Mở trình đơn chính

Các thay đổi

n
Đã lùi lại sửa đổi của 58.187.97.140 (Thảo luận) quay về phiên bản cuối của Cuongtr.sgvn
{{Tầm nhìn hẹp}}
'''Quốc doanh''', hay '''Doanh nghiệp nhà nước''' ([[Hán-Việt]] : 國營事業 / '''Quốc doanh sự nghiệp''', [[tiếng Anh]] : ''Government-owned corporation'') [[thuật ngữ]] không chính thức nhằm mô tả [[tổ chức kinh tế]] do [[Nhà nước]] [[sở hữu]] toàn bộ vốn điều lệ hoặc có cổ phần, vốn góp chi phối, được tổ chức dưới hình thức công ty nhà nước, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn<ref>{{chú thích web |url=http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=1&mode=detail&document_id=80178|title=Luật số 14/2003/QH11 của Quốc hội: Luật Doanh nghiệp Nhà nước|publisher=chinhphu.vn |accessdate= 11/03/2013 }}</ref>.<br />
 
__TOC__
'''Doanh nghiệp nhà nước''' là [[tổ chức kinh tế]] do [[Nhà nước]] [[sở hữu]] toàn bộ vốn điều lệ hoặc có cổ phần, vốn góp chi phối, được tổ chức dưới hình thức công ty nhà nước, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn<ref>{{chú thích web |url=http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/hethongvanban?class_id=1&mode=detail&document_id=80178|title=Luật số 14/2003/QH11 của Quốc hội: Luật Doanh nghiệp Nhà nước|publisher=chinhphu.vn |accessdate= 11/03/2013 }}</ref>.<br />
==Đặc điểm==
So với Doanh nghiệp tư nhân, Doanh nghiệp Nhà nước thường được cho là kém hiệu quả hơn, lợi nhuận thấp hơn. Tuy nhiên, trong khi các [[công ty tư nhân]] chỉ phải tối đa hóa lợi nhuận cho cổ đông, Doanh nghiệp Nhà nước thường phải gồng gánh một số trách nhiệm xã hội, hoạt động vì lợi ích của người dân, được thành lập để đối phó với những thất bại của thị trường. Điều đó dẫn đến việc các Doanh nghiệp Nhà nước không hướng đến và cũng không cần cố gắng tối đa hóa lợi nhuận như các công ty tư nhân<ref>{{chú thích web |url=http://vietnamnet.vn/vn/chinh-tri/tuanvietnam/69555/doanh-nghiep-nha-nuoc--cua-ai--do-ai-va-vi-ai-.html|title=Doanh nghiệp Nhà nước: Của ai, do ai và vì ai? |publisher=vietnamnet |date= 24/4/2012}}</ref>.
===Lý do thành lập Doanh nghiệp Nhà nước===
 
