Khác biệt giữa các bản “Phản xạ”

n
robot Thêm: fa:بازتاب; sửa cách trình bày
n (robot Thêm: id:Refleksi)
n (robot Thêm: fa:بازتاب; sửa cách trình bày)
[[ImageTập tin:MtHood TrilliumLake.jpg|nhỏ|phải|Hình ảnh của núi được phản xạ trên mặt nước.]]
[[HìnhTập tin:Reflexao.png|nhỏ|Phản xạ định hướng]]
[[HìnhTập tin:Difracao.png|nhỏ|Phản xạ khuếch tán]]
{{otheruses}}
Trong chuyển động sóng, '''phản xạ''' là hiện tượng sóng khi lan truyền tới bề mặt tiếp xúc của hai môi trường bị đổi hướng lan truyền và quay trở lại môi trường mà nó đã tới. Các ví dụ về phản xạ đã được quan sát với các sóng như [[ánh sáng]], [[âm thanh]] hay sóng nước.
Sự phản xạ của ánh sáng có thể là ''[[phản xạ định hướng]]'' (như phản xạ trên [[gương]]) hay phản xạ khuếch tán (như phản xạ trên tờ giấy trắng) tuỳ thuộc vào bề mặt tiếp xúc. Tính chất của bề mặt cũng ảnh hưởng đến sự thay đổi [[biên độ]], [[pha (sóng)|pha]] hay [[trạng thái phân cực]] của sóng.
 
== Phản xạ định hướng ==
{{main|Phản xạ định hướng}}
[[HìnhTập tin:Reflection angles clean.svg|nhỏ|phải|θ<sub>i</sub> = θ<sub>r</sub>.<br />Góc tới bằng góc phản xạ.]]
Trong nhiều quá trình vật lý, [[sóng phẳng]] lan truyền theo hướng '''PO''' đi tới bề mặt phản xạ ([[gương]]) thẳng đứng tại điểm '''O''', và bị phản xạ theo hướng '''OQ'''. Dựng tia vuông góc với mặt phẳng gương tại '''O''', có thể đo ''góc tới'', ''θ<sub>i</sub>'' và ''góc phản xạ'', ''θ<sub>r</sub>''. Công thức cho sự phản xạ định hướng nói rằng:
:''θ<sub>i</sub> = θ<sub>r</sub>''
tức là góc tới bằng góc phản xạ.
 
[[ImageTập tin:Chirality.svg|nhỏ|phải|Vật thể phát ra sóng sẽ có ảnh ảo qua bề mặt phản xạ phẳng [[đối xứng]] với nó]]
Nếu mặt phân cách là mặt phẳng ([[gương phẳng]]), vật thể phát ra sóng sẽ có ảnh ảo qua bề mặt phản xạ phẳng [[đối xứng]] với nó. Các bề mặt phản xạ cong cũng cho các ảnh của vật thể, như trong [[gương cầu lồi]] và [[gương cầu lõm]].
 
Một ví dụ dễ quan sát của phản xạ định hướng là [[ánh sáng]] phản xạ trên [[gương]].
 
=== Sóng điện từ ===
==== Điện môi - điện môi ====
{{bài chính|Công thức Fresnel}}
[[Sóng điện từ]] [[sóng phẳng|phẳng]] lan truyền đến mặt phân cách của hai môi trường có tính chất của chất [[điện môi]] và chất [[thuận từ|thuận]]/[[nghịch từ]] sẽ có một thành phần lan truyền trở lại, với góc phản xạ bằng góc tới, và [[trạng thái phân cực]] thay đổi, nhưng [[pha (sóng)|pha]] không đổi.
Với trường hợp thứ hai <ref name="Jackson"/>:
:<math> \frac{E_r}{E_i} = \frac{n_1 cos(i_1)-\frac{\mu_1}{\mu_2}\sqrt{n_2^2-n_1^2sin^2(i_1)}}{n_1 cos(i_1)+\frac{\mu_1}{\mu_2}\sqrt{n_2^2-n_1^2sin^2(i_1)}} \quad\quad\quad (2)</math>
[[ImageTập tin:Fresnel-equations-sketch-MT-none.svg|nhỏ|phải|300px|Trường hợp cường độ điện trường nằm trong mặt phẳng tới.]]
[[ImageTập tin:Fresnel-equations-sketch-ET-none.svg|nhỏ|phải|300px|Trường hợp cường độ từ trường nằm trong mặt phẳng tới.]]
 
Phương trình (1) và (2) cho thấy với góc tới thỏa mãn:
và vì năng lượng của [[sóng điện từ]] phẳng tỷ lệ với bình phương cường độ điện trường, tỷ lệ năng lượng phản xạ (tức [[hệ số phản xạ]]) là:
:<math> R = \frac{(n_1 - n_2)^2}{(n_1 + n_2)^2}</math>
==== Điện môi - dẫn điện ====
Trong môi trường [[dẫn điện]] lý tưởng, các [[điện tích]] tự do luôn phản ứng lại sự có mặt của điện từ trường bên ngoài sao cho điện trường và từ trường luôn bằng 0 ở trong lòng. Tại ngay sát bề mặt vật dẫn điện, điện từ trường thỏa mãn [[điều kiện biên]]:
* [[Điện trường]] [[vuông góc]] với bề mặt.
Điều này cho thấy sóng điện từ khi đi từ môi trường điện môi gặp phải mặt phân cách của môi trường này với môi trường [[dẫn điện]] tốt sẽ bị phản xạ lại, với góc phản xạ bằng góc tới, cường độ và tần số không đổi (tức là [[hệ số phản xạ]] là 100%) và [[pha (sóng)|pha]] đảo ngược ([[lệch pha]] 180°); để đảm bảo sóng phản xạ [[giao thoa]] với sóng tới luôn tạo ra điện từ trường tổng cộng bằng 0 tại mặt phân cách.
 
== Phản xạ khuếch tán ==
Phản xạ khuếch tán (hay tán xạ) xảy ra khi sóng đi tới bề mặt tiếp giáp giữa hai môi trường không phẳng nhẵn và sóng phản xạ đi theo nhiều phương khác nhau.
Phản xạ khuếch tán thường thấy khi ta chiếu một tia sáng vào tờ giấy trắng, trên tờ giấy xuất hiện một vệt sáng. Khí đó ánh sáng bị hắt lại theo mọi hướng.
Phản xạ khuếch tán giúp chúng ta nhìn thấy được mọi vật chung quanh.
 
== Tham khảo ==
<references/>
 
== Xem thêm ==
* [[Khúc xạ]]
* [[Nhiễu xạ]]
* [[Công thức Snell]]
* [[Lớp phủ chống phản xạ]]
* [[Nguyên lý Huygens-Fresnel]]
 
== Liên kết ngoài ==
* [http://www.phy.ntnu.edu.tw/ntnujava/viewtopic.php?t=32 Minh họa cho hiện tượng phản xạ (dùng Java)]
 
[[es:Reflexión (física)]]
[[eo:Reflekto]]
[[fa:بازتاب]]
[[fr:Réflexion (physique)]]
[[gl:Reflexión (física)]]
167.715

lần sửa đổi