Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Bọ đậu đen”

n
Phân loại thêm
Không có tóm lược sửa đổi
n (Phân loại thêm)
'''Bọ đậu đen''' hay '''Mọt đậu đen''' ([[Danh pháp khoa học]]: ''Mesomorphus villiger'' <ref>http://eol.org/pages/3274188/overview</ref>) là loài [[côn trùng cánh cứng]] thuộc họ [[Tenebrionidae]] trong bộ [[Coleoptera]].
==Đặc điểm==
Bọ đậu đen di chuyển nhanh, có hình dáng giống như hạt [[đậu đen]]. Chúng có tính hướng quang nên thường bay vào nhà với mật độ cao.
Chúng di chuyển nhanh, có hình dáng giống như hạt [[đậu đen]]. Bọ đậu đen sống trong đất, nơi có nhiều xác bã thực vật hoại mục, bọ đậu đen thường xuất hiện vào đầu mùa mưa khi độ ẩm trong không khí cao, nhất là từ tháng 4 đến tháng 6 hằng năm.<ref name="source0">{{chú thích web | url = http://dantri.com.vn/suc-khoe/kon-tum-xuat-hien-bo-dau-den-892219.htm | tiêu đề = Kon Tum: Xuất hiện bọ đậu đen | author = | ngày = 25 tháng 6 năm 2014 | ngày truy cập = 9 tháng 5 năm 2015 | nơi xuất bản = [[Dân trí (báo)|Báo điện tử Dân Trí]] | ngôn ngữ = }}</ref>. Bọ đậu đen sống trong đất ở những nơi có vườn cao su, rừng, vườn cây ăn trái nhưng không gây hại cho thực vật. Chúng có tính hướng quang nên thường bay vào nhà với mật độ cao, lại có mùi hôi nên gây khó chịu cho con người<ref name="source1">{{chú thích web | url = http://nld.com.vn/khoa-hoc/da-co-thuoc-dep-dich-bo-dau-den-230879.htm | tiêu đề = Đã có thuốc dẹp dịch bọ đậu đen | author = | ngày = | ngày truy cập = 9 tháng 5 năm 2015 | nơi xuất bản = [[Người lao động (báo)|Người Lao Động]] | ngôn ngữ = }}</ref><ref>{{chú thích web | url = http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/cuoc-song-dao-lon-vi-bo-phu-kin-nha-3210452.html | tiêu đề = Cuộc sống đảo lộn vì bọ phủ kín nhà - VnExpress | author = | ngày = | ngày truy cập = 9 tháng 5 năm 2015 | nơi xuất bản = [[VnExpress|VnExpress - Tin nhanh Việt Nam]] | ngôn ngữ = }}</ref>. Mùi hôi của chúng như mùi hôi nồng của con bọ xít.
 
