Mở trình đơn chính

Các thay đổi

không có tóm lược sửa đổi
}}
{{Mặt trận phía Tây (Thế chiến I)}}
'''Trận Somme''' diễn ra vào [[mùa hạ|mùa hè]] và [[mùa thu]] năm [[1916]], là một trong những trận đánh lớn nhất của [[Chiến tranh thế giới thứ nhất|Thế chiến thứ nhất]]. Với con số thương vong hơn 1 triệu người, đây được xem là một trong số [[những trận đánh đẫm máu nhất trong lịch sử loài người]]. [[Entente|Phe Hiệp ước]] cố gắng bẻ gãy phòng tuyến dài 40&nbsp;km của quân Đức dọc [[sông Somme]] ở miền bắc nước [[Pháp]]. Một mục đích khác của trận Somme là kéo giãn lực lượng quân Đức ra khỏi [[trận Verdun]]. Tuy nhiên, khi trận Somme kết thúc, số lượng thương vong lại vượt quá cả ở Verdun. Quân [[Đế quốc Anh|Anh]] bị tổn thất nặng như vậy nhưng chỉ chiếm được có chút đất đai và thất bại trong việc chọc thủng phòng tuyến của quân [[Đế quốc Đức|Đức]].<ref name="mosier240" /> Tuy nhiên, với Chiến dịch này liên quân Anh-Pháp đã giảm nhẹ gánh nặng cho quân Pháp ở Verdun.<ref name="britannica101">Britannica Educational Publishing, ''World War I: People, Politics, and Power'', trang 101</ref> Chiến dịch đẫm máu này đã đặt nền tảng cho những thay đổi lớn lao của hai phe sau này,<ref name="spencert419" /> nên được xem là một trận đánh quan trọng trong suốt bề dày [[lịch sử thế giới]].<ref>Spencer Tucker, ''Battles That Changed History: An Encyclopedia of World Conflict'', trang XV</ref>
 
Trong khi trận Verdun được ghi hằn trong ý thức của người Pháp trong nhiều thế hệ, trận Somme cũng có cùng một vai trò với các thế hệ người Anh. Trận đánh này được ghi nhớ nhất do ngay trong ngày mở màn trận đánh, ngày [[1 tháng 7]] năm [[1916]], quân Anh đã chịu tổn thất 57 470 thương vong, trong số đó 19 240 bị chết, là ngày đẫm máu nhất trong lịch sử quân đội [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Anh]]. Trong ngày hôm ấy, quân Đức chỉ chịu tổn thất nhẹ<ref name="spencert419" />, quân Pháp gặt hái thành công hơn do chiến đấu với những cứ điểm yếu ớt của quân Đức, nhưng thắng lợi này không có ý nghĩa trọng đại. Sau thất bại của liên quân trong ngày đầu, Chiến dịch trở thành một ''trận đánh tiêu hao''. Vào ngày [[14 tháng 7]] năm 1916, người Anh chiếm cứ phòng tuyến của quân Đức ở hướng Nam, tuy nhiên họ vẫn không thể phát huy thắng lợi và phải tiếp tục tiến công với thắng lợi nhỏ nhoi.<ref name="britannica101" />. Và, đến [[tháng chín|tháng 9]] năm 1916, trận đánh này đã ghi dấu ấn trong lịch sử như lần đầu tiên [[xe tăng]] được đưa vào chiến địa (bởi người Anh). Vào ngày [[13 tháng 9]] năm 1916, quân Anh gặt hái một [[chiến thắng]], nhưng sau đó, thời tiết xấu đã buộc họ phải chấm dứt chiến dịch.<ref name="spencert419" /> Không chỉ quân đội Anh chịu tổn thất khủng khiếp mà cả các quốc gia khác cũng tương tự. Một sĩ quan quân đội Đức miêu tả trận đánh như một "phần mộ đầy bùn của quân đội Đức", cho dù tổn hại của quân Đức hãy còn đỡ hơn tổn thất của quân Anh<ref name="mosier240">John Mosier, ''The Myth of the Great War: A New Military History of World War I'', các trang 240–242.</ref><ref>John Mosier, ''The Myth of the Great War: A New Military History of World War I'', trang 236</ref>. Quân Anh thực chất đã tiêu hủy được các binh sĩ tinh nhuệ nhất của Đức bằng Chiến dịch đẫm máu này, mà quân Đức không thể bù đắp cho thiệt hại ấy<ref name="britannica101" />.<ref name="spencert419" /> Về cuối cuộc chiến, quân Anh rút ra nhiều bài học quý báu về chiến tranh hiện đại, và nhà sử học Anh Sir James Edmonds viết: "Không phải nói quá khi cho rằng nền tảng cho chiến thắng cuối cùng của mặt trận phía Tây dựa trên cuộc phản công ở Somme năm 1916" (''It is not too much to claim that the foundations of the final victory on the Western Front were laid by the Somme offensive of 1916''),{{fact|date=19:54, ngày 1 tháng 4 năm 2007 (UTC)}} dù cho quân Đức cũng rút ra bài học quý báu dẫn đến quyết định triệt thoái về [[phòng tuyến Hindenburg]], gây khó khăn cho quân Entente trong năm [[1917]].<ref name="spencert419" />
 
