Khác biệt giữa các bản “Quần đảo Trường Sa”

không có tóm lược sửa đổi
 
Môi trường của quần đảo Trường Sa bị xâm hại nghiêm trọng do [[ngư dân]] từ Việt Nam, Philippines và [[Hoa Nam|miền nam Trung Quốc]] khai thác thuỷ sản bằng các phương pháp tận diệt như vét cá, [[Rạn san hô#Đánh cá bằng thuốc nổ|đánh cá bằng thuốc nổ]] và bằng chất độc [[natri xyanua]]. Binh lính các quốc gia đóng quân tại đây khai thác rùa biển và trứng của chúng, đồng thời còn đe doạ các sinh vật nhạy cảm sống ở nơi nước nông khi họ xây dựng [[công sự]] và [[đường băng]].<ref>{{harvnb|McManus|Meñez|1997|p=1947}}</ref>
 
Nhiều năm qua đã có một số nỗ lực nhằm bảo vệ môi trường sinh thái ở quần đảo. Ngày 8 tháng 6 năm 1982, Bộ Tài nguyên Philippines lập hai khu bảo tồn rùa biển ở [[đảo Loại Ta]] và [[đá An Nhơn]]; từ tháng 8 năm 2008, có thêm khu bảo vệ rùa biển đẻ trứng trên [[đảo Thị Tứ]]; trên [[đảo Vĩnh Viễn]] có khu bảo tồn chim.<ref>{{chú thích web |url=http://www.pawb.gov.ph/index.php?option=com_content&view=article&id=414:lgu-kalayaan-and-afp-in-palawan-&catid=22:news&Itemid=131 |title=PCP- LGU Kalayaan and AFP in Palawan |publisher=Protected Areas and Wildlife Bureau |date= |accessdate=2014/6/12 |language=tiếng Anh}}</ref> Ngày 3 tháng 3 năm 2007, Đài Loan lập khu bảo vệ rùa biển đẻ trứng, lấy đảo Ba Bình là trung tâm rồi mở rộng ra 12 hải lý xung quanh.<ref name="bclsdbb">{{chú thích web |url=http://www.cga.gov.tw/GipOpen/wSite/ct?xItem=50345&ctNode=6363&mp=c_pda |title=南沙群島-歷史背景 [Bối cảnh lịch sử quần đảo Nam Sa] |publisher=Website Tuần duyên Đài Loan |date= |accessdate=2014/6/12 |language=tiếng Trung}} Lưu trữ bởi WebCite® vào ngày 12 tháng 6 năm 2014 tại [http://www.webcitation.org/6QGbkL8bh đây].</ref> Việt Nam thì có kế hoạch lập khu bảo tồn biển xung quanh đảo Nam Yết với diện tích 35.000 ha từ năm 2010.<ref>{{chú thích web |url=http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=1&_page=86&mode=detail&document_id=94876 |title=Quyết định số 742/QĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ: V/v phê duyệt Quy hoạch hệ thống khu bảo tồn biển Việt Nam đến năm 2020 |publisher=Cổng thông tin điện tử Chính phủ (Việt Nam) |date= |accessdate=2014/6/12}}</ref>
{{Clear}}
{{Gallery
|File:Layang-Layang diving11.jpg|[[Cá hề cà chua]] (''Amphiprion frenatus'').
|File:Layang-Layang diving9.jpg|[[Cá đuối chấm xanh]] (''Taeniura lymma'').
|File:Layang-Layang diving40.jpg|''[[Chaetodon ulietensis]]'', - một loài thuộc [[họ Cá bướm]].
|File:Layang-Layang diving28.jpg|Hệ động vật phong phú tại vùng biển quanh đá Hoa Lau.
}}
 
