Mở trình đơn chính

Các thay đổi

n
clean up, replaced: {{cite web → {{chú thích web using AWB
|relatedto =
}}
 
 
'''Phật Đản''' (chữ Nho 佛誕 -nghĩa là ''[[sinh nhật|ngày sinh]] của đức Phật''<!--chỉ dùng cho các bậc thánh, thần - không đúng như thế-->); hay là '''Vesak''' ([[Pali]]; {{lang-sa|''Vaiśākha''}}, Devanagari: वैशाख, [[Sinhala language|Sinhala]]: '''වෙසක් පෝය''') là ngày kỷ niệm Phật [[Tất-đạt-đa Cồ-đàm]] sinh ra tại vườn [[Lâm-tì-ni]], năm [[624 TCN]], diễn ra vào ngày '''15 tháng 4 [[âm lịch]]''' hàng năm.
 
Theo truyền thống [[Phật giáo Bắc tông]] và ảnh hưởng của [[Phật giáo Trung Hoa]], ngày này chỉ là ngày kỷ niệm ngày sinh của đức [[Phật Thích Ca]]; tuy nhiên, theo [[Thượng tọa bộ|Phật giáo Nam truyền]] và [[Phật giáo Tây Tạng]] thì ngày này là '''ngày [[Tam hiệp]]''' (kỷ niệm Phật đản, Phật thành đạo và Phật nhập [[Niết-bàn]]).
Ngày Phật Đản hay là lễ '''Vesak, Tam Hiệp''' được kỷ niệm vào các ngày khác nhau, tùy theo quốc gia.
 
Một số quốc gia với đa số Phật tử chịu ảnh hưởng [[Bắc tông]] (như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Việt Nam) thường tổ chức ngày lễ Phật đản vào ngày mồng '''8 tháng 4 âm lịch'''. Các quốc gia theo [[Nam tông]] thường tổ chức vào '''ngày trăng tròn trong tháng 4 âm lịch''' hay là ngày trăng tròn trong tháng 5 dương lịch. Có những năm có 2 ngày trăng tròn trong tháng 5 dương lịch như năm 2007, có nơi tổ chức ngày Vesak vào ngày trăng tròn đầu tiên (ngày 1 tháng 5) trong khi tại nơi khác lại kỷ niệm vào ngày trăng tròn thứ 2 (ngày 31 tháng 5).<ref>For this year 2007 however, there are two full moon days in the month of May. Some countries have opted to celebrate on the first full moon (May 1) based on the resolution passed at Conference of the World Fellowship of Buddhists in 1950, whereas others have chosen to do so on the second full moon day (May 31), based on the traditional Chinese calendar. The decision to agree to celebrate Vesak as the Buddha’s birthday was formalized at the first Conference of the World Fellowship of Buddhists (W.F.B.) held in Sri Lanka in 1950, although festivals at this time in the Buddhist world are a centuries-old tradition. [http://www.buddhistchannel.tv/index.php?id=6,4043,0,0,1,0 What is Veska]</ref> Cách tính kỷ nguyên [[Phật lịch]] tại các quốc gia theo truyền thống Nam tông cũng khác nhau, nên năm Phật lịch có thể cách nhau một năm.
Vào ngày lễ, Phật tử thường vinh danh [[Tam bảo]]: ''Phật, Pháp, Tăng'' (qua các hình thức như dâng cúng, tặng hoa, đến nghe thuyết giảng), và thực hành [[ăn chay]] và giữ [[Ngũ giới]], [[Tứ vô lượng tâm]] (từ bi hỷ xả), thực hành [[bố thí]] và làm việc [[từ thiện]], tặng quà, tiền cho những người yếu kém trong cộng đồng. Kỷ niệm Vesākha cũng có nghĩa là làm những nỗ lực đặc biệt để mang lại hạnh phúc, niềm vui cho những người bất hạnh như [[người già]] cao niên, người [[khuyết tật]] và người bệnh, chia sẻ niềm vui và [[hòa bình]] với mọi người.<ref name="signi">[http://www.buddhanet.net/vesak.htm The Significance of Vesak - Buddha Day]</ref>
 
Ở một số quốc gia, đặc biệt là [[Sri Lanka]], hai ngày được dành cho việc cử hành Vesākha, việc bán rượu và thịt thường bị cấm và tất cả các cửa hàng rượu, bia và lò giết mổ phải đóng cửa do nghị định của chính phủ. Chim, côn trùng và thú vật được phóng sinh như là một "hành động mang tính biểu tượng của sự giải thoát", của sự trả tự do cho những người bị giam cầm, bị bỏ tù, bị tra tấn trái với ý muốn của họ.<ref name="signi"/><ref name="sri">[http://www.lanka.com/sri-lanka/vesak-festival-sri-lanka-918.html Vesak Festival in Sri Lanka.]</ref><ref name="signi">[http://www.buddhanet.net/vesak.htm The Significance of Vesak - Buddha Day]</ref> Tại Ấn Độ, Nepal, người dân thường mặc áo trắng khi lên các [[tịnh xá]] và [[ăn chay]]. Tại hầu hết các quốc gia châu Á đều có diễn hành xe hoa và nghi lễ tụng niệm, tại [[Hàn Quốc]] có lễ hội đèn hoa sen (연등회, Yeon Deung Hoe) rất lớn.<ref name="korea">[http://www.korea.net/NewsFocus/Culture/view?articleId=107937 Lotus lanterns light up Seoul night]</ref>
 