Đây cũng là lần đầu tiên, hậu phương của nước Anh được xem chứng kiến sự khủng khiếp của chiến tranh hiện đại với bộ phim tuyên truyền "Trận đánh ở Somme", sử dụng những hình ảnh thực trong ngày đầu tiên của cuộc chiến.
Ở khu vực phía nam của con đường, các sư đoàn Pháp thành công hơn. Ở đây, lực lượng Đức phòng ngự tương đối yếu. Bên cạnh đó, pháo binh Pháp, với sự vượt trội về số lượng cũng như kinh nghiệm so với người Anh, đã thành công cao độ. Tất cả các mục tiêu cho ngày thứ nhất của người Pháp từ thị trấn [[Montauban]] cho đên sông Somme đều được hoàn thành. Mặc dù nhiệm vụ của quân đoàn 20 Pháp chỉ là đóng vai trò hỗ trợ trong khu vực, nhưng trong trường hợp này, chính họ lại là những người dẫn đầu. Ở phía nam của sông Somme, các lực lượng Pháp tiến hành rất tốt, trên cả mức dự định ban đầu. Quân đoàn 1 thuộc địa xuất kích khỏi chiến hào lúc 9h30 sáng như một phần của hành động nghi binh nhằm lừa quân Đức. Hành động nghi binh này thành công đến mức, giống những các lực lượng khác của Pháp, họ tiến quân quá dễ dàng. Chỉ trong vòng một giờ, quân đoàn thuộc địa chiếm [[Fay]], [[Dompierre]], [[Becquincourt]], và chiếm được một phần của đỉnh [[Flaucourt]], thậm chí không cần đến cả quân tiếp viện. Ở bên phải của quân đoàn thuộc địa, quân đoàn 25 cũng bắt đầu tiến công vào lúc 9h30, nhưng chỉ có duy nhất một sư đoàn ở tuyến đầu và tiến quân được ít. Tuy nhiên, tất cả các mục tiêu cho ngày đầu tiên đều hoàn thành. Các chiến hào của quân Đức hoàn toàn bị tràn ngập. Người Đức hoàn toàn bị bất ngờ bởi cuộc tấn công. Quân Pháp tiến được 1.5&nbsp;km ở bờ nam và 2&nbsp;km ở bờ bắc
 
Nhìn chung, ngày đầu tiên của trận Somme là một thất bại. Đây được coi là một trong những thảm họa lớn trong lịch sử quân sự thế giới và là thảm kịch bi đát nhất trong quân sử nước Anh<ref name="bosco3738" />, với tổn hại có thể nói là kinh hoàng chưa từng thấy của quân Anh.<ref>Robert Cowley, Geoffrey Parker, ''The Reader's Companion to Military History'', trang 497</ref><ref name="heyman28">Neil M. Heyman, ''World War I'', trang 28</ref> Tổn thất của người Anh là 19.240 chết<ref name="bosco3738">Peter I. Bosco, Antoinette Bosco, ''World War I'', các trang 37-38.</ref>), 35.493 bị thương, 2.152 mất tích, 585 bị bắt làm tù binh. Tổng số thiệt hại là 57.470 quân, đây là số thương vong cao kỷ lục tính trong một ngày chiến đấu cho tới tận ngày nay. Số lượng [[sĩ quan]] chịu tổn thất đặc biệt nặng nề, do quân Đức đã được huấn luyện để nhận biết quân phục của họ, vốn khác biệt so với các [[hạ sĩ quan]] và binh lính. Tổn thất của phía Đức trong ngày 1 tháng 7 tương đối khó ước đoán. Người ta tính rằng, quân Đức chịu thiệt hại khoảng 8.000 lính trên trận tuyến với quân Anh, 2.000 trong số đó bị bắt làm tù binh chiến tranh. Sự chênh lệch giữa thiệt hại của Đức và Anh cao nhất là ở khu vực [[Ovillers]] với tỉ lệ là 18/1. Lực lượng tấn công là Sư đoàn 8 quân Anh chịu tổn thất đến 5.121 quân, trong khi lực lượng phòng ngự quân Đức là Trung đoàn 180 chỉ mất có 280 quân.
 
