Khác biệt giữa các bản “Khủng hoảng Krym 2014”

không có tóm lược sửa đổi
| casualties3 = '''2–3 dân thường ''
}}
'''Cuộc khủng hoảng Krym''' diễn ra sau cuộc [[Lật đổ chính phủ Ukraina 2014|cách mạng Ukraina năm 2014]], trong đó chính phủ của [[Tổng thống Ukraina|tổng thống]] [[Viktor Yanukovych]] đã bị lật đổ. Liên quan đến việc [[Bất ổn tại Ukraina năm 2014]], các cuộc biểu tình được tổ chức bởi các nhóm dân tộc chủ yếu là [[người Nga ở Ukraina|người gốc Nga]] phản đối các sự kiện ở Kiev và muốn quan hệ gần gũi hoặc sáp nhập [[Krym]] vào nước [[Nga]], ngoài việc quyền tự chủ mở rộng hoặc khả năng độc lập cho Krym<ref name="cause1">{{chú thích báo|url=http://www.euronews.com/2014/02/26/ukraine-s-crimea-a-hotbed-of-russia-bound-separatism/|title=Ukraine’s Crimea: a hotbed of Russia-bound separatism|publisher=Euronews|date = ngày 26 tháng 2 năm 2014 |accessdate = ngày 27 tháng 2 năm 2014}}</ref>. Các nhóm khác, bao gồm cả [[Người Tatar Krym|người Tatar]] ủng hộ cuộc cách mạng<ref>{{chú thích báo|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-26354705|title=Ukraine Crimea: Rival rallies confront one another|publisher=BBC News|date = ngày 26 tháng 3 năm 2014 |accessdate = ngày 1 tháng 4 năm 2014}}</ref>. Vào đêm 22, rạng sáng ngày 23 tháng 2 năm 2014, Tổng thống Nga [[Vladimir Vladimirovich Putin|Vladimir Putin]] trong cuộc họp với những người đứng đầu các cơ quan an ninh [[Nga]] đã ra lệnh: "''Chúng ta phải bắt đầu việc thu hồi Krym về cho nước Nga''".<ref name=":0">{{Chú thích web|url=http://www.theguardian.com/world/2015/mar/09/vladimir-putin-describes-secret-meeting-when-russia-decided-to-seize-crimea|title=Vladimir Putin describes secret meeting when Russia decided to seize Crimea (Tiếng Anh)|accessdate=ngày 17 tháng 5 năm 2016|publisher=The Guardian}}</ref><ref name=":1">{{Chú thích web|url=http://www.dw.com/en/putin-reveals-details-of-decision-to-annex-crimea/a-18304158|title=Putin reveals details of decision to annex Crimea (tiếng Anh)|accessdate=ngày 17 tháng 5 năm 2016|publisher=DW}}</ref> Bốn ngày sau, vào ngày 27/2/2014, một nhóm người có vũ trang trùm mặt đã chiếm các tòa nhà chính quyền và quốc hội của Krym và cắm [[quốc kỳ Nga]] trên các tòa nhà này. Một nhóm khác mặt quân phục nhưng không đeo quân hiệu có vũ trang cũng đã chiếm hai sân bay ở Krym<ref>{{chú thích báo|url=http://www.nytimes.com/2014/02/28/world/europe/crimea-ukraine.html?hpw&rref=world&_r=0|title=Gunmen Seize Government Buildings in Crimea|publisher=The New York Times|date = ngày 27 tháng 2 năm 2014 |accessdate = ngày 1 tháng 3 năm 2014 |quote=Masked men with guns seized government buildings in the capital of Ukraine's Crimea region on Thursday, barricading themselves inside and raising the Russian flag after mysterious overnight raids that appeared to be the work of militant Russian nationalists who want this volatile Black Sea region ruled from Moscow.
