Khác biệt giữa các bản “Trận Nam Định (1883)”

==Bối cảnh==
[[Tập tin:HenriRiviere1870s.JPG|nhỏ|trái|Henri Rivière (1827–83)]]
Sự can thiệp quân sự của Pháp vào miền bắc Việt Nam là kết quả của các hành động quân sự thiển cận bởi Chỉchỉ huy Henri Rivière, vốn được cử đi ra Hà Nội với một lực lượng quân sự nhỏ cuối năm 1881, để xem xét các phàn nàn từ phía phía Việt Nam về các thương gia Pháp.<ref>Thomazi, ''Conquête'', 140–57</ref> Tuy nhiên, Riviere đã ngang nhiên đi ngược lại các chỉ thị của mình, và đánh thành Hà Nội ngày 25 tháng 4 năm 1882.<ref>Bastard, 152–4; Marolles, 75–92; Nicolas, 249–52</ref> Mặc dù Rivière tiếp đó trao lại thành cho phía Việt Nam quản lý, thì việc ông ta sử dụng vũ lực cũng đã đặt cả Việt Nam và Trung Hoa vào tình trạng báo động.<ref>Eastman, 51–7; Lung Chang, 89–95</ref>
 
Thành Hà-Nội thất thủ, Tự-Đức liền ra lệnh cho 2 quan kinh lược chính và phó sứ Nguyễn Chính và Bùi Ân Niên rút binh về mặt Mỹ Đức để cùng Hoàng Tá Viêm tổ chức việc phòng liệu. Chính quyền Việt Nam, do không thể ngăn chặn Rivière với [[quân đội nhà Nguyễn|quân đội]] yếu kém của mình, phải nhờ đến [[Lưu Vĩnh Phúc]], với đạo [[quân Cờ Đen|quân cờ đen]] thiện chiến và dày dặn của mình, làm thành một cái gai trong mắt người Pháp. PhíaTại Việt Nam cũng nhờ đến sự giúp sức của Trung HoaHuế, khâm Việtsứ NamRheinart vốnyêu cầu mộttriều nướcđình chưcử hầutổng truyềnđốc thống,mới nênra TrungBắc HoaKỳ cũngđể đồngtiếp ý giúp vũ khí và hỗ trợ cho quân Cờ đen, đồng thời ngấm ngầm chốngnhận lại cáctỉnh hoạtthành động của người Pháp ở miền Bắc ViệtNội. [[NhàTriều Thanh]]đình cũngđiều đánhcựu tiếngTổng vớiđốc ngườiHà-Ninh Phápđã rằngvề Trunghưu Hoatrí sẽ khôngTrần đểĐình BắcTúc Kỳsung rơikhâm vàosai tayđại Pháp.thần Mùacùng với nămTịnh 1882,biên quânphó Thanhsứ từNguyễn [[VânHữu Nam]]Độ làm [[Quảngphó Tây]]khâm vượtsai biênra giới tiếnNội vàohội Bắcthương Kỳ,thuyết chiếmnhận đónglại [[Lạngtỉnh Sơn]],thành. [[BắcTrong Ninh]],khi [[Hưng Hóa (định hướng)|Hưng Hóa]]H.RivièrenhiềuTrần thịĐình trấnTúc khác.<ref>Lungthương Chang,lượng 90–91;để Marolles, 133–44</ref> Bộ trưởngquân Pháp đặcrút tráchlui Trung Hoa, Frédéric Bourée, lo ngại về khả năng xảyhết ra chiếnkhỏi tranhthành với TrungNội Quốc,thì nênlực tronglượng tháng 11 và 12 năm 1882, thỏa thuận với quan đại thần nhà Thanh là [[Lý Hồng Chương]] nhằm chia cắt Bắc Kỳ thành các vùng ảnhquân hưởngbinh của nhàHoàng Thanh và Pháp. Cả hai phía tham gia đàm phán đều bị chỉ trích là đã nhượng bộ quá nhiềuViêm, và thỏa thuận này tan vỡ. Phía Trung Quốc không thông quaNguyễn Chánh, cònBùi tạiÂn Pháp,Niên chínhdâng phủsớ mớixin củađánh [[Julesnhưng Ferry]]Tự bácĐức bỏkhông thỏachấp thuận này vào tháng 3 năm 1883, và triệu hồi Bourée về nước.<ref>Eastman, 57–65</ref>
 