== Hậu quả của ngày đầu tiên ==
Với thiệt hại của quân Anh trước sự tàn sát của Pháo binh kết hợp với súng máy Đức, ngày đầu tiên của trận chiến được xem là một sự "mở hàng" độc đáo.<ref name="heyman28" /> Vào 22h00 ngày [[1 tháng 7]], trung tướng [[Henry Rawlinson]], chỉ huy của tập đoàn quân 4 Anh, phát lệnh tiếp tục tấn công. Sự lộn xộn và kém cỏi về thông tin của hệ thống chỉ huy làm người Anh mấy mấy ngày mới nhận ra mức độ thiệt hại kinh khủng. Tướng Haig chỉ định trung tướng [[Hubert Gough]] chịu trách nhiệm khu vực phía bắc, trong khi tập quan đoàn quân số 4 chịu trách nhiệm khu vực phía nam. Tướng Gough nhận ra được sự thất bại ở mặt trận của mình và ngay lập tức cấm tổ chức các trận tấn công cho đến ngày [[3 tháng 7]].
 
Người Anh cũng bỏ qua cơ hội ở phía nam của con đường Albert-Bapaume, nơi mà học đã có những thành công đầu tiên. Ở đây phòng tuyến quân Đức giữa Ovillers và [[Longueval]] có một lỗ hổng lớn trong một thời gian, điều mà sau này người ta mới biết. Vào ngày 3 tháng 7, một đơn vị trinh sát của sư đoàn 18 tiến sâu 2 mile vào trong vùng kiểm soát của người Đức mà không gặp bất cứ một kháng cự nào. Tuy nhiên, cơ hội này đã bị bỏ lỡ bở người Anh không có đủ lực lượng để tận dụng cũng như người Đức đã kịp thời lấp lỗ hổng đó.
 
== Kết cuộc ==
Nhìn chung, Chiến dịch tấn công Somme của liên quân Anh - Pháp đã thất bại, cũng giống như Chiến dịch tấn công Verdun của quân Đức.<ref>LaMar Cecil, ''Wilhelm II: Emperor and Exile, 1900-1941'', trang 235</ref> Dù Haig đã đẩy hàng chục vạn binh sĩ lên các chiến hào và các đỉnh đồi, quân Anh đã không thể làm nên một cuộc đột phá mà người ta đã mong chờ từ lâu.<ref name="carter383" /><ref>Neil M. Heyman, ''World War I'', trang 18</ref> Họ đã làm rung động trận tuyến quân Đức, nhưng quân Đức vẫn giữ được trận tuyến. Đối với Quân đội Anh, thất bại đắt giá ở sông Somme mở đường cho những mất mát kinh hoàng không kém của họ ở [[Flanders]] vào năm [[1917]].<ref>Neil M. Heyman, ''World War I'', các trang 42-46.</ref> Trận Somme cũng chứng tỏ sức mạnh khủng khiếp của người Đức trong việc tung những đòn phản công hủy diệt.<ref>Neil M. Heyman, ''World War I'', trang 39</ref> Song, hai chiến dịch Verdun và Somme đã chứng tỏ một kiểu ''chiến tranh tiêu hao'' mà người Đức khó thắng nổi.<ref>Robert Cowley, Geoffrey Parker, ''The Reader's Companion to Military History'', trang 273</ref>
 
== Hiệu quả chiến lược ==
=== Thương vong ===
Cả hai chiến dịch Verdun và Somme đều cho thấy, dù phe cố thủ phải chịu thiệt hại nặng nề, trận tuyến đôi bên chẳng có thay đổi gì đáng kể cho lắm.<ref name="heyman28" />
 
Do trải nghiệm của ông trong thảm họa Somme (với khoảng 19 nghìn binh sĩ tử vong trong ngày đầu tiên), những năm về sau ôngJohn Ronald Reuel Tolkien viết kiệt tác ''Lord of the Rings'', là câu chuyện huyền thoại cho thấy một cuộc tranh đấu giữa cái thiện và cái ác có thể thay đổi cân bằng quyền lực trên [[thế giới]].<ref name="bosco3738" /><ref>Peter I. Bosco, Antoinette Bosco, ''World War I'', trang XIII</ref>
 
== Tham khảo ==
62

lần sửa đổi