Khác biệt giữa các bản “Wikipedia:Độ nổi bật”

→‎Chỉ dẫn chung: viết lại cho rõ nghĩa
n
(→‎Chỉ dẫn chung: viết lại cho rõ nghĩa)
 
== Chỉ dẫn chung ==
ChủNếu đềmột ''đượcchủ coi là'' nổi bật nếu nó nhậnđề được sựcác đưanguồn tin[[WP:NCNP|thứ đáng kể trong cáccấp]] [[Wikipedia:Nguồn đáng tin cậy|nguồn có thểđáng tin cậy]] và nguồn đó phải là [[WikipediaWP:Thông tin kiểm chứng được#Nguồn|độc lập]] với chủ thể đưa tin đáng kể, chủ đề sẽ được coi là thỏa mãn các tiêu chí đưa vào để có một bài viết riêng rẽ.'''
 
* '''"Nguồn"'''<ref>Bao gồm nhưng không hạn chế chỉ là báo chí, sách và sách điện tử, tạp chí, các tài liệu truyền hình và truyền thanh, các báo cáo của các tổ chức chính phủ, các tạp chí khoa học v.v. Khi thiếu các nguồn không đa chiều khácdạng, nhất thiết phải kiểm tra xem nguồn có tính trung lập hay không, có đủ tin cậy hay không và có cung cấp đủ chi tiết hay không chođể có được một bài viết mang tính bao hàm toàn diện.</ref> được định nghĩa trên Wikipedia như là [[Wikipedia:Không đăng nghiên cứu chưa công bố#Nguồn sơ cấp, thứ cấp và tam cấp|các nguồn thứ cấp]], cung cấp chứng cứ khách quan nhất cho độ nổi bật. Số lượng và bản chất của các nguồn có thể tin cậy phụ thuộc nhiều vào độ sâu của việc đưa tin và chất lượng của nguồn. CácNói chung các nguồn càng đa chiềudạng nóithì chungcàng dễ được chấp nhận hơn.<ref>Việc thiếu các nguồn đa chiềudạng gợi ýcho rằngthấy chủ đề có thể sẽ thích hợp hơn trong việcnếu đưa vào bài viết có chủ đề rộng hơn.</ref> Việc thuần túy công bố lại một cách thuần túy từ một nguồn duy nhất hoặc từ các dịch vụ đưa tin thời sự không phải luônlúc luônnào là sựcũng tạo thànhra củasự cácđa nguồndạng đacho chiềunguồn.<ref> Một vàisố tạp chí công bốbáo đồng thời cácxuất bản bài viếtbáo trong cùng một khu vựcvùng địa lý về một sự kiện, không luôn luôn tạo ra các công trình đa chiều, đặc biệt là khi các tác giả đều dựa vàotrên cùng cácmột một nguồn như nhau, và chỉđơn thuần túychỉđưanhắc lại cùng một thông tin. ĐặcCụ biệtthể là, một vài tạpbáo chíxuất công bốbản cùng một bài viết trong cùng khu vực địa lý từ dịchmột vụnguồn đưa tin thời sự không phảicácsự côngđa trìnhdạng đacủa tác chiềuphẩm.</ref>
* '''"Được coi là"''' nghĩa là một giả định có thể bị bác bỏ. Sự đưa tin độc lập trong [[WP:NDTC|nguồn có thể tin cậy]] gợi ý rằng chủ đề là nổi bật. Tuy nhiên, nhiều chủ đề với việc đưa tin như vậy ''có thể vẫn không'' đáng giá để đưa vào &ndash; chúng không đạt [[Wikipedia:Những gì không phải là Wikipedia|những gì không phải là Wikipedia]], hoặc việc đưa tin trên thực tế không nói gì về độ nổi bật sau khi được kiểm tra lại.<ref>Ví dụ, các cột quảng cáo, thông báo, các tin tức nhỏ lặt vặt, và việc đưa tin với mức độ nhận thức thấp, là các ví dụ về những điều không là chứng cứ cho độ nổi bật nhằm mục đích tạo ra bài viết, mặc dù tồn tại các [[WP:NDTC|nguồn có thể tin cậy]].</ref>