==Cử hành ngày lễ==
[[Tập tin:2600 Sambuddhatva jayanthi in Jetavana 01.jpg|nhỏ|Lễ Phật Đản năm 2011 tại [[Jetavana]], Ấn Độ]]
[[Tập tin:Wesak at Mara Vihara.jpg|thumb|right|Ngày Vesak tại đền Maha Vihara, [[Kuala Lumpur]], Mã Lai Á]]
[[File:Penang_Wesak_ProcessionPenang Wesak Procession.jpg|nhỏ|Diễn hành với đèn, nến tại [[Penang]], Malaysia]]
 
Lễ Phật Đản được tổ chức ở Ấn Độ, đặc biệt là ở [[Sikkim]], [[Ladakh]], [[Arunachal Pradesh]], [[Bodh Gaya]] (''Bồ Đề Đạo Tràng''), các nơi khác nhau tại Bắc [[Bengal]] như [[Kalimpong]], [[Darjeeling]], và [[Kurseong]], và [[Maharashtra]] (nơi có 73% của tổng số tín đồ Phật giáo Ấn Độ) và các nơi khác của Ấn Độ theo lịch Ấn Độ. Người Phật tử đi đến [[Tịnh xá|Tịnh Xá]] và ở lại lâu hơn các ngày thường, nghe toàn bộ [[kinh Phật giáo]] dài. Họ mặc trang phục thông thường là màu trắng tinh khiết và [[ăn chay]]. Kheer, một loại cháo ngọt thường được phục vụ để nhớ lại câu chuyện của Sujata, một cô gái trẻ đã dâng Ngài một bát cháo sữa. Mặc dù thường gọi là "Phật Đản", nhưng ngày này đã trở thành ngày Tam Hợp, kỷ niệm Đản sinh, giác ngộ (nirvāna), và ngày chết hay ngày nhập Niết bàn (Parinirvāna) của Đức Phật theo truyền thống [[Phật giáo Nguyên thủy]] (Theravada).
 
===Tại Đài Loan===
[[Phật giáo Đài Loan]] có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống thường nhật của người dân tại lãnh thổ [[Đài Loan]]. Từ năm 1999, ngày Phật Đản đã là một ngày nghỉ lễ quốc gia ở Đài Loan, được tổ chức hàng năm vào ngày chủ nhật thứ hai của tháng 5 và trùng với [[ngày của Mẹ]].<ref name="taiw">[http://www.chinapost.com.tw/taiwan/national/national-news/2012/05/14/341025/Thousands-of.htm Thousands of believers mark Buddha's birthday], China Post, ngày 14 tháng 5 năm 2012</ref> Nghi lễ thường bắt đầu với điệu nhảy truyền thống và hát ca khúc Phật giáo. Một bức tượng của Đức Phật - kèm theo âm nhạc - được rước vào địa điểm và buổi lễ bắt đầu với phần dâng cúng năm vật là hoa, trái cây, hương, thực phẩm, và đèn cho Đức Phật.<ref name="taiw">[http://www.chinapost.com.tw/taiwan/national/national-news/2012/05/14/341025/Thousands-of.htm Thousands of believers mark Buddha's birthday], China Post, ngày 14 tháng 5 năm 2012</ref>
 
=== Tại Nhật Bản ===
{|class="wikitable" style="text-align:center;width:100%;"
|- style="text-align:center; background:#dfdfef;"
|style="width:8%;"|'''Năm dương lịch'''||style="background:#dfdfef;text-align:center;width:8%;"|'''Thái Lan'''<ref>{{citechú thích web|title=International VisakhaBuja Date Collection|url=http://topicstock.pantip.com/religious/topicstock/2012/02/Y11655656/Y11655656.html|work=เมื่อนานาประเทศ ต่างหันหลังให้ (วันวิสาขบูชา) ไทย|accessdate=2 February 2012}}</ref><br> 15 tháng 4 AL||style="background:#dfdfef;text-align:center;width:8%;"|Singapore||style="background:#dfdfef;text-align:center;width:8%;"|Lào||style="background:#dfdfef;text-align:center;width:8%;"|Miến Điện||style="background:#dfdfef;text-align:center;width:8%;"|'''Sri Lanka''' <br> trăng tròn tháng 5 DL ||style="background:#dfdfef;text-align:center;width:8%;"|Campuchia||style="background:#dfdfef;text-align:center;width:8%;"|'''Indonesia'''||style="background:#dfdfef;text-align:center;width:8%;"|Nepal & Ấn Độ<ref>[http://www.timeanddate.com/holidays/india/buddha-purnima Buddha Purnima/Vesak in India]</ref>||style="background:#dfdfef;text-align:center;width:8%;"|'''Trung Hoa'''<br/> 8 tháng 4 AL||style="background:#dfdfef;text-align:center;width:8%;"|Mã Lai Á
|-
|2020|| || || ||6 tháng 5 2564 PL || || || || || ||
5.681.853

lần sửa đổi