Khác biệt giữa các bản “Khmer Đỏ”

Không thay đổi kích thước ,  6 năm trước
n
clean up, replaced: (magazine)| → (tạp chí)|
n (clean up, replaced: (magazine)| → (tạp chí)|)
| ghi chú =
}}
 
 
'''Khmer Đỏ''' (<big><big>ខ្មែរក្រហម</big></big>) ([[tiếng Pháp]]: '''Khmer Rouge'''), tên chính thức '''Đảng Cộng sản [[Campuchia]]''' và sau này là '''Đảng Campuchia Dân chủ''', là một tổ chức [[chính trị]] cầm quyền tại [[Campuchia]] từ [[1975]] đến [[1979]]. Tên Khmer Đỏ được dịch từ tiếng Pháp, do quốc vương [[Norodom Sihanouk]] đặt ra{{fact|date=7-01-2013}}. Tổ chức này còn được biết với các tên '''Đảng Cộng sản Khmer''', '''Quân đội Nhân dân Campuchia Dân chủ'''. Tuy tuyên bố là đi theo chủ nghĩa Cộng sản, song thực chất Khmer Đỏ có khuynh hướng của một tổ chức theo [[chủ nghĩa Sô vanh|chủ nghĩa dân tộc cực đoan]], rõ ràng nhất là việc chính họ đã tuyên bố từ bỏ chủ nghĩa Cộng sản vào năm 1981.
* [[Ieng Thirith]], bị bắt năm 2007, em vợ Pol Pot <ref>http://www.law.berkeley.edu/files/IHRLC/Leaders_of_the_Khmer_Rouge.pdf</ref>
=== Cải cách xã hội ===
Khi Khmer Đỏ giành được quyền lực họ tập trung vào ý tưởng thành lập một xã hội nông nghiệp thuần khiết. Pol Pot ảnh hưởng mạnh tới việc tuyên truyền chính sách này. Mọi người tin rằng ông ta bị ảnh hưởng bởi cách sống của các bộ tộc vùng rừng núi đông bắc. Ông đánh giá cao cách họ sống “không có Phật giáo, tiền bạc hay giáo dục” và quyết định rằng đây là một cách thức tốt để người dân Campuchia bắt đầu sống. Ông muốn các định chế xã hội phải bị xóa bỏ và thiết lập xã hội toàn nông nghiệp. Đây là cách để ông “[tạo ra] một xã hội Cộng sản hoàn toàn mà không lãng phí thời gian cho các bước trung gian” như Khmer Đỏ nói với Trung Quốc năm 1975.<ref name="Fletcher, Dan. A BRIEF HISTORY OF The Khmer Rouge. TIMEWORLD. 2/17/2009: n. page. Web. 1 Nov. 2011."> {{chú thích báo| url=http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1879785,00.html | work=Time | first=Dan | last=Fletcher | title=The Khmer Rouge | date=February 17, 2009}}</ref> Trong suốt thời gian cầm quyền, Khmer Đỏ đã xây dựng xã hội theo mô hình "Công xã nhân dân" rập khuôn của [[Mao Trạch Đông]] ở [[Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa]], cùng với khẩu hiệu "thanh lọc dân tộc" thực hiện cuộc tàn sát gần 2 triệu người Campuchia, mà nhiều người cho là diệt chủng man rợ, hoặc thanh lọc dân tộc ấu trĩ [[tả khuynh]]. Khmer Đỏ tiến hành một cuộc cải cách xã hội triệt để ở Campuchia với mục tiêu tạo ra một [[Chủ nghĩa Xã hội Nông nghiệp|xã hội cộng sản dựa trên nông nghiệp]] thuần túy.<ref name="Uwe Ewald">{{chú thích sách|last=Ewald |first=Uwe |editor=K. Turkovic|title=Ngược đãi trên diện rộng như một Nguồn tiềm năng của các hoạt động khủng bố |url=http://books.google.co.uk/books?id=iG_DEIY8QroC&pg=PA208&dq=Khmer+Rouge++agrarian-based&hl=en&ei=LTZCTLCjMcv44Ab_1JzDDg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CDIQ6AEwAA#v=onepage&q=Khmer%20Rouge%20%20agrarian-based&f=false|edition=Illustrated|date=December 7, 2006|publisher=IOS Press|isbn=978-1586036942|page=208}}</ref> Khmer Đỏ bắt buộc khoảng 2 triệu người từ các thành phố về nông thôn để làm việc trên các cánh đồng. Họ không chỉ buộc người dân phải rời bỏ nhà cửa, mà sau đó còn tước bỏ của mọi người các quyền căn bản bằng cách kiểm soát hoạt động của người dân, cách ăn mặc, người được nói chuyện, và nhiều khía cạnh khác trong cuộc sống.
 