Trong một nền kinh tế thị trường theo tiến sĩ Trần Vinh Dự các Doanh nghiệp Nhà nước vẫn được thành lập vì các lý do sau<ref>{{chú thích web |url=http://www.voatiengviet.com/content/khi-doanh-nghiep-nha-nuoc-thua-lo-1/1489987.html|title=Khi Doanh nghiệp Nhà nước thua lỗ (phần 1) |publisher=voatiengviet|date= 03/11/2013 }}</ref>:
==Định nghĩa==
* '''Độc quyền tự nhiên: độc quyền tự nhiên''' xuất hiện khi, do quy luật tăng hiệu quả kinh tế theo quy mô, hiệu quả sản xuất và phân phối của một ngành đạt được tối đa khi chỉ có một người cung cấp duy nhất, chả hạn như trong ngành điện, nước. Quốc hữu hóa các ngành này thường để đảm bảo không xảy ra chuyện doanh nghiệp tư nhân trở nên độc quyền và dựa vào đó bóc lột người tiêu dùng.
(Theo Luật Doanh nghiệp Nhà nước của Quốc hội nước [[Việt Nam]])
* '''Thất bại của thị trường vốn:''' là khi có một số ngành công nghiệp đòi hỏi nhiều vốn và mức độ rủi ro cao khiến cho việc huy động vốn tư nhân qua thị trường vốn rất khó khăn. Thí dụ như việc phát triển ngành sản xuất máy bay ở Brazil (EMBRAER), hay thép ở Hàn Quốc (POSCO).
* '''Ngoại ứng:''' là khi Cáccác nhà đầu tư tư nhân không muốn đầu tư vào các ngành mà lợi ích của nó lan tỏa sang nhiều ngành khác trong khi họ không thu được phí từ sự lan tỏa này. Trường hợp của POSCO là một điển hình. Chính phủ Hàn Quốc đã đẩy POSCO lên vị trí số 1, và POSCO đã không lợi dụng vị trí độc quyền này để bòn rút lợi nhuận. Thay vào đó nó chia sẻ lợi ích này với các ngành khác, và vì thế làm lợi cho cả nền kinh tế.
* '''Công bằng xã hội:''' Khulà khi khu vực tư nhân nhiều khi không chịu vươn tới các khu vực nghèo đói, vùng sâu, vùng xa vì lợi nhuận thấp. Vì thế, phải có các Doanh nghiệp Nhà nước làm việc này để đảm bảo quyền tiếp cận tới các dịch vụ và tiện ích tối thiểu của công chúng.
(Theo Luật ===Doanh nghiệp Nhànhà nước của Quốc hội nướctại [[Việt Nam]])===
Doanh nghiệp nhà nước tại Việt Nam thường được gọi là '''Anh cả Đỏ'''<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=S6KB1kj97Zg Nếu mình không làm là tại mình, đâu phải tại thực dân đế quốc gì đâu ?]</ref>. Theo chuyên gia kinh tế của đài [[BBC]], bà Linda Yueh, việc các doanh nghiệp nhà nước Việt Nam với hơn một nửa các khoản nợ xấu của cả nước có nguy cơ "nhấn chìm hệ thống ngân hàng" (20.08.2013)<ref>{{chú thích web |url=http://www.bbc.co.uk/vietnamese/business/2013/08/130820_vietnam_econ_transition.shtml|title=Quyền lực và chuyển đổi kinh tế|publisher=BBC|date= 20 tháng 8, 2013 }}</ref>. [[Luật Doanh nghiệp Nhà nước]] của [[Quốc hội Việt Nam]] quy định như sau :
* '''Công ty nhà nước''' là [[doanh nghiệp]] do Nhà nước sở hữu toàn bộ vốn điều lệ, thành lập, tổ chức quản lý, đăng ký hoạt động theo quy định của Luật Doanh nghiệp Nhà nước. Công ty nhà nước được tổ chức dưới hình thức công ty nhà nước độc lập, tổng công ty nhà nước.
* '''Công ty cổ phần nhà nước''' là công ty cổ phần mà toàn bộ [[cổ đông]] là các công ty nhà nước hoặc tổ chức được Nhà nước uỷ quyền góp vốn, được tổ chức và hoạt động theo quy định của Luật Doanh nghiệp.
* '''Công ty nhà nước giữ quyền chi phối doanh nghiệp khác''' là công ty sở hữu toàn bộ vốn điều lệ hoặc có cổ phần, vốn góp chiếm trên 50% vốn điều lệ của doanh nghiệp khác, giữ quyền chi phối đối với doanh nghiệp đó.
* '''Công ty nhà nước độc lập''' là công ty nhà nước không thuộc cơ cấu tổ chức của tổng công ty nhà nước.
* '''Tổ chức kinh tế''' bao gồm doanh nghiệp được thành lập hoạt động theo Luật Doanh nghiệp (doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần, công ty TNHH, công ty hợp danh); Hợp tác xã, Liên hiệp Hợp tác xã được thành lập theo Luật hợp tác xã; các tổ chức kinh tế thành lập theo luật đầu tư. Hộ gia đình khi hoạt động kinh doanh, đăng ký kinh doanh tại một địa điểm, sử dụng không quá mười lao động, không có con dấu và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh thì chỉ là hộ kinh doanh, không phải là tổ chức kinh tế. Nếu hộ kinh doanh sử dụng quá 10 lao động thì phải đăng ký thành lập doanh nghiệp theo luật doanh nghiệp<ref>{{chú thích web |url=http://danluat.thuvienphapluat.vn/to-chuc-kinh-te-la-gi-43880.aspx|title=Tổ chức kinh tế là gì? |publisher=danluat.thuvienphapluat.vn|date= 16.08.2012 }}</ref>.
 