Ngày 27/2/2014, một nhóm người có vũ trang chùm mặt đã chiếm các tòa nhà chính quyền và quốc hội của Krym và cắm [[quốc kỳ Nga]] trên các tòa nhà này. Một nhóm khác mặt quân phục nhưng không đeo quân hiệu có vũ trang cũng đã chiếm hai sân bay ở Krym<ref>{{chú thích báo|url=http://www.nytimes.com/2014/02/28/world/europe/crimea-ukraine.html?hpw&rref=world&_r=0|title=Gunmen Seize Government Buildings in Crimea|publisher=The New York Times|date = ngày 27 tháng 2 năm 2014 |accessdate = ngày 1 tháng 3 năm 2014 |quote=Masked men with guns seized government buildings in the capital of Ukraine's Crimea region on Thursday, barricading themselves inside and raising the Russian flag after mysterious overnight raids that appeared to be the work of militant Russian nationalists who want this volatile Black Sea region ruled from Moscow.
}}</ref><ref>{{chú thích báo|url=http://www.reuters.com/article/2014/02/28/us-ukraine-crisis-idUSBREA1Q1E820140228
|title=Armed men seize two airports in Ukraine's Crimea, Yanukovich reappears|publisher=Reuters|date = ngày 1 tháng 3 năm 2014 |accessdate = ngày 1 tháng 3 năm 2014}}</ref><ref>{{citation
<ref>{{citation
|url=http://www.reuters.com/article/2014/03/01/us-ukraine-crisis-idUSBREA1Q1E820140301
|title=Putin ready to invade Ukraine; Kiev warns of war}}</ref>. [[Tổng thống Ukraina]] [[Oleksandr Turchynov]] cũng đã cáo buộc Nga triển khai quân đội tại bán đảo Krym để kích động một "cuộc xung đột vũ trang" nhưng phía Nga phủ nhận cáo buộc này<ref name=autogenerated1>{{chú thích báo|title=Armed men seize two airports in Ukraine's Crimea, Yanukovich reappears|url=http://www.reuters.com/article/2014/02/28/us-ukraine-crisis-idUSBREA1Q1E820140228|accessdate=ngày 1 tháng 3 năm 2014|date=ngày 28 tháng 2 năm 2014|author=Alissa de Carbonnel|author2=Alessandra Prentice|agency=Reuters}}</ref>. Ngày 1 tháng 3, [[Thượng viện Nga]] đã chấp thuận một kiến nghị của [[Tổng thống Nga]] [[Putin]] cho phép ông được quyền đưa quân vào Ukraina <ref name=autogenerated1 /> hỗ trợ chính quyền mới do [[Sergey Aksyonov]] đứng đầu<ref>{{chú thích báo|title=Kremlin Clears Way for Force in Ukraine; Separatist Split Feared|url=http://www.nytimes.com/2014/03/02/world/europe/ukraine.html|accessdate=ngày 1 tháng 3 năm 2014|newspaper=New York Times|date=ngày 1 tháng 3 năm 2014}}</ref><ref>[http://www.bbc.com/news/world-europe-26397323 Ukraine crisis: Crimea leader appeals to Putin for help] [[BBC]] Retrieved on ngày 1 tháng 3 năm 2014</ref> Ngày 2 tháng 3 năm 2014, một số căn cứ quân sự Ukraina đã bị vây hãm hoặc bị tấn công<ref name="pravda1">{{chú thích web|url=http://www.pravda.com.ua/news/2014/03/2/7016948/ |title=Російські військові штурмують українську частину в Севастополі &#124; Українська правда |publisher=Pravda.com.ua |date= |accessdate = ngày 2 tháng 3 năm 