* '''''"Có thểĐáng tin cậy"''''' nghĩa là các nguồn cần có tính toàn vẹn trong biên tập để cho phép đánh giá khảđộ năngnổi bật một cách [[Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được|có thể kiểm trachứng được]], về độ nổi bật chochiểu mỗitheo [[Wikipedia:Nguồn đáng tin cậy|chỉ dẫn về nguồn có thể tin cậy]]. Các nguồn có thể bao gồm các công trình đã công bố dưới mọi dạnghình thức và bằng mọi phương tiện. Khả năng có các nguồn thứ cấp nói về chủ đề là một thửcách nghiệmkiểm chứng tốt cho độ nổi bật.<ref>Sự sắpquảng đặt chobản tự quảng cáothân, tự truyện, sự sắp đặt sản phẩm không phải là các lộphương trìnhcách để có được một bài viết bách khoa. Các công trình đã công bố phải là do ''một ai đó khác'' viết ra một cách độc lập về chủ đề. (Xem [[Wikipedia:Tự truyện]] để biết thêm về vấn đề đóng góp và tính trung lập có ảnh hưởng tới các tư liệu mà chủ đề của bài viết tự nó là nguồn của tư liệu. Cũng xem thêm [[Wikipedia:Nguồn độc lập]].). Kim chỉ nam của độ nổi bật là một người nào đó ''độc lập'' với chủ đề (hoặc với người sản xuất, người tạo ra, tác giả, người phát minh, người bán sản phẩm liên quan tới chủ đề) có thực sự xem chủ đề đó là đủ nổi bật để họ viết và xuất bản các tác phẩm đặc biệt chỉ tập trung vào chủ đề đó hay không. trênNếu thựckhông, tếmột ai đócoithể khiến cho chủ đề do đủmình trở nên nổi bật bao nhiêu cũng được bằng cách nhắc đến nó thật nhiều bên ngoài Wikipedia, và việc này có thể làm tổn hại cho mục tiêu của ý tưởng này. Tương tự, các nguồn trung lập cần tồn tại để họbảo đảm một [[WP:NPOV|bài viết ratrung lập]] có thể được viết nên &mdash; tự quảng bá bản thân là ''không'' trung lập (rất rõ ràng),côngcác bốnguồn tự xuất bản thường thiên lệch dù người viết không cố tình làm điều đó: xem [[Wikipedia:Tự truyện]] và [[Wikipedia:Mâu thuẫn lợi ích]] để bàn thêm về các cônglo trìnhngại về tính trung lập của các nguồn như vậy. Thậm chí các tác phẩm tự xuất bản ''không'' quảng bá, dù việc này hiếm khi tồn tại, vẫn ''không'' phải là bằng giáchứng trịvề củađộ chínhnổi bật vì họ không tậptính trungđến vào''sự chú ý mà chủ đề đócó được bởi số đông trên thế giới''.</ref>
* '''"Việc đưa tin đáng kể"''' nghĩa là các nguồn phải nói về chủ đề một cách trực tiếp, chi tiết và [[WP:NCCCB|không nghiên cứu gốc]] là cần thiết để rút ra nội dung. Sự đưa tin đáng kể là cao hơn vô giá trị nhưng thấp hơn giá trị độc quyền.<ref>Ví dụ: Cuốn sách 360 trang của Sobel và cuốn sách 528 trang của Black về [[IBM]] rõ ràng không phải vô giá trị nhưng một câu nói của Walker trong ban nhạc ''Three Blind Mice'' trong tiểu sử của [[Bill Clinton]] ({{cite news|title=Tough love child of Kennedy|author=Martin Walker|date=6-1-1992|work=The Guardian|url=http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,,1240962,00.html}}) là không có giá trị gì nhiều.</ref>
