Khác biệt giữa các bản “Nho giáo”

 
Sách Đại Học có đoạn viết "''Nếu người trên có hiếu với cha mẹ, tôn trọng bậc huynh trưởng, thật lòng thương xót kẻ côi cút cô đơn góa bụa, thì nhân dân cũng tự mà noi theo như vậy. Người quân tử phải nắm vững đạo noi theo khuôn phép này.''".<ref>Tứ thư, Nxb Quân đội Nhân dân, Hà Nội, 2003, trang 31</ref>... "''[[Vua Nghiêu]], [[vua Thuấn]] dùng nhân ái để quản lý thiên hạ, nhân dân theo đó mà làm thiện. [[Hạ Kiệt|Vua Kiệt]], [[Trụ Vương|vua Trụ]] dùng bạo lực để quản lý thiên hạ, dân chúng cũng theo đó mà làm loạn. Ra lệnh cho dân chúng thực hành nhân ái nhưng mình lại tàn bạo, thì dân nhất định chẳng nghe theo. Người quân tử, trước hết nên yêu cầu mình làm thiện và tránh làm ác, sau đó mới răn dạy người khác.''<ref>Tứ thư, Nxb Quân đội Nhân dân, Hà Nội, 2003, trang 28</ref>". Người lãnh đạo có đạo đức thì không cần ban thưởng, mọi người đều tín nhiệm, tin theo khiến thiên hạ thái bình, vô sự. Khổng Tử nói: "''Cầm quyền lãnh đạo quốc gia cần phải dựa vào đạo đức thì dân chúng đều quy thuận. Tự mình giống như sao Bắc Đẩu vậy, ở cố định một nơi còn các sao khác đều chầu quay quanh nó.<ref>Tứ thư, Nxb Quân đội Nhân dân, Hà Nội, 2003, trang 121-122</ref>'', ''không cần ban thưởng mà dân chúng vẫn cảm thấy như được động viên, được cảm hóa, đua nhau làm theo điều thiện; không cần phẫn nộ mà dân chúng vẫn đã kính sợ hơn cả hình phạt bằng búa rìu... người quân tử giữ mình một cách thành thật, thì tự nhiên thiên hạ sẽ thái bình vô sự.''<ref>Tứ thư, Nxb Quân đội Nhân dân, Hà Nội, 2003, trang 93-94</ref>". Đó là nghệ thuật lãnh đạo chân chính có thể áp dụng từ tổ chức nhỏ nhất cho đến cấp độ quốc gia. Khổng Tử nói: "''Nếu gào thét và nghiêm sắc mặt để giáo hóa dân chúng đó là hạ sách, là điều ngọn vậy.<ref>Tứ thư, Nxb Quân đội Nhân dân, Hà Nội, 2003, trang 94</ref>''" vì "''có thể cướp cờ, đoạt tướng giữa ba quân, nhưng không thể cướp đoạt được chí khí của một người dân bình thường.<ref>Tứ thư, Nxb Quân đội Nhân dân, Hà Nội, 2003, trang 299</ref>''". Tử Lộ hỏi về quản lý chính sự. Khổng Tử nói "''Tự mình làm gương cho dân noi theo. Chịu khó nhọc cùng những công việc khó nhọc của dân''". Tử Lộ xin Khổng Tử dạy thêm, Khổng Tử giảng tiếp "''Phải bền bỉ, không được mỏi mệt''".<ref>Tứ thư, Nxb Quân đội Nhân dân, Hà Nội, 2003, trang 364-365</ref>
 
Người lãnh đạo không cần phải biết làm những việc cụ thể của dân hay của những nhà chuyên môn dưới quyền mà chỉ cần có đạo đức, biết cách đối nhân xử thế, biết cách lấy lòng người để thu hút sự ủng hộ của dân chúng và người tài trong thiên hạ. Khổng Tử nói "''Người bề trên coi trọng nghĩa thì dân chẳng ai dám không phục tùng. Người bề trên coi trọng chữ tín thì dân chẳng ai dám giả dối. Nếu làm được như vậy thì dân bốn phương nhất định cõng con đến theo mình hết. Cần gì mình phải học việc trồng cấy ?''".<ref>Tứ thư, Nxb Quân đội Nhân dân, Hà Nội, 2003, trang 369</ref>
 
[[Hình:Xiajie.png|nhỏ|phải|170px|Vua [[Hạ Kiệt]] bị Nho giáo coi là bài học điển hình cho việc mất nước vì tàn bạo]]
100

lần sửa đổi