Khác biệt giữa các bản “Quách Gia”

không có tóm lược sửa đổi
Bấy giờ, [[Tôn Sách]] đánh quanh ngàn dặm, thu hết xứ Giang Đông, nghe tin Tào Tháo và Viên Thiệu cầm giữ nhau ở Quan Độ, muốn vượt sông Giang lên phía bắc đánh úp Hứa Huyện. Chúng nghe nói đều sợ, Gia dự liệu rằng:
:''Sách mới thôn tính Giang Đông, những kẻ sĩ bị Sách giết đều là anh hùng hào kiệt, có thể khiến kẻ khác dốc sức đến chết. Vậy mà Sách lại coi thường không phòng bị, dẫu có trăm vạn bộ chúng, chẳng khác một mình đi giữa trung nguyên. Ví như có thích khách một mình mai phục, thì là một người đánh một người thôi. Vì thế ta cho rằng, Sách tất sẽ chết bởi tay một kẻ thất phu''<ref name=":3" />''.''
Tôn Sách đến ven biên, còn chưa sang sông, quả nhiên bị môn khách của Hứa Cống giết chết.
Bùi Tùng Chi cho rằng Quách Gia dự đoán được Tôn Sách sẽ chết dưới tay kẻ thất phu là tiên kiến sáng suốt, nhưng không hẳn là thượng trí, vì Gia không biết Sách chết vào ngày tháng năm nào. Việc Sách chết vào đúng năm định đánh Hứa Đô chỉ là sự trùng hợp<ref name=":3" />.
==Giúp sức dẹp họ Viên==
Năm Kiến An thứ 5 (200), Quách Gia theo Tào Tháo đại phá 10 vạn quân của Viên Thiệu trong [[trận Quan Độ]]. Hai năm sau (202), Viên Thiệu ho ra máu, chết ở Nghiệp Thành, lập thư truyền vị cho con thứ 3 là [[Viên Thượng]], bỏ qua con trưởng là [[Viên Đàm]]. Hai anh em Đàm, Thượng đánh nhau giành quyền thừa kế.
Tào Tháo nhân cơ bắc phạt, Quách Gia theo đi đánh Đàm, Thượng ở Lê Dương, đánh thắng liên tiếp nhiều trận. Chư tướng muốn thừa thắng hết sức đánh, Gia nói:
:''Viên Thiệu yêu quý hai đứa con này, không biết nên lập đứa nào. Có Quách Đồ, Phùng Kỷ là mưu thần giúp hai đứa, tất sẽ đến lúc chúng giao đấu, rồi chia lìa nhau vậy. Ta đánh gấp thì chúng hòa nhau, ta trì hoãn thì chúng nảy lòng tranh đoạt. Chẳng bằng ta xuôi nam hướng đến Kinh Châu vẻ như đi đánh Lưu Biểu, đợi chúng sinh biến; biến đã thành mà sau ta đánh chúng, có thể chỉ một trận là định được''<ref>Tam Quốc Chí, sách đã dẫn, tr 20-21</ref>''.''
Tào Tháo nghe theo, bèn nam chinh. Quân đi đến Tây Bình, Đàm và Thượng quả nhiên tranh đoạt Ký Châu. Đàm bị Thượng đánh bại, chạy đến giữ huyện Bình Nguyên, sai [[Tân Bì]] đến xin hàng. Tào Tháo quay về cứu Đàm vì thế bình định được huyện Nghiệp.
Quách Gia lại theo đi đánh Đàm ở Nam Bì, bình Ký Châu, được phong làm Vị Dương đình hầu.
''Phó tử'' chép: Hà Bắc đã bình, Tào Tháo nhiều lần triệu gọi kẻ sĩ nổi danh ở các châu Thanh, Ký, U, Tinh, dần dần sử dụng họ, cho họ làm Duyện thuộc xét việc. Đều là mưu kế của Quách Gia vậy<ref>Tam Quốc Chí, sách đã dẫn, tr 21</ref>.
==Gia đình==
Quách Gia có một con trai là Quách Dịch, tự là Bá Ích, dạy văn học cho thái tử nhưng chết sớm. Ông này có hai con trai là Quách Thâm và Quách Sưởng. Con Quách Thâm là Quách Liệp còn sau đó không rõ<ref>Tam Quốc Chí, sách đã dẫn, tr 23</ref>. Quách Sưởng, tự là Thái Trung, là người có tài, nhậm chức tán kỵ thường thị<ref>Tam Quốc Chí, sách đã dẫn, tr 24</ref>.
==Quyết kế đánh Ô Hoàn==
Năm 205, sau khi Viên Đàm bị tiêu diệt, hai anh em Viên Hy và Viên Thượng kéo nhau trốn sang xứ Liêu Tây, nương nhờ thủ lĩnh Ô Hoàn là Đạp Đốn. Tào Tháo muốn đem quân đánh Viên Thượng và người Ô Hoàn ở ba quận, chư tướng đều sợ Lưu Biểu sai Lưu Bị lấy danh nghĩa đánh Tào Tháo để tập kích Hứa Đô. Quách Gia nói:
:''Công tuy uy chấn thiên hạ, nhưng rợ Hồ cậy mình ở xa, tất không đặt phòng bị. Nhân lúc họ không phòng bị, ta thốt nhiên đánh, có thể diệt được chúng vậy. Vả lại Viên Thiệu có ân với dân Di, mà anh em Thượng vẫn còn sống. Nay dân ở bốn châu chỉ vì uy của ta mà nương tựa, ân đức chưa rủ đến, mà dấy binh nam chinh, Thượng dựa vào người Ô Hoàn, chiêu vời bầy tôi của chủ đã chết, người Hồ nhất loạt nổi dậy, dân Di đều ứng theo, Đạp Đốn sinh lòng tính kế dòm ngó, e rằng Thanh, Ký không phải là của chúng ta nữa. Biểu chỉ ngồi bàn suông với khách thôi, tự biết tài mình chẳng đủ để chế ngự Bị, dùng vào việc lớn thì sợ không ngăn giữ được, dùng vào việc nhỏ thì Bị không để cho dùng, dẫu để nước rỗng viễn chinh, công không lo vậy.''
Tào Tháo cất quân đi đánh Ô Hoàn, đến huyện dịch, Gia nói:
:''Binh quý ở chỗ thần tốc. Nay nghìn dặm đánh địch, đồ truy trọng nhiều, khó tranh lợi, vả lại bên kia nghe biết, tất có phòng bị; chẳng bằng để xe truy trọng lại, khinh binh gấp đường tiến phát, đánh úp chỗ họ không ngờ.''
Tào Tháo ngầm tiến ra lối hiểm ở Lô Long tắc, thẳng đến sở trị của Thiền vu. Quân Ô Hoàn nghe tin Tào Tháo đến, kinh hoàng hợp nhau ứng chiến. Tào Tháo đánh tan cả, chém được Đạp Đốn và các vương hầu có tên tuổi trong trận núi Bạch Lang. Anh em Viên Hy, Viên Thượng trốn sang đất Liêu Đông.
==Qua đời==
Sau khi chinh phạt Ô Hoàn, Quách Gia về đến Liễu Thành thì bị ốm nặng, không lâu sau thì mất, vào năm Kiến An thứ 12 (207), bấy giờ mới có 38 tuổi. Tào Tháo thương tiếc lắm, bảo bọn Tuân Du rằng:
:''Các ngài tuổi đều suýt soát Cô, chỉ có Phụng Hiếu là ít tuổi nhất. Sau khi thiên hạ an định, ta muốn đem hậu sự phó thác cho ông ấy, mà giữa lúc tráng niên lại yểu mệnh chết sớm, là mệnh vận sao!''
Nói rồi viết biểu tấu lên triều đình, xin tăng thêm cho Quách Gia 800 hộ, cộng với cả lúc trước là 1,000 hộ, lại ban cho thụy là Trinh hầu, cho con của Gia là Dịch kế tự.
:''Tam Quốc diễn nghĩa'' viết rằng Quách Gia khi mất để lại cẩm nang mật kế giúp Tào Tháo trừ anh em họ Viên.
 