2014}}</ref><ref>{{chú thích web|author=Baz Ratner, Reuters |url=http://swiat.newsweek.pl/ukraina-czy-rosja-zaatakuje-krym-relacja-newsweek-pl,artykuly,281425,1.html |title=Ukraina: Czy Rosja zaatakuje Krym? - relacja newsweek.pl - Świat - Newsweek.pl |publisher=Swiat.newsweek.pl |date= |accessdate = ngày 2 tháng 3 năm 2014}}</ref>. Ukraina tuyên bố cảnh báo chiến đấu và ra lệnh tổng động viên trên cả nước. Các nước G7 (Hoa Kỳ, Đức Nhật Bản, Canada, Pháp, Ý và [[Vương quốc Anh]]) lên án hành động của Nga tại bán đảo KrimKrym, trong một bài tuyên bố chung được công bố bởi phủ tổng thống Hoa Kỳ vào ngày 02.03.2014, rõ ràng là đã vi phạm chủ quyền, xâm phạm lãnh thổ của Ukraina. Đồng thời họ ngưng tất cả các chuẩn bị cho cuộc họp mặt G8 dự định vào tháng 6 tại Sotschi, Nga <ref name="dg1">{{chú thích báo|title=G7-Staaten setzen Russland unter Druck|url = http://www.tagesschau.de/ausland/russland-krim120.html|accessdate=ngày 3 tháng 3 năm 2014|newspaper=tagesschau|date=ngày 2 tháng 3 năm 2014}}</ref>,<ref name="haguew">{{chú thích báo|title=UK and France pull out of G8 preparatory talks over Ukraine crisis|url = http://www.theguardian.com/world/2014/mar/02/uk-france-pull-out-g8-preparatory-talks-ukraine-russia-military|accessdate=ngày 3 tháng 3 năm 2014|newspaper=Guardian|date=ngày 3 tháng 3 năm 2014}}</ref>,<ref>{{chú thích báo|title=Merkel wirft Putin Verletzung des Völkerrechts vor |url=http://www.spiegel.de/politik/deutschland/krim-krise-merkel-wirft-putin-verstoss-gegen-voelkerrecht-vor-a-956514.html|accessdate=ngày 3 tháng 3 năm 2014|newspaper=Der Spiegel|date=ngày 3 tháng 3 năm 2014}}</ref>,<ref name="fabiusl">{{chú thích báo|title=France pressures Putin over Ukraine military intervention|http://www.english.rfi.fr/europe/20140302-france-pressures-putin-over-ukraine-military-intervention|accessdate=ngày 3 tháng 3 năm 2014|newspaper=RFI English|date=ngày 3 tháng 3 năm 2014}}</ref>. Trong khi cùng ngày, Dmitry Medvedev, Thủ tướng Liên bang Nga, lên án Chính phủ của Yatsenyuk là bất hợp pháp.
|title=Putin ready to invade Ukraine; Kiev warns of war}}</ref>
. [[Tổng thống Ukraina]] [[Oleksandr Turchynov]] cũng đã cáo buộc Nga triển khai quân đội tại bán đảo Krym để kích động một "cuộc xung đột vũ trang" nhưng phía Nga phủ nhận cáo buộc này<ref name=autogenerated1>{{chú thích báo|title=Armed men seize two airports in Ukraine's Crimea, Yanukovich reappears|url=http://www.reuters.com/article/2014/02/28/us-ukraine-crisis-idUSBREA1Q1E820140228|accessdate=ngày 1 tháng 3 năm 2014|date=ngày 28 tháng 2 năm 2014|author=Alissa de Carbonnel|author2=Alessandra Prentice|agency=Reuters}}</ref>. Ngày 1 tháng 3, [[Thượng viện Nga]] đã chấp thuận một kiến nghị của [[Tổng thống Nga]] [[Putin]] cho phép ông được quyền đưa quân vào Ukraina <ref name=autogenerated1 /> hỗ trợ chính