Khác biệt giữa các bản “Đế quốc Anh”

== Di sản==
[[File:Location of the BOTs.svg|left|thumb|14 [[Lãnh thổ hải ngoại thuộc Vương quốc Liên hiệp Anh|Lãnh thổ hải ngoại của Anh]].]]
Anh duy trì chủ quyền đối với 14 lãnh thổ bên ngoài Quần đảo Anh, chúng được đổi tên thành các [[lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh]] vào năm 2002.<ref>[[#refFAC|House of Commons Foreign Affairs Committee Overseas Territories Report]], các trang 145–147</ref> Một số lãnh thổ không có cư dân ngoại trừ các nhân viên quân sự hoặc khoa học tạm thời; các lãnh thổ còn lại được tự quản tại mức độ khác nhau và dựa vào Anh về [[Ngoại giao|đối ngoại]] và phòng thủ. Chính phủ Anh tuyên bố sẵn sàng giúp đỡ bất kỳ lãnh thổ hải ngoại nào muốn theo đuổi độc lập.<ref>[[#refFAC|House of Commons Foreign Affairs Committee Overseas Territories Report, các trang 146,153]]</ref> Chủ quyền của Anh đối với một vài lãnh thổ hải ngoại bị tranh chấp: Tây Ban Nha yêu sách với [[Gibraltar]], [[Argentina]] yêu sách với quần đảo Falkland và [[Nam Georgia và Quần đảo Nam Sandwich]] và [[Mauritius]] cùng [[Seychelles]] yêu sách với [[Lãnh thổ Ấn Độ Dương thuộc Anh]].<ref>{{chú thích web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/io.html|title=British Indian Ocean Territory|work=[[The World Factbook]]|publisher=CIA|accessdate=13 December 2008}}</ref> [[Lãnh thổ châu Nam Cực thuộc Anh]] chồng lấn với các yêu sách của Argentina và [[Chile]], trong khi nhiều quốc gia không công nhận bất kỳ yêu sách lãnh thổ nào tại [[châu Nam Cực]].<ref>[[#refFAC|House of Commons Foreign Affairs Committee Overseas Territories Report]], tr. 136</ref>
 
[[File:Parliament House Canberra NS.jpg|thumb|Tòa nhà Nghị viện ở Canberra, Úc. [[Hệ thống Westminster]] của Anh đã để lại một di sản là nền dân chủ nghị viện ở nhiều thuộc địa cũ.]]
[[Tập tin:കുട്ടികൾ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കുന്നു.jpg|thumb|Chơi cricket tại Ấn Độ. Các môn thể thao có nguồn gốc từ Anh tiếp tục được ủng hộ nhiệt tình tại các bộ phận khác nhau của cựu Đế quốc.]]
Hầu hết các thuộc địa và lãnh thổ bảo hộ cũ của Anh nằm trong số 53 quốc gia thành viên của [[Khối Thịnh vượng chung Anh|Thịnh vượng chung các Quốc gia]], một hiệp hội phi chính trị và tự nguyện của các thành viên bình đẳng, với tổng dân số khoảng 2,2 tỷ người.<ref>[http://thecommonwealth.org/about-us The Commonwealth - About Us]; Tháng 9 năm 2014</ref> 16 [[vương quốc Khối thịnh vượng chung|vương quốc Thịnh vượng chung]] tiếp tục chia sẻ nguyên thủ quốc gia chung là Nữ vương Elizabeth II. Các quốc gia này là các thực thể pháp luật riêng biệt và bình đẳng – [[Anh]], [[Úc]], [[Canada]], [[New Zealand]], [[Papua New Guinea]], [[Antigua and Barbuda]], [[Bahamas]], [[Barbados]], [[Belize]], [[Grenada]], [[Jamaica]], [[Saint Kitts and Nevis]], [[Saint Lucia]], [[Saint Vincent và Grenadines]], [[Quần đảo Solomon]] và [[Tuvalu]]<ref>{{chú thích web|url=http://www.thecommonwealth.org/Internal/150757/head_of_the_commonwealth/|title=Head of the Commonwealth|publisher=Commonwealth Secretariat|accessdate=9 October 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110313094313/http://www.thecommonwealth.org/Internal/150757/head_of_the_commonwealth/|archivedate=3/13/2011}}</ref>
 