=== Chất dịch có mùi hôi ===
Tuy không gây tác hại cho cây trồng nhưng trở ngại cho sinh hoạt của con người và vật nuôi, vì bọ đậu đen gây cảm giác rất khó chịu, làm hoang mang, lo sợ cho mọi người. Loại bọ này xuất hiện từ lâu cứ mùa mưa đến là lại xuất hiện, bọ đậu đen không cắn người nhưng khi bị dẫm lên sẽ tiết dịch, chất dịch này có thể làm phần da mình tiếp xúc với chúng bị phỏng rộp. Nhiều em nhỏ bị bọ đậu đen chui vào tai, vào mũi và nằm chết luôn trong đó, gây nguy hiểm nghiêm trọng tới tính mạng. Khi bay vào nhà chúng nhằm trần, tường nhà đến chân tủ gỗ, giường, chiếu và các vật dụng khác trong gia đình bám đen đặc<ref>{{chú thích web | url = http://www.doisongphapluat.com/tin-tuc/tin-trong-nuoc/bo-dau-den-day-dac-chui-ruc-khap-noi-tan-cong-cac-ho-dan-a93565.html | tiêu đề = Bọ đậu đen dày đặc chui rúc khắp nơi, "tấn công" các hộ dân | author = | ngày = | ngày truy cập = 9 tháng 5 năm 2015 | nơi xuất bản = Báo đời sống & pháp luật Online | ngôn ngữ = }}</ref>. Con bọ xịt ra mùi hăng hắc rất khó chịu và sẽ để mùi lưu lại, năm sau cứ theo vết mà đến<ref name="source0"/>.
BọCon đậubọ đenxịt thườngra trúchất ngụdịch nhữngmùi nơihôi nhưhăng nhàhắc lá,rất khukhó đấtchịu ẩmcho thấp,con thờingười<ref gianname="source1">{{chú chúngthích lưuweb trú| kéourl dài= khoảnghttp://nld.com.vn/khoa-hoc/da-co-thuoc-dep-dich-bo-dau-den-230879.htm 5| thángtiêu trongđề một= năm, hàng tháng khiĐãtrăngthuốc lêndẹp dịch bọ đậu đen | author = | ngày = | ngày truy cập = 9 tháng 5 năm 2015 | nơi xuất hiện,bản vào= chiều[[Người tối,lao khiđộng ánh(báo)|Người điệnLao Động]] của| cácngôn giangữ đình= bật}}</ref><ref sángname=":0">{{chú thích chúngweb bay| vàourl nhà= http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/cuoc-song-dao-lon-vi-bo-phu-kin-nha-3210452.html Ấu| trùngtiêu bọđề đậu= đenCuộc sống chủđảo yếulộn dưới bọ mụcphủ củakín cácnhà vườn- caoVnExpress su.| Vàoauthor đầu= mùa mưa| ngày nhất= những| đêmngày trăngtruy sángcập = thời9 điểmtháng sinh5 sảnnăm của2015 bọ| đậunơi đen.xuất Thờibản = này,[[VnExpress|VnExpress chúng- bayTin tứnhanh tánViệt vàoNam]] nhà| dânngôn ngữ mang= theo}}</ref>, chấtnồng dịchnhư hăngcủa hắccon bọ xít để thu hút đồng loại và lưu mùi lại<ref name="source1" /><ref name=":1">{{chú thích web | url = http://www.nguoiduatin.vn/bo-dau-den-un-un-keo-ve-gay-nao-loan-cuoc-song-a187553.html | tiêu đề = Bọ đậu đen ùn ùn kéo về gây náo loạn cuộc sống | author = | ngày = | ngày truy cập = 9 tháng 5 năm 2015 | nơi xuất bản = Báo điện tử Người đưa tin | ngôn ngữ = }}</ref><ref name=":2">{{chú thích web | url = http://nongnghiep.vn/bien-phap-diet-tru-bo-dau-den-post15803.html | tiêu đề = Biện pháp diệt trừ bọ đậu đen | author = | ngày = 23 tháng 6 năm 2008 | ngày truy cập = 9 tháng 5 năm 2015 | nơi xuất bản = Báo Nông nghiệp Việt Nam | ngôn ngữ = }}</ref>, năm sau cứ theo vết mà đến<ref name="source0" />. Chất dịch này có thể làm phần da người tiếp xúc bị phỏng rộp.
 
=== Môi trường sống ===
Bọ đậu đen sống trong đất, nơi có nhiều xác bã thực vật hoại mục ở những nơi như nhà lá, vườn cao su, rừng, vườn cây ăn trái nhưng không gây hại cho thực vật.Bọ đậu đen thường trú ngụ ở những nơi khu đất ẩm thấp
 