[[Tập tin:KangnidoMap.jpg|250px|nhỏ|phải|"Hỗn nhất cương lý lịch đại quốc đô chi đồ" (混一疆理歷代國都之圖).]]
[[Tập tin:SeldenMap1624.jpg|250px|nhỏ|phải|Bản đồ "''The Selden Map of China''" (1624).]]
Tên gọi theo phía Trung Quốc: "Hỗn nhất cương lý lịch đại quốc đô chi đồ" (混一疆理歷代國都之圖) thời [[nhà Minh]] có đánh dấu vị trí của Thạch Đường, và vị trí này hiện được phía Trung Quốc cho là tương ứng với Nam Sa (Trường Sa) hiện tại.<ref>{{chú thích web|title=二、中国对南沙群岛拥有主权的历史依据|url=http://www.fmprc.gov.cn/chn/gxh/zlb/zcwj/t10648.htm|publisher=中华人民共和国外交部|accessdate=2012-07-01}} Lưu trữ bởi WebCite® vào ngày 13 tháng 11 năm 2012 tại [http://www.webcitation.org/6C8vSZk97 đây].</ref> Bản đồ "''The Selden Map of China''" được lưu trữ tại thư viện [[Đại học Oxford]] ([[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Anh]]), được cho là "''Thiên hạ hải đạo toàn đồ''" hay "''Đông - Tây dương hàng hải đồ''" và được làm ra vào khoảng năm [[Thiên Khải (niên hiệu)|Thiên Khải]] thứ 4 (1624), có ghi địa danh Vạn Lí Thạch Đường (萬里石塘), (phía đông của đảo mang tên ''Ngoại La'' (外羅), tức [[lý Sơn|đảo Lý Sơn]]), ở kề cận phía nam tây nam của Vạn Lí Trường Sa (萬里長沙).<ref>[http://seldenmap.bodleian.ox.ac.uk/map Bản đồ "''The Selden Map of China''".]</ref> Năm 1935, [[lịch sử Trung Hoa Dân Quốc|Trung Hoa Dân Quốc]] đã xuất bản "Biểu đối chiếu tên gọi Hoa-Anh các đảo thuộc Nam Hải Trung Quốc", trong đó nước này gọi Trường Sa là ''Đoàn Sa'' ([[chữ Hán phồn thể]]: 團沙) còn địa danh ''Nam Sa'' thời đó là để chỉ thứ mà ngày nay được gọi la''Trung Sa''.<ref>{{chú thích web |url=http://news.xinhuanet.com/2012-07/27/c_123477340.htm |title=《三沙设市记》碑文解读:字字珠玑蕴含三沙千年 |publisher=Tân Hoa xã |date=2012/7/27 |accessdate=2012/10/2 |language=tiếng Trung}} Lưu trữ bởi WebCite® tại [http://www.webcitation.org/6BiSWD6LD đây].</ref><ref group="Ghi chú">''Quần đảo Trung Sa'' là khái niệm mà Đài Loan và Trung Quốc dùng để chỉ bãi ngầm Macclesfield và một số thực thể địa lí khác. Xem thêm [[bãi Macclesfield]].</ref> Ngày 1 tháng 12 năm 1947, nước này công bố tên Trung Quốc cho hàng loạt thực thể thuộc biển Đông và đặt chúng dưới sự quản lí của mình.<ref>{{harvnb|Chemillier-Gendreau|2000|p=40}}</ref> Trong tấm bản đồ mới, Trung Hoa Dân Quốc lần đầu tiên vẽ đường mười một đoạn đứt khúc (tiền thân của [[đường chín đoạn]]) thay cho đường vẽ bằng nét liền trước đây, đồng thời họ đổi tên Nam Sa thành Trung Sa và đổi tên Đoàn Sa thành Nam Sa.<ref>{{chú thích web |url=http://edu.sina.com.cn/gaokao/2012-09-03/1532354192.shtml |title=三位北师大学子:渊源"南海断续线" |publisher=Sina.com |date=2012/9/3 |accessdate=2012/10/2 |language=tiếng Trung}} Lưu trữ bởi WebCite® tại [http://www.webcitation.org/6BiShcKa6 đây].</ref>
 
