Khác biệt giữa các bản “Vũ Huấn”

không có tóm lược sửa đổi
'''Vũ Huấn''' (武训), tênthường thậtgọi là '''Vũ Thất'''<ref>Giống như ta gọi "anh bảy Vũ"</ref> (武七) ( sinh [[5 tháng 12]], [[1838]]- mất [[23 tháng 4]], [[1896]]) là một người ăn mày và nhà hoạt động giáo dục danh tiếng thời [[nhà Thanh]]. Với việc đi ăn xin trong hơn 30 năm để góp tiền thành lập trường học giành cho những người nghèo túng, ông được coi như một đại anh hùng, các sử sách thời cận đại xưng tụng ông là "''Khoáng thế kỳ nhân''".
 
==Cuộc đời và công nghiệp==
===Niên thiếu===
Ngày 19 tháng 10 năm [[Đạo Quang]] thứ 18 đời Thanh (5-12/1838), Vũ Tông Ngụ, một người nông dân nghèo thuộc một dòng họ làm nghề nông nhiều đời thiếu thốn, đã hạ sinh đứa con thứ 7, tại Vũ gia trang, Đường Ấp, tỉnh Sơn Đông (nay ở phía tây [[Liêu Thành]]), đặt tên là Vũ ThấtHuấn.
 
Khi Vũ Huấn lên 5 tuổi, cha mất, hoàn cảnh gia đình càng trở nên cùng túng. Anh trai của ông là Vũ Nhượng mưu sinh xa nhà. Gia đình chỉ còn hai mẹ con, Vũ ThấtHuấn phải theo mẹ là Thôi thị xin ăn kiếm sống qua ngày. Ông rất hiếu thảo, thường xin được vật ngon thì giữ cho mẹ cả. Ông lại còn thèm đi học, hay ngấp nghé ở các [[trường]] để nghe giảng, thấy học trò về thì cung kính theo sau, nhưng với bộ dạng ăn mày, ông bị khinh bỉ và ghét bỏ không kể xiết. Có lần ông đánh liều vào một lớp xin học, bị đánh đập, chế nhạo rất thậm tệ. Sau lần đó, ông chỉ còn mỗi ngày cầm gậy đánh [[chó]], đội [[nón]] rách, cầm [[chén|bát]] mẻ, dọc theo đường phố xin ăn.
 
Hai năm sau, mẹ Vũ ThấtHuấn qua đời, ông được một người bà con nghèo nhận nuôi dưỡng, tạm thời chấm dứt 2 năm làm ăn mày. Thấy không phải xin ăn nữa, ông lại muốn được đi học, và lại thất vọng. Nhưng việc nhiều phen nhận thấy cái khổ của việc mù chữ, đã kích thích ông ý muốn xây dựng một trường học cho trẻ em nghèo.
 
===Xin [[tiền]] xây trường học===
Ở với người bà con nghèo không được lâu, ông lại đi ăn xin.
 
ThấtHuấn lưu lạc nhiều nơi, đến năm 16 tuổi vào làm thuê cho cử nhân họ Trương ở thôn Tiết Điếm huyện Quán Đào. Do Vũ ThấtHuấn không biết chữ nên nhiều lần bị lừa gạt và vu oan đánh đập, ông bất mãn bỏ tới làm thuê cho một vị Tú tài. Vị này cũng thấy Vũ ThấtHuấn mù chữ, mỗi lần chị gái gửi thư cho ông lại đọc lượt bớt đoạn gửi tiền, đến khi Vũ ThấtHuấn biết chuyện hỏi lại thì bị chửi cho một trận. Có hôm vị [[Tú Tài]] nọ sai ông dán câu đối tết, gặp cơn gió thổi liễn bay tứ tung, ông dán nhầm đủ thứ: đầu giường thì "Chó mèo bình an", chuồng gà thì "Cả nhà cát tường"... Tú tài nọ giận quá đánh cho một trận rồi đuổi đi mà còn trừ tiền công. Vũ ThấtHuấn phẫn uất ném trả tiền vào mặt người Tú tài. Sau đó ông lại sang ở với chị, tại đây cũng không khá gì hơn: bị người anh rể là Trương lão bản nhiều lần vu cáo bằng chữ nghĩa, mà Vũ ThấtHuấn mù chữ, có miệng không sao nói được. Rời nhà chị, ông đau khổ đến phát bệnh, nằm mê man trong cái [[miếu]] hoang suốt ba ngày ba đêm.
 
