Khác biệt giữa các bản “Odoacer”

n
clean up using AWB
n (→‎Giai đoạn trị vì nước Ý: theo tên bài chính, replaced: Sicily → Sicilia (3) using AWB)
n (clean up using AWB)
'''Flavius Odoacer''' ([[433]]<ref>''[[Prosopography of the Later Roman Empire]]'', Vol. 2, ''s.v. Odovacer'', pp. 791 - 793</ref> – [[493]]), còn được biết đến với tên gọi '''Flavius Odovacer''', là [[Vua Ý]] vào [[thế kỷ 5|thế kỷ thứ 5]], thời kỳ trị vì của ông đánh dấu sự kết thúc của [[Đế quốc La Mã|Đế chế La Mã]] cổ đại ở [[Tây Âu]] và mở đầu thời kỳ [[Trung Cổ]]. Ông được xem là vị vua không có nguồn gốc xuất thân từ La Mã cai trị toàn bộ nước [[Ý]].
 
Odoacer là viên tướng chỉ huy lực lượng ''[[foederati]]'' [[người Scirii]] tại Ý đã phát động một cuộc nổi loạn nhằm truất phế vị [[Đế quốc Tây La Mã|Hoàng đế Tây La Mã]] cuối cùng, [[Romulus Augustus]] vào ngày [[4 tháng 9]] năm [[476]]. Mặc dù nắm thực quyền trong tay, ông cai trị trong vai trò là người ủng hộ [[Julius Nepos]] trên danh nghĩa, sau khi Nepos mất vào năm [[480]], thì chuyển sang ủng hộ [[Đế quốc Đông La Mã|Hoàng đế Đông La Mã]] ở [[Constantinopolis|ConstantinopleConstantinopolis]]. Odoacer được xem là một vị vua ([[latinh|tiếng Latin]]: ''rex'') trong nhiều nguồn tài liệu và ông tự mình sử dụng nó ít nhất một lần và ở một thời điểm khác nó đã từng được [[quan chấp chính tối cao]] [[Basilius]] sử dụng.<ref>[[Giáo hoàng Marcellinô|Marcellinus]], [[Cassiodorus]], and some [[Papal]] documents, which come the closest to implying officiality of the title, all refer to him as ''rex'' (or one of its declensions). [[Jordanes]] at one point refers to him as ''Gothorum Romanorumque regnator'': ruler of the Goths and the Romans. He is called an ''autokrator'' (autocrat) and a ''tyrannos'' (usurper, tyrant) in [[Procopius|Procopius']] ''Bellum Gothicum''. The only reference to Odoacer as "King of Italy" is in [[Victor Vitensis]]: ''Odouacro Italiae regi''.</ref>
 
==Tiểu sử==
Ngày [[28 tháng 8]] năm [[475]], foederati đánh bại quân đội của Nepos, khiến Nepos phải trốn sang [[Dalmatia]] lánh nạn. Orestes liền đưa con trai của mình là Romulus lên ngôi lấy danh hiệu Augustus, trở thành Hoàng đế [[Romulus Augustus]]. Orestes, là ''magister militum'' (thống lĩnh quân đội), cho tổ chức một đội quân riêng nhằm đảm bảo cho việc hủy bỏ lời cam kết với foederati. Odoacer ngay sau đó đã phát giác ra sự bội ước này liền chỉ huy foederati đánh bại và hành quyết Orestes. Sau khi cuộc nổi loạn chấm dứt, lực lượng foederati người Đức, người Sciri và người [[Heruli]], cũng như phần lớn quân đội La Mã người Ý, tất cả đều tuyên bố Odoacer là vua nước Ý.<ref>Edward Gibbon, ''The Decline and Fall of the Roman Empire, Volume I,'' Chap. XXXVI (Chicago: Encyclopaedia Britannica, Inc., 1952), p. 590.</ref> Vào năm [[476]] Odoacer dẫn quân đội tiến về [[Ravenna]] và chiếm giữ thành phố này, thuyết phục vị hoàng đế trẻ tuổi Romulus thoái vị mà không bị tổn hại gì vào ngày [[4 tháng 9]] năm [[476]].
 
Cùng năm đó Odoacer từ bỏ danh hiệu Hoàng đế vô nghĩa để tránh một cuộc xung đột với [[Constantinopolis|ConstantinopleConstantinopolis]]. Ông gửi [[vật biểu hiện]] Hoàng đế (''Imperial insignia'') cho [[Hoàng đế Đông La Mã]] [[Zeno]] và tuyên bố công khai mình là người cai trị tối cao của Đế chế Tây La Mã, vào thời gian này chẳng còn gì ngoại trừ bán đảo Ý, Dalmatia và phần đất tách khỏi Đế chế, miền trung Gaul. Vị Hoàng đế Tây La Mã hợp pháp, Julius Nepos, cai trị một cách bất lực tại Dalmatia cho đến khi bị ám sát vào năm 480. Trong suốt khoảng thời gian bốn năm còn lại, Odoacer vẫn công nhận Nepos là hoàng đế Tây La Mã và thậm chí còn đúc tiền mang tên ông.
===Giai đoạn trị vì nước Ý===