Mở trình đơn chính

Các thay đổi

n
clean up, replaced: : → : using AWB
}}
 
'''Mozambique''', chính thức là '''Cộng hòa Mozambique''' ({{lang-pt|Moçambique}} hay ''República de Moçambique'', {{phát âm|ʁɛ'publikɐ dɨ musɐ̃'bikɨ}}), là một quốc gia ở đông nam [[châu Phi]], giáp với [[Ấn Độ Dương]] về phía đông, [[Tanzania]] về phía bắc, [[Malawi]] và [[Zambia]] về phía tây bắc, [[Zimbabwe]] về phía tây, [[Swaziland]] và [[Cộng hòa Nam Phi|Nam Phi]] về phía tây nam. [[Vasco da Gama]] đã đến đây năm 1498 và quốc gia này đã bị [[Bồ Đào Nha]] chiếm làm thuộc địa năm 1505. Đến năm 1510, người Bồ Đào Nha đã kiểm soát hết các vương quốc Hồi giáo Ả Rập ở bờ đông châu Phi.
 
Quốc gia này là một thành viên của [[Cộng đồng các quốc gia tiếng Bồ Đào Nha]] và của [[Khối Thịnh vượng chung Anh|Commonwealth of Nations]]. Mozambique (Moçambique) được đặt tên theo ''Muça Alebique'', một quốc vương Hồi giáo.
 
== Đối ngoại ==
Mozambique là thành viên tích cực của [[Liên minh châu Phi]] (AU), là một lực lượng nòng cốt trong [[Phong trào không liên kết]] (KLK), [[Cộng đồng các nước nói tiếng Bồ Đào Nha]] ([[PALOP]]), [[Khối Thịnh vượng chung Anh|Khối thịnh vượng chung Anh]] (Commonwealth), là thành viên [[Cộng đồng Phát triển miền Nam châu Phi]] (SADC).
 
Với cương vị Chủ tịch Liên minh châu Phi (AU) năm 2003, Mozambique đã đóng góp tích cực vào việc giải quyết xung đột, tăng cường hợp tác đấu tranh bảo vệ lợi ích chính đáng của các nước châu Phi và các nước đang phát triển.
 
Trong chính sách đối ngoại, Mozambique ưu tiên phát triển quan hệ với các nước láng giềng, khu vực và các nước bạn bè truyền thống như [[Nga]], [[Trung Quốc]], [[Việt Nam]].
Là một nước [[nông nghiệp]], nông nghiệp thu hút khoảng 81% lực lượng lao động và đóng góp vào khoảng 23,1% GDP của Mozambique. Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu của nước này là: sợi bông, mía, [[chè]], lúa miến, cùi [[dừa]], [[lạc]], [[hạt điều]], [[hoa]] [[quả]] [[nhiệt đới]], [[khoai tây]], [[bò]]. Trước đây nước này xuất khẩu hạt điều đạt 29.000 tấn/năm đứng thứ ba [[châu Phi]]. Sản xuất nông nghiệp chưa đáp ứng được như cầu trong nước, do vậy hàng năm, Mozambique phải nhập từ 20-30 vạn tấn gạo. Đây là một cơ hội để [[gạo]] của [[Việt Nam]] thâm nhập thị trường này.
 
[[Công nghiệp]] chỉ thu hút 6% lao động nhưng đóng góp vào 30,2% GDP của Mozambique. Mozambique xuất khẩu lượng điện tương đối lớn nhờ có đập thuỷ điện nổi tiếng Cahora Basa.
 
[[Dịch vụ]] của Mozambique khá phát triển, thu hút 13% lực lượng lao động và đóng góp 46,7% GDP (2007). Các dịch vụ cảng, đường giao thông quá cảnh sang các nước láng giềng là nguồn thu ngoại tệ lớn cho nền [[kinh tế]] nước này.
Là một nước [[nông nghiệp]], [[nông nghiệp]] thu hút khoảng 81% lực lượng lao động và đóng góp vào khoảng 28,8% GDP của Mozambique. Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu của nước này là: sợi bông, [[mía]], [[chè]], lúa miến, cùi dừa, [[lạc]], hạt điều, hoa quả nhiệt đới, [[khoai tây]], [[bò]]. Trước đây nước này xuất khẩu hạt điều đạt 29.000 tấn/năm đứng thứ ba [[châu Phi]]. [[Sản xuất]] [[nông nghiệp]] chưa đáp ứng được như cầu trong nước, do vậy hàng năm, Mozambique phải nhập từ 20-30 vạn tấn [[gạo]]. Đây là một cơ hội để gạo của [[Việt Nam]] thâm nhập thị trường này.
 
Công nghiệp chỉ thu hút 6% lao động nhưng đóng góp vào 26% GDP của Mozambique. Mozambique xuất khẩu lượng điện tương đối lớn nhờ có đập thuỷ điện nổi [[tiếng Cahora Basa]].
 
Dịch vụ của Mozambique khá phát triển, thu hút 13% lực lượng lao động và đóng góp 45,2% GDP (2010). Các [[dịch vụ]] [[cảng]], đường giao thông quá cảnh sang các nước láng giềng là nguồn thu ngoại tệ lớn cho nền [[kinh tế]] nước này.
 
== Dân số ==
Dân số Mozambique hiện khoảng 20.905.585 người. Với thành phần dân tộc da dạng : người bản xứ gốc Phi chiếm 99.66% ( bao gồm [[người Makhuwa]], [[Tsonga]], [[Lomwe]], [[Sena]], và các dân tộc khác),người [[châu Âu]] 0.06%, lai 0.2%, người Ấn Độ 0.08%.
 
== Giáo dục ==