Mở trình đơn chính

Các thay đổi

n
sửa lỗi chính tả using AWB
{{Chiến tranh Boshin}}
 
{{nihongo|'''Trận Toba-Fushimi'''|鳥羽・伏見の戦い|Toba-Fushimi no Tatakai|Trận Điểu Vũ-Phục Kiến}} diễn ra giữa quân đội bảo hoàng và [[Mạc phủ Tokugawa]] trong cuộc [[Chiến tranh Boshin]] ở Nhật Bản. Trận đánh bắt đầu vào ngày [[27 tháng 1]] năm [[1868]] (3 tháng 1 âm lịch), khi quân đội của [[Mạc phủ Tokugawa]] và liên quân [[phiên Chōshū|Chōshū]], [[phiên Satsuma|Satsuma]] và [[phiên Tosa|Tosa]] giao chiến gần [[Fushimi, Kyoto|Fushimi]]. Trận đánh diễn ra trong vòng 4 ngày, kết thúc với thất bại quyết định của Mạc phủ Tokugawa.
 
==Bối cảnh==
Ngày [[4 tháng 1]] năm [[1868]], sự phục hồi Đế quyền chính thức được tuyên bố. [[Shōgun|Tướng quân]] [[Tokugawa Keiki|Tokugawa Yoshinobu]] từ trước đó đã trao trả quyền lực của mình cho Thiên hoàng, đồng ý là "một công cụ để thực hiện" mệnh lệnh của Thiên hoàng.<ref>Satow, p. 282.</ref> Mạc phủ Tokugawa đã chấm dứt.<ref>Keene, p. 116. See also Jansen, pp. 310–1.</ref> Tuy vậy, trong khi việc Yoshinobu buông bỏ quyền lực đã tạo ra một chỗ trống trên danh nghĩa ở vị trí cao nhất của chính quyền, bộ máy của ông vẫn tiếp tục tồn tại. Hơn nữa, gia đình Tokugawa vẫn là một thế lực nổi bật trong trật tự tiến trình chính trị.<ref>Keene, pp. 120–1, and Satow, p. 283. Hơn nữa, Satow (p. 285) nghiên cứu rằng Yoshinobu đã đồng ý với một hội đồng các đại danh với hy vọng một thể chế như thế sẽ giúp ông lấy lại sức mạnh.</ref> một viễn cảnh mà những người cứng rắn ở các phiên Satsuma và Choshu khó có thể chấp nhận được.<ref>Satow, p. 286.</ref>
 
Mặc dù đa phần hội đồng cố vấn của [[Thiên hoàng Minh Trị]] mới 15 tuổi bằng lòng với lời tuyên bố chính thức việc quyền thống trị trực tiếp của triều đình và có khuynh huowngs ủng hộ tiếp tục hợp tác với nhà Tokugawa, [[Saigō Takamori]] đe dọa các thành viên của hội đồng phải ra lệnh tịch thu đất đai của Yoshinobu.<ref>Trong thời gian nghỉ họp, Saigō, có quân đội ở bên ngoài, "lưu ý rằng chỉ cần một thanh đoản kiếm là giải quyết được cuộc tranh cãi" (Keene, p. 122). Original quotation {{ja}}: "短刀一本あればかたづくことだ." in Hagiwara, p. 42.</ref>
Mặc dù ban đầu ông đồng ý với yêu cầu của triều đình, ngày [[17 tháng 1]] năm [[1868]], Yoshinobu tuyên bố rằng “ông sẽ không bị trói buộc bởi lời tuyên cáo phục hồi Đề quyền và kêu gọi triều đình hủy bỏ nó."<ref>Keene, p. 124.</ref> Ngày [[24 tháng 1]], sau sự khiêu khích của các [[rōnin|ronin]] Satsuma ở [[Edo|Giang Hộ]], Yoshinobu, từ căn cứ của mình ở [[thành Osaka]] quyết định chuẩn bị tấn công kinh đô [[Kyōto (thành phố)|Kyoto]], bề ngoài là đuổi các phần tử Satsuma và Choshu đang chi phối triều đình và “giải thoát” Thiên hoàng Minh Trị khỏi ảnh hưởng của họ.
 
==Chuẩn bị==
Trận đánh bắt đầu với việc lực lượng Mạc phủ tiến theo hướng [[Kyōto (thành phố)|Kyoto]] để đưa bức thư của Yoshinobu, cảnh báo Thiên hoàng về những âm mưu của Satsuma và quan lại trong triều ủng hộ nó, ví dụ như [[Iwakura Tomomi]].<ref>Yamakawa Kenjirō. ''Aizu Boshin Senshi''. Tokyo: Tokyo Daigaku Shuppankai, 1933, pp. 89-90</ref>
 
15.000 quân hùng mạnh của Mạc phủ gấp 3 lần quân đội Satcho, và bao gồm phần lớn người từ [[phiên Kuwana|Kuwana]], và [[Aizu|phiên Aizu]], được tiếp viện bằng lực lượng không chính quy của ''[[Shinsengumi]]''. Mặc dù một số là lính đánh thuê, nhưng những người khác đã được các cố vấn quân sự [[Pháp]] huấn luyện. Phần lớn binh lính tiền quân được trang bị theo kiểu cổ, với [[naginata|giáo]] và [[gươm Nhật|kiếm]]. Cần lưu ý rằng về phía họ không có dự định rõ ràng về việc giao chiến, bằng chứng là nhiều lính tiên phong có súng mà không có đạn.
 