==Tranh chấp chủ quyền==
 
=== Trung Quốc ===
{{chính|Tam Sa}}
Từ năm 1959, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc) đặt quần đảo Nam Sa (bao hàm quần đảo Trường Sa) cùng với quần đảo Tây Sa (tức [[quần đảo Hoàng Sa]]) và quần đảo Trung Sa (gồm [[bãi Macclesfield]] và một số thực thể địa lí thuộc biển Đông) thành một cấp gọi là Văn phòng quần đảo Tây Sa, Nam Sa và Trung Sa ({{zh|c=西南中沙群岛办事处|v=Tây Nam Trung Sa quần đảo biện sự xứ}}) dưới quyền quản lý của khu hành chính Hải Nam thuộc tỉnh [[Quảng Đông]]. Tháng 3 năm 1969, Văn phòng quần đảo Tây Sa, Nam Sa và Trung Sa cải danh thành Ủy ban Cách mạng quần đảo Tây Sa, Nam Sa và Trung Sa tỉnh Quảng Đông ({{zh|c=广东省西、南、中沙群岛革命委员会|v=Quảng Đông tỉnh Tây, Nam, Trung Sa quần đảo Cách mạng Ủy viên hội}}), đến tháng 10 năm 1981 lại đổi về tên Văn phòng quần đảo Tây Sa, Nam Sa và Trung Sa tỉnh Quảng Đông (tương đương cấp huyện).<ref name="tamsathi">{{chú thích web |url=http://www.coi.gov.cn/kepu/yanhai/hainan/sansha/ |title=三沙市 [Thành phố Tam Sa] |publisher=Mạng Thông tin Hải dương Trung Quốc |date= |accessdate=2014/6/12 |language=tiếng Trung}}</ref> Đến năm 1988, khi Hải Nam tách khỏi Quảng Đông để trở thành một tỉnh riêng biệt, Văn phòng quần đảo Tây Sa, Nam Sa và Trung Sa trực thuộc tỉnh [[Hải Nam]].
 
Tháng 11 năm 2007, có tin Trung Quốc đã thành lập [[huyện cấp thị|đô thị cấp huyện]] Tam Sa để quản lí ba quần đảo trên biển Đông.<ref>{{chú thích báo |title=Phản đối Trung Quốc thành lập thành phố Tam Sa |author=Khổng Loan |url=http://tuoitre.vn/The-gioi/232458/Phan-doi-Trung-Quoc-thanh-lap-thanh-pho-Tam-Sa.html |publisher=Tuổi trẻ online |date=2007/12/4 |accessdate=2012/9/27}} Lưu trữ bởi WebCite® tại [http://www.webcitation.org/6BiTt2txX đây].</ref> Theo Trung Quốc, thực tế vì gặp phản ứng ở Việt Nam nên việc thành lập này bị dừng lại, tuy nhiên đô thị cấp huyện Tam Sa vẫn tồn tại trên danh nghĩa.<ref name="tamsathi" /> Ngày 21 tháng 6 năm 2012, Quốc vụ viện Trung Quốc chính thức phê chuẩn thành lập [[địa cấp thị|thành phố cấp địa khu]] [[Tam Sa]] để thay thế Văn phòng quần đảo Tây Sa, Nam Sa và Trung Sa.<ref>{{chú thích web |url=http://news.xinhuanet.com/politics/2012-06/21/c_112269753.htm |title=国务院批准设立地级三沙市 民政部新闻发言人答问 [Quốc Vụ Viện phê chuẩn thiết lập địa cấp thị Tam Sa - Người phát ngôn của Bộ Dân chính trả lời câu hỏi của báo giới] |publisher=Tân Hoa xã |date=2012/6/21 |accessdate=2012/7/20 |language=tiếng Trung}} Lưu trữ bởi WebCite® vào ngày 13 tháng 11 năm 2012 tại [http://www.webcitation.org/6C8x8cLYZ đây].</ref> Cơ quan chính quyền thành phố Tam Sa đóng trên đảo Phú Lâm, Hoàng Sa.
 
=== Đài Loan ===
Ngày 16 tháng 2 năm 1990, [[Hành chính viện Trung Hoa Dân Quốc]] (Đài Loan) chấp thuận cho thành phố [[Cao Hùng]] thành lập một ủy ban quản lý để tiếp quản đảo Ba Bình của quần đảo Trường Sa, quy thuộc [[Kỳ Tân, Cao Hùng|khu Kỳ Tân]] của thành phố. Ngày 28 tháng 1 năm 2000, Cục Tuần phòng Bờ biển (tức Tuần duyên) được thành lập và là cơ quan tiếp quản đảo Ba Bình, thực thi pháp luật chống buôn lậu, nhập cư trái phép và kiểm tra thương thuyền (ngư thuyền).<ref>{{chú thích web |urlname=http://www.cga.gov.tw/GipOpen/wSite/ct?xItem=50345&ctNode=6363&mp=c_pda |title=南沙群島-歷史背景 [Bối cảnh lịch sử quần đảo Nam Sa] |publisher=Website Tuần duyên Đài Loan |date= |accessdate=2014/6/12 |language=tiếng Trung}} Lưu trữ bởi WebCite® vào ngày 12 tháng 6 năm 2014 tại [http://www.webcitation.org/6QGbkL8bh"bclsdbb" đây].</ref>
 
=== Philippines ===
82

lần sửa đổi