Khác biệt giữa các bản “Phong trào Giám lý”

n
clean up, General fixes using AWB
n (→‎Liên kết ngoài: clean up using AWB)
n (clean up, General fixes using AWB)
Giáo nghi Giám Lý thường đơn giản và chú trọng đến sự thành tâm khi thờ phượng theo giáo huấn của [[Cuộc đời Chúa Giê-xu theo Tân Ước|Chúa Giê-xu]], "''Thiên Chúa là Thần, nên ai thờ lạy Ngài phải lấy tâm thần và lẽ thật mà thờ lạy''".<ref>Phúc âm Giăng 4: 24</ref> Đến năm [[2006]], có khoảng 75 triệu tín hữu Giám Lý trên khắp thế giới.
== Phục hưng ==
Cuộc phục hưng Giám Lý bắt đầu từ nước Anh, khởi phát bởi [[John Wesley]], em ông, [[Charles Wesley]], và [[George Whitefield]]. Ban đầu là một phong trào canh tân bên trong [[Giáo hội Anh]] vào [[thế kỷ 18]], tập chú vào việc nghiên cứu [[Kinh Thánh]] và chú trọng đến việc sử dụng các phương pháp để học Kinh Thánh. “Methodist”"Methodist" là biệt danh dùng để chế giễu một hội đoàn được thành lập bởi một nhóm sinh viên [[Đại học Oxford]], họ nhóm lại với nhau từ năm [[1729]] đến năm [[1735]] vì mục đích bồi dưỡng tâm linh, dự tiệc thánh mỗi tuần, thường xuyên kiêng ăn để cầu nguyện, tránh xa nếp sống xa hoa và hầu hết các hình thức giải trí vui chơi. Họ tìm đến thăm viếng người nghèo, người bệnh và tù nhân trong lao xá.
 
Những tín hữu Giám Lý tiên khởi đề kháng thái độ vô cảm của Giáo hội Anh, trở thành những nhà thuyết giáo ngoài trời và bắt đầu thành lập các hội đoàn Giám Lý bất cứ nơi nào họ đặt chân đến. Nhiều người nhìn xem họ với ít nhiều ác cảm vì cớ những bài giảng đầy nhiệt tâm của họ, nhiều người khác cáo buộc họ là cuồng tín. Nhiều tín hữu [[Anh giáo]] lo sợ các học thuyết mới như cần thiết phải trải nghiệm sự tái sanh sau khi được cứu, về sự xưng công chính bởi đức tin, và về sự vận hành của [[Chúa Thánh Linh]] trong linh hồn của tín hữu, sẽ gây ra hệ quả xấu trên những người có tâm trí yếu đuối. William Hogarth gọi người Giám Lý là “những"những kẻ cuồng nhiệt, cả tin, mê tín và cuồng tín”tín".
 
[[John Wesley]] chịu ảnh hưởng của giáo phái Moravia và nhà thần học người [[Hà Lan]] [[Jacobus Arminius]], trong khi Whitefield chấp nhận quan điểm thần học của [[John Calvin]]. Do đó, những người theo họ bắt đầu phân rẽ, những người ủng hộ Whitefield thành lập các giáo hội Giám Lý theo tư tưởng Calvin, những người còn lại theo Wesley, chấp nhận quan điểm thần học của Arminius.
Những Giám mục đầu tiên của Giáo hội Giám Lý tại Mỹ là [[Thomas Coke]] và [[Francis Asbury]]. Vào [[Hội đồng Giáng sinh Baltimore]] năm [[1784]] khai sinh [[Giáo hội Giám Lý Hoa Kỳ]], Coke (đã được phong chức trong Giáo hội Anh) tấn phong cho Asbury các chức vụ chấp sự, trưởng lão và Giám mục trong ba ngày liên tiếp. Các truyền đạo khu vực, hầu hết là tình nguyện, dong ruỗi trên lưng ngựa đi khắp nơi để rao giảng phúc âm và thành lập giáo đoàn cho đến khi khó có thể tìm thấy một cộng đồng dân cư nào ở Mỹ mà không tiếp xúc với thông điệp [[Kitô giáo|Cơ Đốc giáo]] theo cung cách giải bày của người Giám Lý. Một trong những nhà truyền đạo nổi tiếng nhất là Robert Strawbridge, sống ở vùng phụ cận Quận Carroll, [[Maryland]] ngay sau khi ông đặt chân đến đất Mỹ trong năm [[1760]].
 
Cuộc Đại Tỉnh thức lần thứ hai là một làn sóng phục hưng tôn giáo lan toả khắp đất nước. Tại vùng [[New England]], mối quan tâm về tôn giáo vừa được hồi sinh đã mở lối cho một làn sóng hoạt động xã hội trong vòng dân cư trong vùng; Phong trào Giám Lý phát triển mạnh mẽ và thiết lập nhiều trường đại học, nổi tiếng nhất là [[Đại học Boston]]. Trong “khu"khu vực bùng cháy”cháy" ở phía tây New York, tinh thần phục hưng bùng phát mãnh liệt. Phong trào Giám Lý chứng kiến sự xuất hiện của [[Phong trào Thánh khiết]]. Ở miền Tây, nhất là tại [[Cane Ridge]], [[Kentucky]] và tại [[Tennessee]], cuộc phục hưng tôn giáo củng cố và phát triển đức tin Giám Lý và [[Báp-tít|Baptist]].
 
Cuộc Đại Tỉnh thức lần thứ ba từ năm [[1858]] đến năm [[1908]] chứng kiến sự gia tăng vượt bật số tín hữu Giám Lý, và phát triển mạnh mẽ con số các định chế xã hội như các trường đại học. Tín hữu Giám Lý thường tham gia tích cực vào phong trào truyền giáo và phong trào phúc âm xã hội.
Quốc gia có tỷ lệ dân số là tín hữu Giám Lý cao nhất trên thế giới là đảo quốc [[Fiji]].
 
Các giáo sĩ đến từ Anh, Mỹ và Úc thành lập nhiều giáo hội Giám Lý tại những quốc gia thuộc [[Khối Thịnh vượng chung Anh]]. Ngày nay, họ trở thành những giáo hội độc lập và lớn mạnh hơn các giáo hội “mẹ”"mẹ".
 
Hầu hết các giáo hội Giám Lý đều gia nhập một tổ chức có tính biểu trưng gọi là [[Hội đồng Giám lý Thế giới]], đặt trụ sở tại [[Lake Junaluska, Bắc Carolina]], Hoa Kỳ.