Khác biệt giữa các bản “Jean-Philippe Rameau”

không có tóm lược sửa đổi
n (→‎Liên kết ngoài: clean up using AWB)
{{wiki hóa}}
 
[[File:Attribué à Joseph Aved, Portrait de Jean-Philippe Rameau (vers 1728) - 001.jpg|200px|nhỏ|phải|Chân dung Jean-Philippe Rameau, vẽ bởi [[Jacques André Joseph Aved]], 1728]]
 
'''Jean-Philippe Rameau''' ({{IPA-fr|ʒɑ̃filip ʁaˈmo}}; 1683–1764) là một trong những nhà soạn nhạc, nghệ sĩ [[đàn organ]], đàn [[clavecin]], đàn [[violin]], đàn [[harpsichord]], nhà nghiên cứu lý thuyết âm nhạc, nhà sư phạm người [[Pháp]] thuộc thời kỳ [[Baroque]] quan trọng nhất.<ref>''New Grove'' p. 243: "A theorist of European stature, he was also France's leading 18th-century composer."</ref> <ref>Girdlestone p. 14: "It is customary to couple him with Couperin as one couples Haydn with Mozart or Ravel with Debussy."</ref> Ông được xem là người kế nhiệm [[Jean-Baptiste Lully]] về [[opera]] và kế nhiệm [[François Couperin]] về việc soạn nhạc cho đàn [[harpsichord]].<ref>Girdlestone p. 14: "It is customary to couple him with Couperin as one couples Haydn with Mozart or Ravel with Debussy."</ref>
 
== Cuộc đời và sự nghiệp ==
Jean-Philippe Rameau sinh ngày [[25 tháng 9]] năm 1683 tại [[Dijon]] ([[Pháp]]). Ông được người cha dạy nhạc ngay từ nhỏ, đồng thời tự học về hòa thanh và phức điệu. Khi trưởng thành, ông là nghệ sĩ đàn organ tại [[Nhà thờ Avignon]], [[Clemont-Ferrand]], [[Paris]], [[Lyon]]. Từ năm 1723, ông sống và làm việc tại Paris, nổi tiếng là nghệ sĩ đàn organ giỏi nhất nước Pháp. Năm 1733, ông bắt đàu sáng tác với vở [[opera]] ''Hippolyte và Aricie'' thành công. Nhưng ông vẫn tiếp tục theo đuổi con đường bằng cách sáng tác thêm hơn 20 vở opera và opera-ballet, trong đó có vở ''Castor và Pollux'' và vở ''Ấn Độ hào hoa'', Những tác phẩm đó tuy bị tranh cãi vì sử dụng phong cách dàn nhạc nhiều màu sắc và những kiểu hát nói (recitativ), nhưng đã giúp ông kế tục Jean-Baptiste Lully trong lĩnh vực opera Pháp. Năm 1737, Rameau mở trường dạy sáng tác âm nhạc. Năm 1745, ông được phong danh hiệu nhà soạn nhạc của triều đình.
 
Ông qua đời ngày [[12 tháng 9]] năm 1764 tại Paris ([[Pháp]]).<ref name="ReferenceA">Vũ Tự Lân, Từ điển tác giả, tác phẩm âm nhạc phổ thông, 2007</ref>
 
== Các tác phẩm ==
Rameau để lại 35 tác phẩm âm nhạc sân khấu gồm những tác phẩm bi kịch trữ tình, [[opera-ballet]], hài kịch-ballet,...), đáng chú ý có [[opera]] ''Hippolyte và Aricie'' (1733), ''Castor và Pollux'' (1737), ''Dardanus'' (1739), những vở opera-ballet ''Hội hè ở Hebé'' (1739), ''Pygmalion'' (1748), ''Những bất ngờ của tình yêu'' (1748), ballet anh hùng ''Ấn Độ hào hoa'' (1735); 10 bản [[cantata]] thế tục, 3 bản [[motet]]; những bản [[concerto]] cho đàn [[clavecin]] và dàn hòa tấu thính phòng; tuyển tập những tiểu phẩm cho đàn clavecin; những cuốn sách lý thuyết âm nhạc, tiêu biểu có ''Hệ thống lý thuyết âm nhạc mới'' (1726), ''Luận văn vè những phương thức đệm đàn khác nhau'' (1732).<ref name="ReferenceA"/>
 
==Chú thích==