quyền mới do [[Sergey Aksyonov]] đứng đầu<ref>{{chú thích báo|title=Kremlin Clears Way for Force in Ukraine; Separatist Split Feared|url=http://www.nytimes.com/2014/03/02/world/europe/ukraine.html|accessdate=ngày 1 tháng 3 năm 2014|newspaper=New York Times|date=ngày 1 tháng 3 năm 2014}}</ref><ref>[http://www.bbc.com/news/world-europe-26397323 Ukraine crisis: Crimea leader appeals to Putin for help] [[BBC]] Retrieved on ngày 1 tháng 3 năm 2014</ref>
Ngày 2 tháng 3 năm 2014, một số căn cứ quân sự Ukraina đã bị vây hãm hoặc bị tấn công<ref name="pravda1">{{chú thích web|url=http://www.pravda.com.ua/news/2014/03/2/7016948/ |title=Російські військові штурмують українську частину в Севастополі &#124; Українська правда |publisher=Pravda.com.ua |date= |accessdate = ngày 2 tháng 3 năm 2014}}</ref><ref>{{chú thích web|author=Baz Ratner, Reuters |url=http://swiat.newsweek.pl/ukraina-czy-rosja-zaatakuje-krym-relacja-newsweek-pl,artykuly,281425,1.html |title=Ukraina: Czy Rosja zaatakuje Krym? - relacja newsweek.pl - Świat - Newsweek.pl |publisher=Swiat.newsweek.pl |date= |accessdate = ngày 2 tháng 3 năm 2014}}</ref>. Ukraina tuyên bố cảnh báo chiến đấu và ra lệnh tổng động viên trên cả nước.
Các nước G7 (Hoa Kỳ, Đức Nhật Bản, Canada, Pháp, Ý và [[Vương quốc Anh]]) lên án hành động của Nga tại bán đảo Krim, trong một bài tuyên bố chung được công bố bởi phủ tổng thống Hoa Kỳ vào ngày 02.03.2014, rõ ràng là đã vi phạm chủ quyền, xâm phạm lãnh thổ của Ukraina. Đồng thời họ ngưng tất cả các chuẩn bị cho cuộc họp mặt G8 dự định vào tháng 6 tại Sotschi, Nga <ref name="dg1">{{chú thích báo|title=G7-Staaten setzen Russland unter Druck|url = http://www.tagesschau.de/ausland/russland-krim120.html|accessdate=ngày 3 tháng 3 năm 2014|newspaper=tagesschau|date=ngày 2 tháng 3 năm 2014}}</ref>,<ref name="haguew">{{chú thích báo|title=UK and France pull out of G8 preparatory talks over Ukraine crisis|url = http://www.theguardian.com/world/2014/mar/02/uk-france-pull-out-g8-preparatory-talks-ukraine-russia-military|accessdate=ngày 3 tháng 3 năm 2014|newspaper=Guardian|date=ngày 3 tháng 3 năm 2014}}</ref>,<ref>{{chú thích báo|title=Merkel wirft Putin Verletzung des Völkerrechts vor |url=http://www.spiegel.de/politik/deutschland/krim-krise-merkel-wirft-putin-verstoss-gegen-voelkerrecht-vor-a-956514.html|accessdate=ngày 3 tháng 3 năm 2014|newspaper=Der Spiegel|date=ngày 3 tháng 3 năm 2014}}</ref>,<ref name="fabiusl">{{chú thích báo|title=France pressures Putin over Ukraine military intervention|http://www.english.rfi.fr/europe/20140302-france-pressures-putin-over-ukraine-military-intervention|accessdate=ngày 3 tháng 3 năm 2014|newspaper=RFI English|date=ngày 3 tháng 3 năm 2014}}</ref>. Trong khi cùng ngày, Dmitry Medvedev, Thủ tướng Liên bang Nga, lên án Chính phủ của Yatsenyuk là bất hợp pháp.