==Nhận xét==
Quách Gia là một mưu sĩ giỏi thời Tam Quốc, trong trận Quan Độ đứng trước trận tiền ông có nói với Tào Tháo: ''"Thừa tướng còn đang theo dõi đợi chờ à?"'', Tào Tháo trả lời: ''"Viên Thiệu thế định tới đây đang nhẽ phải giữ thế tấn công, nay hắn lại dùng phụng bài trước trận tiền, ý của ngươi là hắn muốn thủ?"'' khi đó Quách Gia nói một câu chính xác ý nghĩa cho cả trận đánh: ''"Viện Thiệu có thể thủ, nhưng thừa tướng không thể nào làm như vậy, quân ta tinh nhuệ một chọi lại mười, cần phải tác chiến ngay lập tức, chần chừ đôi lúc lòng quân phập phồng thì rất nguy hiểm lắm"''.
''Tam Quốc Chí'' chép: Quách Gia học vấn tinh thông sâu sắc lại có mưu lược, thấu hiểu sự việc. Tào Tháo từng nói:
 
:''Chỉ có Phụng Hiếu có thể hiểu được ý của Cô.''
Trong "[[Tam quốc diễn nghĩa]]" có bài thơ khen Quách Gia rằng:
Sau khi Tào Tháo đi đánh thua trận Xích Bích quay về, đến Ba Khâu gặp dịch bệnh, đốt thuyền, than rằng:
:''Nếu Quách Phụng Hiếu còn, chẳng khiến Cô đến nỗi này.''
''Phó tử'' chép: Tào Tháo lại than rằng:
:''Thương thay Phụng Hiếu! Xót thay Phụng Hiếu! Tiếc thay Phụng Hiếu!''
Lúc trước, Trần Quần chê Quách Gia không sửa hạnh kiểm, mấy lần ở triều đình tố cáo Quách Gia, Gia tỏ ý tự nhiên, Tào Tháo càng trọng dùng Quách Gia hơn, nhưng vì Trần Quần có tài chủ trì chính nghĩa, Tào Tháo cũng rất hài lòng.
Trong "[[Tam quốc diễn nghĩa]]", La Quán Trung có bài thơ khen Quách Gia rằng:
 
:''Trời sinh Quách Phụng Hiếu,''
303

lần sửa đổi