỳ châu. Tháng 7, Nhĩ Chu Thiên Quang dùng kế của Hạ Bạt Nhạc, đánh tiếng hưu chỉnh quân đội, Mặc Kỳ Sửu Nô tin là thật, thả cho nghĩa quân đóng đồn cày cấy. Quân Ngụy thừa cơ tập kích, đánh bại nghĩa quân. Vạn Sĩ Sửu Nô bị bắt ở Lương Châu, phản tướng Tiêu Bảo Dần cũng bị bắt.
986.568

lần sửa đổi