Trong nhiều thập niên và trong một số trường hợp là nhiều thế kỷ, sự cai trị và di cư của người Anh để lại dấu ấn tại các quốc gia độc lập phát sinh từ Đế quốc Anh. Đế quốc thiết lập việc sử dụng tiếng Anh tại các khu vực khắp thế giới. Ngày nay, đây là ngôn ngữ chủ yếu của đến 400 triệu người và được khoảng một tỷ rưỡi người nói như ngôn ngữ thứ nhất, thứ nhì hoặc ngoại ngữ.<ref>[[#refHogg|Hogg]], tr. 424 chapter 9 ''English Worldwide'' by [[David Crystal]]: "xấp xỉ 1 phần 4 dân số thế giới có thể giao tiếp bằng tiếng Anh một cách thuần thục."</ref> Sự truyền bá của tiếng Anh từ nửa cuối của thế kỷ 20 là nhờ một phần vào ảnh hưởng văn hóa của Hoa Kỳ, bản thân quốc gia này hình thành từ các thuộc địa của Anh. Ngoại trừ tại châu Phi nơi gần như toàn bộ các cựu thuộc địa chọn hệ thống tổng thống chế, hệ thống nghị viện Anh đóng vai trò là khuôn mẫu cho chính phủ của nhiều cựu thuộc địa và [[hệ thống pháp luật Anh|thông luật Anh]] đối với các hệ thống tư pháp.<ref>[[#refFergusonEmpire2004|Ferguson 2004]], tr. 307.</ref>
 
Sự truyền bá của tiếng Anh từ nửa cuối của thế kỷ 20 là nhờ một phần vào ảnh hưởng văn hóa của Hoa Kỳ, bản thân quốc gia này hình thành từ các thuộc địa của Anh. Ngoại trừ tại châu Phi nơi gần như toàn bộ các cựu thuộc địa chọn hệ thống [[tổng thống chế]], [[hệ thống nghị viện Anh]] đóng vai trò là khuôn mẫu cho chính phủ của nhiều cựu thuộc địa và [[hệ thống pháp luật Anh|thông luật Anh]] đối với các hệ thống tư pháp.<ref>[[#refFergusonEmpire2004|Ferguson 2004]], tr. 307.</ref>
Ủy ban Tư pháp Xu mật viện vẫn đóng vai trò là tòa án tối cao về phúc thẩm của một vài cựu thuộc địa tại Caribe và Thái Bình Dương. Các nhà truyền giáo Tin Lành của Anh đi khắp thế giới trước các binh sĩ và công chức để truyền bá các nhóm đạo Anh giáo đến tất cả lục địa. Kiến trúc thuộc địa Anh, như trong các nhà thờ, ga xe lửa và tòa nhà chính phủ, có thể trông thấy được tại nhiều thành phố từng là bộ phận của Đế quốc Anh.<ref>[[#refMarshall|Marshall]], các trang 238–40.</ref>
 
[[Ủy ban Tư pháp Xu mật viện]] vẫn đóng vai trò là tòa án tối cao về phúc thẩm của một vài cựu thuộc địa tại Caribe và Thái Bình Dương. Các [[Tin Lành|nhà truyền giáo Tin Lành]] của Anh đi khắp thế giới trước các binh sĩ và công chức để truyền bá các [[nhóm đạo Anh giáo]] đến tất cả lục địa. Kiến trúc thuộc địa Anh, như trong các nhà thờ, ga xe lửa và tòa nhà chính phủ, có thể trông thấy được tại nhiều thành phố từng là bộ phận của Đế quốc Anh.<ref>[[#refMarshall|Marshall]], các trang 238–40.</ref>
Các môn thể thao cá nhân và đồng đội phát triển tại Anh, đặc biệt là [[bóng đá]], [[cricket]], [[bóng bầu dục]], [[quần vợt]] sân cỏ và golf—cũng được xuất khẩu.<ref>[[#refTorkildsen2005|Torkildsen]], tr. 347.</ref> Lựa chọn của Anh về hệ thống đo lường, hệ thống đế quốc, tiếp tục được sử dụng tại một số quốc gia theo các cách thức khác nhau. Quy tắc [[Giao thông bên phải và bên trái|đi xe bên trái đường]] được duy trì tại phần lớn cựu đế quốc.<ref>[[#refParsons|Parsons]], tr. 1.</ref>
 