Tuy không gây tác hại cho cây trồng nhưng trở ngại cho sinh hoạt của con người và vật nuôi, vì bọ đậu đen gây cảm giác rất khó chịu, làm hoang mang, lo sợ cho mọi người. Loại bọ này xuất hiện từ lâu cứ mùa mưa đến là lại xuất hiện, bọ đậu đen không cắn người nhưng khi bị dẫm lên sẽ tiết dịch, chất dịch này có thể làm phần da mình tiếp xúc với chúng bị phỏng rộp. Nhiều em nhỏ bị bọ đậu đen chui vào tai, vào mũi và nằm chết luôn trong đó, gây nguy hiểm nghiêm trọng tới tính mạng. Khi bay vào nhà chúng nhằm trần, tường nhà đến chân tủ gỗ, giường, chiếu và các vật dụng khác trong gia đình bám đen đặc<ref>{{chú thích web | url = http://www.doisongphapluat.com/tin-tuc/tin-trong-nuoc/bo-dau-den-day-dac-chui-ruc-khap-noi-tan-cong-cac-ho-dan-a93565.html | tiêu đề = Bọ đậu đen dày đặc chui rúc khắp nơi, "tấn công" các hộ dân | author = | ngày = | ngày truy cập = 9 tháng 5 năm 2015 | nơi xuất bản = Báo đời sống & pháp luật Online | ngôn ngữ = }}</ref>. ConẤu trùng bọ xịtđậu rađen mùisống hăngchủ hắcyếu rấtdưới khó chịumục của sẽcác đểvườn mùicao lưu lại, năm sau cứ theo vết mà đến<ref name="source0"/>su.
 
=== Thời gian sống ===
Bọ đậu đen thường xuất hiện từ lâu, vào đầu mùa mưa khi độ ẩm trong không khí cao, nhất là từ tháng 4 đến tháng 6 hằng năm<ref name="source0">{{chú thích web | url = http://dantri.com.vn/suc-khoe/kon-tum-xuat-hien-bo-dau-den-892219.htm | tiêu đề = Kon Tum: Xuất hiện bọ đậu đen | author = | ngày = 25 tháng 6 năm 2014 | ngày truy cập = 9 tháng 5 năm 2015 | nơi xuất bản = [[Dân trí (báo)|Báo điện tử Dân Trí]] | ngôn ngữ = }}</ref>, thời gian chúng lưu trú kéo dài khoảng 5 tháng trong một năm, hàng tháng khi có trăng lên là bọ đậu đen xuất hiện, vào chiều tối, khi ánh điện của các gia đình bật sáng là chúng bay vào nhà. Vào đầu mùa mưa và nhất là những đêm trăng sáng là thời điểm sinh sản của bọ đậu đen.
 
== Tác hại ==
Vì bọ đậu đen tập trung với mật độ rất dày đặc (khoảng vài bao tải) gây cảm giác rất khó chịu, làm hoang mang, lo sợ, gây trở ngại cho sinh hoạt của con người và vật nuôi, dù không gây tác hại cho cây trồng<ref name="source1" /><ref name=":1">{{chú thích web | url = http://www.nguoiduatin.vn/bo-dau-den-un-un-keo-ve-gay-nao-loan-cuoc-song-a187553.html | tiêu đề = Bọ đậu đen ùn ùn kéo về gây náo loạn cuộc sống | author = | ngày = | ngày truy cập = 9 tháng 5 năm 2015 | nơi xuất bản = Báo điện tử Người đưa tin | ngôn ngữ = }}</ref><ref name=":2">{{chú thích web | url = http://nongnghiep.vn/bien-phap-diet-tru-bo-dau-den-post15803.html | tiêu đề = Biện pháp diệt trừ bọ đậu đen | author = | ngày = 23 tháng 6 năm 2008 | ngày truy cập = 9 tháng 5 năm 2015 | nơi xuất bản = Báo Nông nghiệp Việt Nam | ngôn ngữ = }}</ref>.
 
Bọ đậu đen không cắn người nhưng khi bị dẫm lên sẽ tiết dịch, chất dịch này có thể làm phần da tiếp xúc bị phỏng rộp. Nhiều em nhỏ bị bọ đậu đen chui vào tai, vào mũi và nằm chết luôn trong đó, gây nguy hiểm nghiêm trọng tới tính mạng.
 