Khi nắm quyền lực, Khmer Đỏ đã tiến hành một chương trình quyết liệt gồm việc cách ly đất nước khỏi ảnh hưởng từ nước ngoài, đóng cửa trường học, bệnh viện và nhà máy, xóa bỏ ngân hàng, tài chính và tiền tệ, đặt ra ngoài vòng pháp luật mọi tôn giáo, tịch thu tất cả [[tài sản tư nhân]] và tái bố trí nhân dân từ các khu đô thị về các [[nông trang hợp tác xã]] nơi có tình trạng cưỡng bức lao động trên diện rộng. Mục tiêu của chính sách này nhằm biến người dân Campuchia trở thành "Người Cổ" thông qua lao động nông nghiệp. Những hành động này dẫn tới những cái chết hàng loạt vì hành quyết, làm việc quá sức, ốm yếu và đói khát.
== Bị lật đổ ==
Sau bốn năm cầm quyền, chế độ Khmer Đỏ bị lật đổ năm 1979 sau cuộc [[Chiến dịch phản công biên giới Tây-Nam Việt Nam]] của [[Việt Nam]] và bị thay thế bởi những người Cộng sản ôn hòa hơn và ủng hộ Việt Nam. Khmer Đỏ tiếp tục tồn tại đến những năm 1990 như một [[phong trào kháng chiến]] hoạt động tại phía tây Campuchia từ các căn cứ ở [[Thái Lan]]. Năm 1996, sau một [[thỏa thuận hòa bình]], lãnh đạo Pol Pot của họ chính thức giải tán tổ chức. Pol Pot chết ngày 15 tháng 4 năm 1998, chưa bao giờ bị đưa ra xét xử.<ref name="Economist0707">[http://www.economist.com/world/international/displaystory.cfm?story_id=9441341 Tại sao kẻ mạnh đang sụp đổ].''The Economist''</ref> Chế độ Khmer Đỏ chủ yếu bị nhớ tới với cái chết của ước tính 1.5&nbsp;triệu người hay 1/5 tổng dân số đất nước<ref>{{chú thích báo |url=http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1849959,00.html |title=
Nó được gọi là Ngày Căm thù Quốc gia hay Ngày Tưởng niệm (Campuchia). Những kẻ giết người của Khmer Đỏ bị kết án |accessdate=February 22, 2009 |last=Doyle |first=Kevin |date= 14 tháng 10 năm 2008 |publisher=[[Time (magazinetạp chí)|TIME]]}}</ref> (các con số ước tính từ 850,000 đến 2.5&nbsp;triệu người), trong những vụ hành quyết [[tra tấn]], [[đói khát]] và [[lao động cưỡng bức]]. Bởi một số lượng lớn người chết, và bởi các nhóm sắc tộc và tôn giáo nhỏ là mục tiêu, những cái chết trong thời gian
[[Khmer Đỏ cầm quyền tại Campuchia]] thường được coi là một vụ [[diệt chủng]] như được định nghĩa theo Hội nghị Liên hiệp quốc năm 1948.<ref>Adam Jones, ''Genocide, a Comprehensive Introdcution'', London, 2006</ref>
 
15.892

lần sửa đổi