* '''"Tính độcĐộc lập củavới chủ đềthể"''' loạinghĩa là không tính trừđến các công trình được tạo ra bởido những người có liên quan tới chủ đề tạo ra, bao gồm (nhưng không giới hạn): tài liệu tự quảng cáo, quảng cáo, tài liệu do chủ thể [[WP:NCCCB|tự công bố]] về chủ đề, tự truyện, thông cáo báo chí, v.v.<ref>Các công trình đượcdo chủ thể tạo ra bởi các chủ thể, hoặc những người liên quan chặt chẽ với họ tạo ra, nói chung không là chứng cứ đủ mạnh để cho rằng nhữngsố đông người khác trên thế giới có quan tâm tới chủ đề. Xem thêm: [[Wikipedia:Mâu thuẫn lợi ích]] để biết cách xử lý cho những tình huống như vậy.</ref>
* '''"Có thể tin cậy"''' nghĩa là các nguồn cần có tính toàn vẹn trong biên tập để cho phép đánh giá khả năng [[Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được|có thể kiểm tra]] về độ nổi bật cho mỗi [[Wikipedia:Nguồn đáng tin cậy|chỉ dẫn về nguồn có thể tin cậy]]. Các nguồn có thể bao gồm các công trình đã công bố dưới mọi dạng và bằng mọi phương tiện. Khả năng có các nguồn thứ cấp nói về chủ đề là một thử nghiệm tốt cho độ nổi bật.<ref>Sự sắp đặt cho tự quảng cáo, tự truyện, sản phẩm không là các lộ trình để có bài bách khoa. Các công trình đã công bố phải là do ''một ai đó khác'' viết ra một cách độc lập về chủ đề. (Xem [[Wikipedia:Tự truyện]] để biết thêm về vấn đề đóng góp và tính trung lập có ảnh hưởng tới các tư liệu mà chủ đề của bài viết tự nó là nguồn của tư liệu. Cũng xem thêm [[Wikipedia:Nguồn độc lập]].). Kim chỉ nam của độ nổi bật là người đó có ''độc lập'' với chủ đề (hoặc với người sản xuất, người tạo ra, tác giả, người phát minh, người bán sản phẩm liên quan tới chủ đề) hay không trên thực tế có coi chủ đề là đủ nổi bật để họ viết ra và công bố các công trình không phải là vô giá trị của chính họ và tập trung vào chủ đề đó.</ref>
* '''''"Việc đưaĐưa tin đáng kể"''''' nghĩa là các nguồn phải nóiđề vềcập đến chủ đềthể một cách trực tiếp, chi tiết, không nhất thiết phải rút trích nội dung từ [[WP:NCCCB|không nghiên cứu gốc]]. cầnthể thiết để rút ra nội dung. Sựnói, đưa tin đáng kể cao hơn mức giánhắc trịđến một cách qua loa thông thường, nhưng thấp hơn giámột trịtác độcphẩm dành riêng để đề cập đến chủ quyềnthể.<ref>Ví dụ: Cuốn sách 360 trang của Sobel và cuốn sách 528 trang của Black về [[IBM]] chắc ràngchắn không phải nhắc giáđến trịqua loa nhưng việc nhắc đến một câu nói của Walker, trongthành viên ban nhạc ''Three Blind Mice'', trong cuốn tiểu sửtruyện của [[Bill Clinton]] ({{cite news|title=Tough love child of Kennedy|author=Martin Walker|date=6-1-1992|work=The Guardian|url=http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,,1240962,00.html}}) là không có giá trị gì nhiều.</ref>
* '''"Nguồn"'''<ref>Bao gồm nhưng không hạn chế chỉ là báo chí, sách và sách điện tử, tạp chí, các tài liệu truyền hình và truyền thanh, các báo cáo của các tổ chức chính phủ, các tạp chí khoa học v.v. Khi thiếu các nguồn đa chiều khác, nhất thiết phải kiểm tra xem nguồn có tính trung lập hay không, có đủ tin cậy hay không và có cung cấp đủ chi tiết hay không cho bài viết mang tính bao hàm toàn diện.