== Giải pháp khắc phục ==
Một bài báo Người Lao Động năm 2008 cho biết<ref name=":0">{{chú thích web | url = http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/cuoc-song-dao-lon-vi-bo-phu-kin-nha-3210452.html | tiêu đề = Cuộc sống đảo lộn vì bọ phủ kín nhà - VnExpress | author = | ngày = | ngày truy cập = 9 tháng 5 năm 2015 | nơi xuất bản = [[VnExpress|VnExpress - Tin nhanh Việt Nam]] | ngôn ngữ = }}</ref>, nhóm nghiên cứu do PGS.TS Hồ Sơn Lâm, viện trưởng Viện Khoa học vật liệu làm chủ nhiệm đã chế tạo thành công 6 mẫu thuốc để diệt bọ đậu đen từ các hoạt chất tự nhiên không gây ảnh hưởng tới môi trường và sức khoẻ con người.
 
Đặc điểm cuả loại thuốc này là sau khi xịt bọ đậu đen sẽ không tiết ra mùi hôi, những nơi nào đã xịt xong bọ đậu đen mới sẽ không dám đến. Ở những khu vực đã phun thuốc thì sau 1 tuần bọ đậu đen sẽ ít dần và hết hẳn. Bọ đậu đen sau khi bị xịt sẽ chết sinh học, tê liệt hệ thần kinh và chỉ sau từ 30-60 phút thì chết hẳn. Thuốc dùng để xịt bọ đâụ đen được sản xuất từ các chất có hoạt tính sinh học có trong tự nhiên như: [[sả]], [[chanh]].v.v... và một số chất tạo nhũ có khả năng xua đuổi và hạn chế sự sinh sản của loại côn trùng này.
 
Cách sử dụng loại thuốc nói trên tương đối đơn giản, sau khi pha thuốc vào nước người dân xịt như bình thường. Xịt xong để thuốc ngấm và cho bọ chết hẳn rồi lại tiếp tục xịt lần 2, trong khoảng thời gian ngắn bọ đậu đen sẽ không dám quay trở lại.
 
Theo PGS.TS Hồ Sơn Lâm, mặc dù chế phẩm tiêu diệt bọ đậu đen nói trên đã và đang đem lại hiệu quả cao nhưng giá thành lại tương đối thấp. Một chai thuốc khoảng 100ml sẽ được bán với giá từ 4-6 nghìn đồng, chai thuốc này có thể pha với 5 - 6 lít nước.
 
Trong thời gian chưa cụ thể sắp tới, Viện Khoa học vật liệu ứng dụng sẽ phối hợp với Sở Khoa học tỉnh Bình Dương để đưa thuốc nhanh chóng đến tay người dân.
 
Bọ đậu đen thường trú ngụ ở những nơi như nhà lá, khu đất ẩm thấp, thời gian chúng lưu trú kéo dài khoảng 5 tháng trong một năm, hàng tháng khi có trăng lên là bọ đậu đen xuất hiện, vào chiều tối, khi ánh điện của các gia đình bật sáng là chúng bay vào nhà. Ấu trùng bọ đậu đen sống chủ yếu dưới lá mục của các vườn cao su. Vào đầu mùa mưa và nhất là những đêm trăng sáng là thời điểm sinh sản của bọ đậu đen. Thời kì này, chúng bay tứ tán vào nhà dân và mang theo chất dịch hăng hắc để thu hút đồng loại và lưu mùi lại<ref name="source1"/><ref>{{chú thích web | url = http://www.nguoiduatin.vn/bo-dau-den-un-un-keo-ve-gay-nao-loan-cuoc-song-a187553.html | tiêu đề = Bọ đậu đen ùn ùn kéo về gây náo loạn cuộc sống | author = | ngày = | ngày truy cập = 9 tháng 5 năm 2015 | nơi xuất bản = Báo điện tử Người đưa tin | ngôn ngữ = }}</ref><ref>{{chú thích web | url = http://nongnghiep.vn/bien-phap-diet-tru-bo-dau-den-post15803.html | tiêu đề = Biện pháp diệt trừ bọ đậu đen | author = | ngày = 23 tháng 6 năm 2008 | ngày truy cập = 9 tháng 5 năm 2015 | nơi xuất bản = Báo Nông nghiệp Việt Nam | ngôn ngữ = }}</ref>.
==Tham khảo==
{{Tham khảo|cột=1}}
1.249

lần sửa đổi