Phía Việt Nam cũng nhờ đến sự giúp sức của Trung Hoa, vì Việt Nam vốn là một nước chư hầu truyền thống, nên Trung Hoa cũng đồng ý giúp vũ khí và hỗ trợ cho quân Cờ đen, đồng thời ngấm ngầm chống lại các hoạt động của người Pháp ở miền Bắc Việt. [[Nhà Thanh]] cũng đánh tiếng với người Pháp rằng Trung Hoa sẽ không để Bắc Kỳ rơi vào tay Pháp. Mùa hè năm 1882, Tổng Đốc Vân Nam Tạ Kính Bưu đưa quân Thanh từ [[Vân Nam]] và [[Quảng Tây]] vượt biên giới tiến vào Bắc Kỳ, chiếm đóng [[Lạng Sơn]], [[Bắc Ninh]], [[Hưng Hóa (định hướng)|Hưng Hóa]] và nhiều thị trấn khác.<ref>Lung Chang, 90–91; Marolles, 133–44</ref> Đại binh của nhà Thanh ở các tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây cũng đưa quân đóng dọc biên giới. Bộ trưởng Pháp đặc trách Trung Hoa, Frédéric Bourée, lo ngại về khả năng xảy ra chiến tranh với Trung Quốc, nên trong tháng 11 và 12 năm 1882, thỏa thuận với quan đại thần nhà Thanh là [[Lý Hồng Chương]] nhằm chia cắt Bắc Kỳ thành các vùng ảnh hưởng của nhà Thanh và Pháp. Cả hai phía tham gia đàm phán đều bị chỉ trích là đã nhượng bộ quá nhiều, và thỏa thuận này tan vỡ. Phía Trung Quốc không thông qua nó, còn tại Pháp, chính phủ mới của [[Jules Ferry]] bác bỏ thỏa thuận này vào tháng 3 năm 1883, và triệu hồi Bourée về nước.<ref>Eastman, 57–65</ref>
 
Gần một năm sau khi đánh chiếm thành Hà Nộị H.Rivière bị đặt trong tư thế phòng thủ đơn độc để chờ kết quả của những cuộc thương lượng ngoại giao giữa các chính phủ Bắc Kinh, Paris và Huế. Sau nhiều cuộc tranh cãi trong nội các chính phủ Pháp, Paris quyết định tăng viện cho Sài Gòn thêm 700 binh sĩ, do tàu Corrèze chở đến Sài Gòn ngày 13 tháng 2 1883 và chuyển quân ra Bắc Kỳ vào ngày 15 tháng 02 1883. Ngày 10 tháng 11 dl 1882, một công điện khẩn cấp của bộ trưởng Hải quân và Thuộc địa gởi tới Sài Gòn cách chức Thống đốc Nam Kỳ Le Myre de Villers với lý do đương sự vượt quá quyền hạn và bị thay thế bởi Charles Thomson. <ref>A.Delvaux; sách đã dẫn</ref> Thomson nhận bàn giao chức vụ thống đốc Nam Kỳ vào ngày 12 tháng 01 1883.
Quí Mùi, Tự Đức thứ 36 (1883), tại Pháp, Hội đồng Nội các Pháp luôn luôn bất đồng quan điểm cũng như quốc hội của nước Pháp không muốn dính líu đến những rắc rối đang xảy ra ở Bắc Kỳ và vì thế mà nội các Pháp đã phải thay đổi liên tục chỉ trong vòng mấy tháng, ghế bộ trưởng Hải ngoại và Thuộc Địa của Jauréguiberry cuối cùng phải giao cho một nhân vật dân sự là Charles Brun.
Ở Hà Nội, H.Rivière được tin trều đình Huế đang có ý định nhượng quyền khai thác khu mỏ than Hòn-Gai cho một công ty người Hoa ở Quảng Đông và công ty nầy có thể sẽ nhượng lại cho người Anh hoặc người Đức và như thế sẽ tạo thêm nhiều rắc rối cho người Pháp trong tương lai. <ref>A.Schreiner 355; A.Delvaux 227 </ref> H.Rivière liền chiếm lấy mỏ than Hòn Gai vào ngày 12 tháng 03 năm 1883 và đặt một đồn binh canh giữ gồm có 25 binh sĩ.
 
==Diễn biến==