Trải qua nhiều phen linh đinh tân khổ, Vũ ThấtHuấn thương xót số phận, thương những người cùng cảnh ngộ như mình ở trên đời, vì không biết chữ mà bị làm nhục, bị coi thường. Sau ba ngày trong miếu hoang ấy, ông tỉnh dậy và quyết tâm thực hiện ý định xây trường nghĩa học. Người đời nghe ông ăn xin lảm nhảm mấy câu: "''Sớm muộn gì cũng phải xây dựng được một trường nghĩa học''", cho rằng ông bị điên.
 
ThấtHuấn tiếp tục xin ăn khắp nơi. Ông hóa trang xấu xí, nghĩ ra nhiều thủ thuật, trò lạ để xin ăn. Ông làm [[ngựa]] cho bọn trẻ cỡi, ăn [[rắn]] rết, [[gạch]] [[ngói]], và cả ăn [[cứt]] đái của người ta để xin tiền. Ngoài xin ăn, ông thỉnh thoảng lại đi làm thuê như xay thóc, hốt phân, cắt cỏ, đắp ruộng... Vũ ThấtHuấn hành động không biết mệt mỏi, thường nghêu ngao hát về việc xây trường nghĩa học, cũng khiến một số người thương hại.
 
Cuối cùng sau nhiều phen nhịn nhục quỵ lụy, trải biết bao nhiêu cay đắng, nhục nhã, ông đã có vốn lớn để xây góp tiền xây nên một trường nghĩa học. Sự việc không tưởng này làm cảm động các bậc quan sĩ, đến quan phủ và lên tới cả triều đình.
Sau đó, một toà tinh phường lớn có biển "''Lạc Thiện Hiếu Thí''" lập tức được dựng ở đường lớn trấn Liều Lâm. Thật ra tờ tâu của quan huyện còn có chỗ chưa minh bạch, vì sợ nói thẳng là của ăn xin thì bị tội, không dám tâu thật cho nhà Vua.
 
Trường nghĩa học thành lập, Vũ ThấtHuấn quan tâm không ngớt. Khi có thầy dạy lười nhác, ông tới trước mặt quỳ xuống nài nỉ. Khi có trò cứng đầu, lơ là, ông lại quỳ mọp trước mặt không chịu đứng lên để khuyên nhủ. Khi trường có học sinh đạt thành tích cao, ông lại quỳ lạy cảm tạ và khuyến khích.
 
Thời gian khấm khá ấy, có lúc anh ruột đánh bạc mắc nợ tới xin, Vũ ThấtHuấn không cho một xu, nhưng nghe tin có người đàn bà Trần thị, vợ Trương Bát Trại ở huyện Quán khâu vá xin ăn để nuôi mẹ, ông lại tặng cho mười mẩu ruộng tốt. Lúc này, ông vẫn tiếp tục ngày đi ăn xin, đêm ngủ trong miếu, đến mức có lần toàn thể học sinh tới quỳ mọp xin ông về ở trong trường, ông từ chối, bảo rằng mình đi xin ăn mà giàu là nhờ người tốt, nếu hưởng thụ thì như là lừa dối họ, nên ông không về.
 
Sáng ngày 23 tháng 4 năm Quang Tự thứ 22 ([[1896]]), Vũ Huấn mắc bệnh chết, thọ 59 tuổi. Bấy giờ các học sinh gào khóc, thân sĩ ba huyện Đường Ấp, Quán Đào, Lâm Thanh đi dự tang lễ, dân các huyện đưa tang có tới hàng vạn người.
4.257

lần sửa đổi