Mặc dù Choshu và Satsuma ít hơn, quân lính của họ được trang bị đầy đủ bằng [[lựu pháo]] [[Armstrong Whitworth|Armstrong]], [[súng trường Minié]] và một vài [[súng máy]].
Vào khoảng 17 giờ ngày [[27 tháng 1]] năm [[1868]], quân tiên phong Mạc phủ, phần lớn là binh lính từ ''[[Mimawarigumi]]'' của [[Sasaki Tadasaburo]], tiến đến các đồn tiền phương của Satsuma ở Toba (nằm ở nơi mà nay là [[Minami-ku, Kyoto]]). Sau khi từ chối cho phép quân đội Mạc phủ đi qua một cách hòa bình, quân đội Satsuma nổ súng từ bên sườn. Một viên đạn của Satsuma bắn trúng một giá đỡ trúng cạnh ngựa của chỉ huy quân Mạc phủ là [[Takigawa Tomotaka]], khiến con ngựa hất Takigawa và chạy trốn. Con ngựa hoảng loạn chạy, khiên hàng ngũ quân Mạc phủ hoang mang và rối loạn.<ref>Keene, Emperor Meiji and His World, page 126</ref>
 
Sasaki ra lệnh cho quân đội mình tấn công các xạ thủ Satsuma, nhưng vì Mimawarigumi chỉ được trang bị giáo và kiếm, binh lính bị hạ rất nhiều.<ref>Yamakawa, pp. 94-95</ref> Tuy vậy, lực lượng Kuwana và một đơn vị của [[Kubota Shigeaki]] vẫn giữ trận địa, tiến hành nhiều cuộc chạm trán lẻ tẻ không quyết định.<ref>Yamakawa, p. 95</ref> These were to be the first shots of the [[Boshin War]].
 
Cùng ngày, quân Satsuma-Chōshū ở phía Nam tại Fushimi cũng chạm trán bất phân thắng bại với quân Mạc phủ.<ref>Sasaki Suguru, Boshin Sensō. Tokyo: Chuokōron-shinsha, 2004, p. 178.</ref>
 
==Các sự kiện trong ngày 28 tháng 1==
Ngày 28 tháng 1, [[Iwakura Tomomi]] trao chp Saigo Takamori và [[Ōkubo Toshimichi|Okubo Toshimichi]], mệnh lệnh giả mạo của Thiên hoàng Minh Trị tuyên bố Tokugawa Yoshinobu và những thuộc hạ của ông là kẻ thù của triều đình, cho phép xuất quân chinh phạt họ, và cho phép dùng cờ thêu kim tuyến của triều đình.<ref>Ishii Takashi, ''Ishin no nairan''. Tokyo: Shiseido, 1968, 11-17; Sasaki Suguru, ''Taisei hokan to tobaku mitchoku,'' Jinbun gahuho 80 [March 1997], 28-29.</ref> Những lá cờ kim tuyến này cũng là giả mạo, do Okubo Toshimichi làm vài tháng trước đó, và trữ sẵn ở phiên Choshu và dinh thự Satsuma ở [[Thủ đô|kinh đô]] Kyoto cho ddeens khi có cơ hội thích hợp dùng đến chúng.<ref>Iwata, Masakazu. ''Okubo Toshimichi: the Bismarck of Japan.'' Berkeley: University of California Press, 1964, 114.</ref>
 
Thêm vào đó, [[Hoàng thân Komatsu Akihito|Hoàng thân Yoshiaki]], một đứa trẻ 12 tuổi đi tu tại chùa ''[[monzeki]]'' [[Ninna-ji]] được chọn trên danh nghĩa là [[Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam|Tổng Tư lệnh]] quân đội. Mặc dù Hoàng thân không hề có kinh nghiệm quân sự, sự chỉ định này thực sự chuyển quân đội [[liên minh Satchō]] thành quân đội của Thiên hoàng (hay ''Kangun'', quan quân), là một công cụ đắc dụng trong [[chiến tranh tâm lý]], khiến quân đội Mạc phủ rối loạn và hoang mang, vì bất cứ ai bắn vào quân đội triều đình sẽ biến thành kẻ phản bội Thiên hoàng.
 
==Kết quả==
Ảnh hưởng của trận Toba-Fushimi vượt ra ngoài quy mô nhỏ của nó. Thanh thế và sĩ khí của Mạc phủ Tokugawa suy yếu nghiêm trọng, và nhiều đại danh vốn trung lập nay tuyên bố ủng hộ Thiên hoàng và đề nghị được trợ giúp quân sự để chứng minh lòng trung thành mới của mình. Thậm chí quan trọng hơn nữa là nỗ lực bất thành của Tokugawa Yoshinobu dànhgiành lại quyền kiểm soát các phần tử im hơi lặng tiếng trong triều đình mới ủng hộ một giải pháp hòa bình cho cuộc chiến.<ref>Sims, Japanese Political History Since the Meiji Renovation 1868-2000, page 14</ref> Thành Osaka, một biểu tượng quan trọng cho quyền bá chủ của nhà Tokugawa với khu vực phía Tây Nhật Bản rơi vào tay quân triều đình. Chiến thắng này cũng khởi đầu quá trình giải quyết tình hình bằng quân sự thay vì thương thảo chính trị.
 
==Chú thích==