Các môn thể thao cá nhân và đồng đội phát triển tại Anh, đặc biệt là [[bóng đá]], [[cricket]], [[bóng bầu dục]], [[quần vợt]] sân cỏ và golf—cũng được xuất khẩu.<ref>[[#refTorkildsen2005|Torkildsen]], tr. 347.</ref> Lựa chọn của Anh về hệ thống đo lường, [[hệ thống đế quốc]], tiếp tục được sử dụng tại một số quốc gia theo các cách thức khác nhau. Quy tắc [[Giao thông bên phải và bên trái|đi xe bên trái đường]] được duy trì tại phần lớn cựu đế quốc.<ref>[[#refParsons|Parsons]], tr. 1.</ref>
Biên giới chính trị do người Anh vẽ không phải luôn phản ánh đồng nhất dân tộc hoặc tôn giáo, góp phần vào các xung đột tại các khu vực cựu thuộc địa. Đế quốc Anh cũng chịu trách nhiệm đối với sự di cư của các dân tộc. Hàng triệu người rời khỏi Quần đảo Anh, với các dân định cư sáng lập của Hoa Kỳ, Canada, Úc và New Zealand chủ yếu đến từ Anh và Ireland. Căng thẳng giữa dân định cư da trắng trong các quốc gia này với các cộng đồng thiểu số bản địa của họ và giữa các cộng đồng thiểu số định cư da trắng và cộng đồng đa số bản địa tại Nam Phi và Zimbabwe. Những người định cư tại Ireland từ Anh để lại dấu ấn của họ bằng việc hình thành các cộng đồng dân tộc chủ nghĩa và liên minh chủ nghĩa tại Bắc Ireland. Hàng triệu người chuyển đi và từ các thuộc địa Anh, với số lượng lớn người Ấn Độ di cư đến các bộ phận khác của đế quốc, như Malaysia và Fiji và người Hoa đến Malaysia, Singapore và Caribe.<ref>[[#refMarshall|Marshall]], tr. 286.</ref> Nhân khẩu tại Anh biến hóa sau Chiến tranh thế giới thứ hai do nhập cư đến Anh từ các cựu thuộc địa của mình.<ref>[[#refDalziel2006|Dalziel]], tr. 135.</ref>
 
Biên giới chính trị do người Anh vẽ không phải luôn phản ánh đồng nhất dân tộc hoặc tôn giáo, góp phần vào các xung đột tại các khu vực cựu thuộc địa. Đế quốc Anh cũng chịu trách nhiệm đối với sự di cư của các dân tộc. Hàng triệu người rời khỏi Quần đảo Anh, với các dân định cư sáng lập của Hoa Kỳ, Canada, Úc và New Zealand chủ yếu đến từ Anh và Ireland. Căng thẳng giữa dân định cư da trắng trong các quốc gia này với các cộng đồng thiểu số bản địa của họ và giữa các cộng đồng thiểu số định cư da trắng và cộng đồng đa số bản địa tại Nam Phi và Zimbabwe. Những người định cư tại Ireland từ Anh để lại dấu ấn của họ bằng việc hình thành các cộng đồng [[dân tộc chủ nghĩa]][[liên minh chủ nghĩa]] tại [[Bắc Ireland]]. Hàng triệu người chuyển đi và từ các thuộc địa Anh, với số lượng lớn [[người Ấn Độ]] di cư đến các bộ phận khác của đế quốc, như Malaysia[[Malaysi]]a[[Fiji]] và người Hoa đến Malaysia, Singapore và Caribe.<ref>[[#refMarshall|Marshall]], tr. 286.</ref> Nhân khẩu tại Anh biến hóa sau Chiến tranh thế giới thứ hai do [[nhập cư đến Anh từ 1922|nhập cư đến Anh]] từ các cựu thuộc địa của mình.<ref>[[#refDalziel2006|Dalziel]], tr. 135.</ref>
 
== Xem thêm ==
24.114

lần sửa đổi