</ref> được định nghĩa trên Wikipedia như là [[Wikipedia:Không đăng nghiên cứu chưa công bố#Nguồn sơ cấp, thứ cấp và tam cấp|các nguồn thứ cấp]], cung cấp chứng cứ khách quan nhất cho độ nổi bật. Số lượng và bản chất của các nguồn có thể tin cậy phụ thuộc nhiều vào độ sâu của việc đưa tin và chất lượng của nguồn. Các nguồn đa chiều nói chung dễ được chấp nhận hơn.<ref>Việc thiếu các nguồn đa chiều gợi ý rằng chủ đề có thể sẽ là thích hợp hơn trong việc đưa vào bài viết có chủ đề rộng hơn.</ref> Việc công bố lại một cách thuần túy từ một nguồn duy nhất hoặc từ các dịch vụ đưa tin thời sự không phải luôn luôn là sự tạo thành của các nguồn đa chiều.<ref>Một vài tạp chí công bố đồng thời các bài viết trong cùng một khu vực địa lý về sự kiện, không luôn luôn tạo ra các công trình đa chiều, đặc biệt là khi các tác giả đều dựa vào cùng các nguồn như nhau, và chỉ thuần túy là đưa lại cùng một thông tin. Đặc biệt, một vài tạp chí công bố cùng một bài viết trong cùng khu vực địa lý từ dịch vụ đưa tin thời sự không là các công trình đa chiều.</ref>
* '''"Được coi là"''' nghĩa là một giả định có thể bị bác bỏ. Sựviệc đưa tin độcđáng lập trongkể [[WP:NDTC|nguồntrong các thểnguồn đáng tin cậy]] gợichỉ ýmới rằngtạo chủthành đềmột giả định, chứ không phải sự đảm bảo, về độ nổi bật. TuyCác nhiên,biên nhiềutập viên có thể đạt đến một đồng thuận rằng dù một chủ đề vớithỏa việcmãn đưacác tintiêu nhưchí vậynày, ''có thể vẫn không'' đángphù giáhợp để đưa vào. &ndash; chúngdụ, không đạtcó thể vi phạm đến [[Wikipedia:Những gì không phải là Wikipedia|những gì không phải là Wikipedia]].<ref>Hơn nữa, hoặckhông việcphải tất cả sự đưa tin trêntrong thực[[WP:NDTC|các tếnguồn khôngđáng nóitin cậy]] đều tạo ra bằng chứng về độsự nổi bật sauphục khivụ đượccho kiểmmục trađích lại.<ref>Víkhởi tạo bài viết; ví dụ, các cột quảng cáo, thông báo, các tin tức nhỏ lặt vặt, và việc đưa tin với mức độ nhận thức thấp, tất cả đều là các ví dụ về nhữngsự điềuđưa tin không thực chứngsự hỗ cứtrợ cho độ nổi bật nhằmnếu mụcchúng đíchta tạođể raý bàixem viếtxét kỹ, mặc dù tồnchúng tạivẫn các [[WP:NDTC|nguồn có thể tin cậy]].</ref>
* '''"Tính độc lập của chủ đề"''' loại trừ các công trình được tạo ra bởi những người có liên quan tới chủ đề, bao gồm: tài liệu tự quảng cáo, quảng cáo, [[WP:NCCCB|tự công bố]] về chủ đề, tự truyện, thông cáo báo chí v.v.<ref>Các công trình được tạo ra bởi các chủ thể, hoặc những người liên quan chặt chẽ với họ, nói chung không là chứng cứ đủ mạnh để cho rằng những người khác trên thế giới có quan tâm tới chủ đề. Xem thêm: [[Wikipedia:Mâu thuẫn lợi ích]] để biết cách xử lý cho những tình huống như vậy.</ref>
 
Một chủ đề mà tiêuđa chísố nàyđồng dườngý nhưrằng thỏa đạtmãn đượctiêu theochí đồng thuận, thôngnày thường cũng là đáng chú ý, và thỏa mãn một trong nhiều tiêu chí để tồn tạithể có bài viết độc lập trong bách khoa toàn thư. Các nội dung và dữ liệukiện có thể kiểm trachứng được, mà không được hỗ trợ bởi các nguồn độc lập đa chiềudạng hỗ trợ, có thể sẽ thích hợp hơn nếu được đưa vào trong một bài viết khác.
 
== Chứng cứ khách quan ==