===Tổ chức kinh tế===
Tổ chức kinh tế bao gồm doanh nghiệp được thành lập hoạt động theo Luật Doanh nghiệp (doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần, công ty TNHH, công ty hợp danh); Hợp tác xã, Liên hiệp Hợp tác xã được thành lập theo Luật hợp tác xã; các tổ chức kinh tế thành lập theo luật đầu tư.<br />
Hộ gia đình khi hoạt động kinh doanh, đăng ký kinh doanh tại một địa điểm, sử dụng không quá mười lao động, không có con dấu và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh thì chỉ là hộ kinh doanh, không phải là tổ chức kinh tế. Nếu hộ kinh doanh sử dụng quá 10 lao động thì phải đăng ký thành lập doanh nghiệp theo luật doanh nghiệp<ref>{{chú thích web |url=http://danluat.thuvienphapluat.vn/to-chuc-kinh-te-la-gi-43880.aspx|title=Tổ chức kinh tế là gì? |publisher=danluat.thuvienphapluat.vn|date= 16.08.2012 }}</ref>.
==Lý do thành lập Doanh nghiệp Nhà nước==
Trong một nền kinh tế thị trường theo tiến sĩ Trần Vinh Dự các Doanh nghiệp Nhà nước vẫn được thành lập vì các lý do sau<ref>{{chú thích web |url=http://www.voatiengviet.com/content/khi-doanh-nghiep-nha-nuoc-thua-lo-1/1489987.html|title=Khi Doanh nghiệp Nhà nước thua lỗ (phần 1) |publisher=voatiengviet|date= 03/11/2013 }}</ref>:
* Độc quyền tự nhiên: độc quyền tự nhiên xuất hiện khi, do quy luật tăng hiệu quả kinh tế theo quy mô, hiệu quả sản xuất và phân phối của một ngành đạt được tối đa khi chỉ có một người cung cấp duy nhất, chả hạn như trong ngành điện, nước. Quốc hữu hóa các ngành này thường để đảm bảo không xảy ra chuyện doanh nghiệp tư nhân trở nên độc quyền và dựa vào đó bóc lột người tiêu dùng.
* Thất bại của thị trường vốn: Có một số ngành công nghiệp đòi hỏi nhiều vốn và mức độ rủi ro cao khiến cho việc huy động vốn tư nhân qua thị trường vốn rất khó khăn. Thí dụ như việc phát triển ngành sản xuất máy bay ở Brazil (EMBRAER), hay thép ở Hàn Quốc (POSCO).
*Ngoại ứng: Các nhà đầu tư tư nhân không muốn đầu tư vào các ngành mà lợi ích của nó lan tỏa sang nhiều ngành khác trong khi họ không thu được phí từ sự lan tỏa này. Trường hợp của POSCO là một điển hình. Chính phủ Hàn Quốc đã đẩy POSCO lên vị trí số 1, và POSCO đã không lợi dụng vị trí độc quyền này để bòn rút lợi nhuận. Thay vào đó nó chia sẻ lợi ích này với các ngành khác, và vì thế làm lợi cho cả nền kinh tế.
*Công bằng xã hội: Khu vực tư nhân nhiều khi không chịu vươn tới các khu vực nghèo đói, vùng sâu, vùng xa vì lợi nhuận thấp. Vì thế, phải có các Doanh nghiệp Nhà nước làm việc này để đảm bảo quyền tiếp cận tới các dịch vụ và tiện ích tối thiểu của công chúng.
 
==Doanh nghiệp nhà nước tại Việt Nam==
Theo chuyên gia kinh tế của đài BBC, bà Linda Yueh, việc các doanh nghiệp nhà nước Việt Nam với hơn một nửa các khoản nợ xấu của cả nước có nguy cơ "nhấn chìm hệ thống ngân hàng" (20.08.2013)<ref>{{chú thích web |url=http://www.bbc.co.uk/vietnamese/business/2013/08/130820_vietnam_econ_transition.shtml|title=Quyền lực và chuyển đổi kinh tế|publisher=BBC|date= 20 tháng 8, 2013 }}</ref>.
 
==Tham khảo==
{{tham khảo|2}}
 
==Xem thêm==
*[[Công ty đại chúng]]
*[[Công ty tư nhân]]
==Tham khảo==
 
{{tham khai kinh tếkhảo|2}}
* {{citation|title=Profiles of Existing Government Corporations—A Study Prepared by the U.S. General Accounting Office for the Committee on Government Operations| publication-date=1988 | id= GAO/AFMD-89-43FS Document: H402-4| location= Washington, DC|publisher = U.S. Government Printing Office| url = http://www.gao.gov/assets/90/88616.pdf| format = pdf |page = 301}}. [http://www.yumpu.com/en/document/view/6535622/profiles-of-existing-government-corporations-us-government- Alternate location:]
 
* [http://www.egwald.ca/economics/econpage.php3 The Public Firm with Managerial Incentives] by Elmer G. Wiens.
[[Thể loại:Doanh nghiệp]]
[[Thể loại:Doanh nghiệp nhà nước]]