Khác biệt giữa các bản “Trận Cửa Thuận An”

không có tóm lược sửa đổi
n
Trận '''Cửa Thuận An''' (20 tháng 8 năm 1883) là trận đánh giữa quân [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]] và [[Tên gọi Việt Nam#Đại Nam|Đại Nam]], trong thời gian xung đột trước khi [[Chiến tranh Pháp-Thanh]] ([[tháng tám|tháng 8]] năm [[1884]] tới [[tháng tư|tháng 4]] năm [[1885]]) bùng nổ. Trong trận này một lực lượng đổ bộ của [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]] dưới quyền chỉ huy của Đô đốc [[Amédée Courbet]] tiến công các pháo đài ven biển, bảo vệ đường sông tới kinh đô [[Huế]].
 
==Diễn biến==
Ngày 16 tháng 8 năm 1883, một hạm đội nhỏ gồm 7 tàu chiến, trong đó có hai tàu bọc thép, chở hơn một ngàn quân [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]] do Đô đốc Amédé Coubert chỉ huy tiến vào cảng [[Đà Nẵng]]. Hai ngày sau, quân [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]] dùng thuyền đi ngược lên [[sông Hương]] bắn phá pháo đài Trấn Hải của quân Nam. Quân Nam bắn lại suốt ngày hôm đó, nhưng do vũ khí quá thua kém nên đến cuối ngày các pháo lũy đều bị phá hủy, lực lượng phòng thủ bị tổn thất hết mà quân [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]] không bị thiệt hại gì, quan trấn thành là Lê Sĩ, Lê Chuẩn tử trận, Lâm Hoành, [[Trần Thúc Nhẫn|Trần Thúc Nhân]] nhảy xuống sông tự tử. Quân [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]] chiếm được cửa [[Thuận An (định hướng)|Thuận An]] ([[Huế]]). Dưới sức ép quân sự của [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]], ngày 25 [[tháng tám|tháng 8]], [[nhà Nguyễn]] phải chấp thuận ký hòa ước với [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]], theo đó chấp thuận sự bảo hộ của [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]] tại Bắc Kỳ.
Tháng 8, Đô đốc Courbet rời [[Vịnh Hạ Long]] chỉ huy các tàu chiến Bayard, l'Atalante, le Chateau-Renaud, l'Annamite, le Drac, cùng với 2 hộ tống hạm le Lynx và la Vipère. Các tàu chiến chở quân đỗ bộ là tàu Bayard và l'Atalante. Tàu le Chateau-Renaud chuyển vận 2 đại đội thủy-bộ binh, một đại đội lính tập người An-nam (dưới quyền chỉ của các sĩ quan đại úy Pháp Monniot, Sorin và Radiguet một sĩ quan chỉ huy doanh trại thống đốc), hai đội trọng pháo do đại úy hải pháo Luce (sĩ quan tiếp vận của thống đốc) chỉ huy và 100 lao-công người An-nam. Tổng cộng hạm đội Pháp có khoảng 1000 người. Ngày 16 tháng 8 năm 1883, hạm đội Pháp vào cảng [[Đà Nẵng]], tới ngày 18 tháng 8, đoàn tàu chiến thả neo trong vụng cảng Thuận-An.
Ngày 20/8, vào lúc 5 giờ sáng, Courbet ra lệnh pháo kích các hải đồn phòng thủ của biển Thuận-An. Ba mươi phút sau đó, đội quân thủy-bộ đầu tiên do Poidloue phó hạm trưởng tàu l' Atalante chỉ huy đổ bộ lên bờ và tiến chiếm ngay 2 hải đồn.
Vào lúc 8 giờ sáng ngày 20/8, tất cả đại đội thủy bộ binh đều đổ bộ lên bờ và tiến sâu vào làng và bao vây đại hải đồn Trấn-Hải. Quân Pháp có một sĩ quan và 5 binh sĩ bị thương. Quân Nam bắn lại suốt ngày hôm đó, nhưng do vũ khí quá thua kém nên đến cuối ngày các pháo lũy đều bị phá hủy, lực lượng phòng thủ bị tổn thất hết mà quân [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]] không bị thiệt hại gì. Các hải đồn ở đảo Cây Dừa và ở mặt phía Nam chống trả mạnh mẽ nhưng cũng bị tàu chiến và hải quân Pháp bắn hạ vào buổi sáng ngày 21/8. Cuộc đánh chiếm Thuận-An hoàn tất. Phía quân binh triều đình Huế có 600 tử trận và vô số bị thương. Các quan phòng giữ các hải đồn như quan trấn thành là Lê Sĩ, Lê Chuẩn tử trận, Lâm Hoành, [[Trần Thúc Nhẫn|Trần Thúc Nhân]] nhảy xuống sông tự tử. Quan thương-bạc của triều đình Huế là Nguyễn-Trọng-Hợp yêu cầu ngưng chiến nhưng chỉ được quân Pháp chấp thuận với điều kiện là quan binh Đại-Nam phải rút lui ra khỏi tất cả các đồn phòng thủ cửa biển Thuận-An và các đồn bót dọc trên tuyến đường Thuận-An đi vào Huế cũng như phải trả lại hai tàu chiến le Scorpion và le D' Entrcasteaux mà người Pháp đã trao tặng cho hoàng đế Tự Đức năm 1874.
 
==Kết quả==
Quân [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]] chiếm được cửa [[Thuận An (định hướng)|Thuận An]] ([[Huế]]). Dưới sức ép quân sự của [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]], ngày 25 [[tháng tám|tháng 8]], [[nhà Nguyễn]] phải chấp thuận ký [[Hòa ước Quý Mùi, 1883|hòa ước Harmand]] với [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]], theo đó chấp thuận sự bảo hộ của [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]] tại Bắc Kỳ.
 
Tuy nhiên các quan chủ chiến của [[nhà Nguyễn]] vẫn còn ở miền Bắc, và quân Cờ đen còn rất mạnh, nên chiến sự tiếp diễn. Cuộc tấn công của quân [[Đế quốc thực dân Pháp|Pháp]] vào [[tháng tám|tháng 8]] năm [[1883]], dưới thời chính phủ [[Jules Ferry]] ở [[Paris]], khiến cuộc chiến tranh [[Pháp]]-[[Thanh]] trở nên không thể tránh khỏi, và gieo mầm cho nổi dậy của phong trào [[Phong trào Cần Vương|Cần Vương]] [[tháng bảy|tháng 7]] năm [[1885]].<ref>Cahu, 10–18; Huard, 103–22; Loir, 13–22; Thomazi, ''Conquête'', 165–6; ''Histoire militaire'', 62–4</ref>