==Bối cảnh==
Krym đã là một phần của Nga từ thế kỷ 18, mặc dù [[người Nga]] đã không trở thành nhóm dân số lớn nhất ở Krym cho đến thế kỷ 20. Krym có quyền tự chủ trong [[Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga]] từ năm 1921 đến 1945 với tên gọi Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Tự trị Krym, tới khi chính quyền [[Stalin]] đã trục xuất dân tộc đa số người Tatar khỏi Krym và hủy bỏ quyền tự trị của Krym. Năm 1954, nhà lãnh đạo Liên Xô [[Khrushchev]] chuyển tỉnh từ Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga sang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina. [[Người Tatar Krym]] không được phép trở về nhà, và trở thành một vấn đề quốc tế. Quyền tự chủ trước năm 1945 của Krym đã được tái lập vào năm cuối cùng trước khi [[Liên Xô]] giải thể vào năm 1991.
[[Tập tin:VOA-Crimea-Simferopol-airport.jpg|thumb|trái|Quân lính che mặt kiểm soát tại phi trường quốc tế [[Simferopol]], 28 tháng 2 2014]]
===Tháng 2===
Vào đêm 22, rạng sáng ngày 23 tháng 2 năm 2014, Tổng thống Nga [[Vladimir Vladimirovich Putin|Vladimir Putin]] trong cuộc họp với những người đứng đầu các cơ quan an ninh [[Nga]] đã ra lệnh: "''Chúng ta phải bắt đầu việc thu hồi Krym về cho nước Nga''".<ref name=":0" /><ref name=":1" />
 
Ở [[Simferopol]], vào ngày 23 tháng 02 năm 2014, một cuộc biểu tình [[Biểu tình ủng hộ Liên minh châu Âu ở Ukraina năm 2013|thân châu Âu]] có lượng người tham gia từ 5000 đến 15000 người đã được tổ chức để ủng hộ cho các nhà chức trách mới ở Ukraina.<ref name="pRoCRU" /><ref>{{chú thích báo|url=http://www.radiosvoboda.org/content/article/25274499.html |title=У Криму вимагають розпуску парламенту автономії і знесення пам'ятника Леніну (U Krymu vymahayut' rozpusku parlamentu avtonomiyi i znesennya pam'yatnyka Leninu) |trans_title=In Crimea, required the dissolution of parliament and the permission to demolish of the monument to Lenin |language=Ukrainian |publisher=Radio Svoboda |date=ngày 23 tháng 2 năm 2014|archiveurl=http://web.archive.org/web/20081201194141/http://www.radiosvoboda.org/content/article/25274499.html |archivedate=ngày 24 tháng 2 năm 2014}}</ref> Trong khi đó ở Sevastopol, hàng ngàn người phản đối chính phủ mới đã biểu quyết thành lập một chính phủ song song và những nhóm dân sự bảo vệ với sự yểm trợ của nhóm chạy xe gắn máy Nga [[Night Wolves]].<ref>{{chú thích báo|url=http://www.theguardian.com/world/2014/feb/23/ukraine-crisis-secession-russian-crimea |title=Ukraine crisis fuels secession calls in pro-Russian south |newspaper=[[The Guardian]] |date=ngày 24 tháng 2 năm 2014|archiveurl=http://web.archive.org/web/20081201194141/http://www.theguardian.com/world/2014/feb/23/ukraine-crisis-secession-russian-crimea |archivedate=ngày 24 tháng 2 năm 2014}}</ref><ref name="russiarally">{{chú thích báo|url=http://blogi.newsweek.pl/Tekst/swiat/684527,rosja-przygotowuje-sie-do-zbrojnej-interwencji-na-ukrainie.html |title=Rosja przygotowuje się do zbrojnej interwencji na Ukrainie?|trans_title=Russia is preparing for military intervention in Ukraine? |language=Polish|newspaper=[[Newsweek Polska]]|date=ngày 23 tháng 2 năm 2014|archiveurl=http://web.archive.org/web/20081201194141/http://blogi.newsweek.pl/Tekst/swiat/684527,rosja-przygotowuje-sie-do-zbrojnej-interwencji-na-ukrainie.html |archivedate=ngày 24 tháng 2 năm 2014}}</ref> Các đoàn xe quân sự của Nga được nghe nói là cũng xuất hiện trong vùng này.<ref name="russiarally" />
 
815

lần sửa đổi