Khác biệt giữa các bản “Chư hầu”

n
không có tóm lược sửa đổi
n
n
Vào thời kỳ đầu của xã hội phong kiến, quyền lực nằm trong tay thủ lĩnh [[bộ lạc]] chuyển đổi thành ''lãnh chúa'' cát cứ trong lãnh thổ của họ. Các xung đột xảy ra thì bên cạnh dạng cá lớn nuốt trọn cá bé, cũng nổi lên dạng lãnh chúa mạnh và khôn ngoan, thiết lập quyền kiểm soát các lãnh thổ khác ở mức xác định.
 
Tại Trung Quốc nó dẫn đến mô hình thiên tử - chư hầu ở thời [[nhà Hạ]] (Tk 21- Tk 16 TCN) và [[nhà Thương]] (Tk 16 - Tk 11 TCN). Mối quan hệ thiên tử - chư hầu lúc đầu còn ở dạng sơ khai, chưa có một lý thuyết nền tảng về xã hội. Quan hệ giữa các thành phần biến động theo khả năng duy trì thực lực của các thành phần đó, và nói chung là còn lỏng lẻo, các chư hầu thì vẫn chia phái hoặc liên minh hoặc đánh chiếm lẫn nhau. Các di chỉ khảo cổ thời Thương cho thấy các thuộc quốc của triều đại này gọi là "Phương quốc", giữa vua [[nhà Thương]] với các thủ lĩnh bộ tộc đó không có quan hệ vua tôi mà chỉ là liên minh quân sự. Vua nhà Hạ, nhà Thương chỉ đóng vai trò đứng đầu liên hợp các phương quốc, được các nước đó gọi là "đại quốc", "đại ấp" và các nước này xưng "tiểu quốc", "tiểu ấp"<ref name="ckh19">Cát Kiếm Hùng, sách đã dẫn, tr 19</ref>.
 
Sang thời [[nhà Chu]] (Tk 11 - Tk 3 TCN), đại đa số các chư hầu đều là người thân thích hoặc công thần nhà Chu, chịu sự ràng buộc khá chặt chẽ, có quan hệ vua tôi với thiên tử nhà Chu<ref name="ckh19"/>. Chư hầu có nghĩa vụ với thiên tử nhà Chu như: triều kiến định kỳ, cống nạp, điều quân theo sự huy động của vua Chu khi có chiến tranh hoặc làm lễ lớn để trợ tế...<ref>Trương Tú Bình, Vương Hiểu Minh, sách đã dẫn, tr 28</ref><ref>Cát Kiếm Hùng, sách đã dẫn, tr 21</ref>.
 
Sang thời [[Nhà Chu|Đông Chu]] (Tk 8 - Tk 3 TCN), thiên tử suy yếu, các chư hầu nổi lên lấn át quyền hành. Những chư hầu mạnh thay nhau lãnh đạo, chi phối chư hầu khác, không thần phục thiên tử. Cuối cùng, chư hầu mạnh nhất là [[tần (nước)|nước Tần]] tiêu diệt các chư hầu khác vào năm [[221 TCN]], thành lập [[nhà Tần]].
 
[[Nhà Tần]] xây dựng được ''nhà nước trung ương tập quyền vững mạnh đầu tiên'' ở Trung Quốc, và cùng với các học thuyết phongvề kiến vềhội chiếnphong tranhkiếnchiến hộitranh ra đời vào thời [[Xuân Thu]] [[Chiến Quốc]]{{efn|Nổi bật nhất là luận thuyết của [[Khổng Tử]] và [[Tôn Vũ]], những lý luận chủ đạo cho xã hội phong kiến Trung Hoa bước vào giai đoạn mới}}, chấm dứt thời hỗn mang của các tiểu quốc.
 
Theo ý kiến của [[Lý Tư]], để tránh việc các chư hầu liệt quốc đánh nhau sau nhiều đời không còn thân thiết với quan hệ huyết thống, [[Tần Thủy Hoàng]] lập ra chế độ quận huyện, không phong cho thân thích và công thần.