Khác biệt giữa các bản “Nhà thờ chính tòa”

n
không có tóm lược sửa đổi
n (→‎Tham khảo: AlphamaEditor, thêm thể loại, Excuted time: 00:00:08.1095085)
n
{{chú thích trong bài}}
{{Đổi hướng đến đây|Nhà thờ lớn|Nhà thờ Lớn Hà Nội|Nhà thờ lớn ở Hà Nội}}[[Tập tin:Catedral de Salta 1.jpg|nhỏ|phải|Nhà thờ chính tòa [[Salta]], [[Argentina]]]]
[[Tập tin:La cathédrale Notre-Dame (Hô Chi Minh Ville) (6762153507).jpg|nhỏ|phải|[[Nhà thờ chính tòa Đức Bà Sài Gòn,]] nhàcủa thờTổng chính tòa của [[giáoGiáo phận Thành phố HồHCM, Chíđồng Minh]],thời [[Việt Nam]]một Vương cung thánh đường.]]
'''Nhà thờ chính tòa''' ([[latinh|tiếng Latinh]]: ''CathedraEcclesia cathedralis'', gốc từ ''[[cathedra]]'' nghĩa là "ngai"), còn gọi'''Nhà thờ lớn''', là [[Nhà thờ Kitô giáo|nhà thờ]] chính của một [[giáo phận]] hay [[giáo phận|tổng giáo phận]] trong các Giáo hội [[Kitô giáo]], tại một [[thành phố]], nơi có [[tòaTòa Giám mục]] hoặc tòaTòa [[tổngTổng Giám mục]] cai quản giáo(Tỏng) Giáo phận đó.
 
== Nguồn gốc ==
Từ ngữ "Cathedral" xuất xứ từ chữ [[Hy Lạp]] ''kathedra'' (chữ [[Latinh|Latin]]: ''cathedra''), chỉ ngai tòa (chỗ ngồi, ghế ngồi) của vị Giám mục cai quản giáo phận, trong nhà thờ của mình. Từ này được dùng lần đầu để gọi nhà thờ chính tòa [[Taragona]] (vùng [[Catalunya|Catalonia]], [[Tây Ban Nha]]) năm [[516]], với tên ''ecclesia cathedralis'' (nhà thờ mà Giám mục có ngai tòa).
 
Trong các nhà thờ chính tòa thời xưa, ngai (ghế ngồi, cathedra) của vị Giám mục cai quản giáo phận được đặt ở cuối gian cung thánh, phía trước là [[bàn thờ]] được đặt trên một bục cao hơn nền (thường là trên một nấm mộ của một [[tử đạo|thánh tử đạo]]). Trong ngôi nhà thờ lớn nhất [[châu Âu]] và nổi tiếng nhất [[thế giới]] là [[Vương cung thánh đường Thánh Phêrô|Nhà thờ thánh Phêrô]] ở [[Vatican]], còn giữ một ngai của vị [[tông đồ]] trưởng, bao quanh bằng một tòa bằng đồng thau, ở phía sau bàn thờ chính. Tuy nhiên ngày nay, Nhà thờ thánh Phêrô không phải là nhà thờ chính tòa của [[giáo phận Rôma]] (cũng như của [[giáo hoàng]], người cai quản giáo phận này), mà nhà thờ chính tòa của giáo phận này là [[Vương cung thánh đường Thánh Gioan Latêranô]] (''San Giovanni in Laterano'').
 
Ngai Giám mục là dấu chỉ và biểu tượng của quyền giảng dạy, quyền cai quản và quyền xét xử của Giám mục ("giáo quyền" hoặc "bản quyền"). Thời xưa, nhà thờ chính tòa không chỉ là nơi để thờ phượng, mà ngay từ các thế kỷ đầu của Kitô giáo, nó còn mang tính cách một [[tòa án]] thiêng liêng, và các nhà thờ chính tòa vừa là tòa nhà tôn giáo vừa là tòa nhà dân sự cho mãi tới [[thế kỷ 14]]. Người ta tụ họp tại đây không chỉ để dự các lễ nghi tôn giáo, mà còn vì những mục đích chính trị, hành chính. Thời xưa, mỗiMỗi nhà thờ chính tòa, đặc biệt là trong Giáo hội Công giáo trước đây và trong Anh giáo, đều có một [[linhkinh mục đoàn]] (''capitulum'') phục vụ.
 
== Các cấp nhà thờ chính tòa ==
[[Tập tin:Phatdiemk-6.jpg|nhỏ|trái|230px| [[Nhà thờ chính tòa [[giáo phận Phát Diệm]].]]
Các nhà thờ chính tòa có nhiều phẩm cấp khác nhau:
* Một nhà thờ giáo xứ mà trước kia từng là nhà thờ chính tòa của giáo phận thì gọi là ''proto-cathedral''
* Nhà thờ mà có các nhà thờ chính tòa của giáo phận các tỉnh phải phụ thuộc, gọi là ''metropolitan cathedral'' (nhà thờ chính tòa Giáo miền)
* Nhà thờ có các nhà thờ chính tòa Giáo miền trực thuộc, gọi là ''primatial cathedral'' (nhà thờ chính tòa Tổng giáo phận)
* Nhà thờ chính tòa cấp cao nhất mà các nhà thờ chính tòa mọi cấp phải phụ thuộc, gọi là ''patriarchal cathedral'' (nhà thờ chính tòa của GiáoThượng chủ, Giáo hoàngphụ)
 
== Xem thêm ==
* [[Vương cung thánh đường]]
* [[nhà thờ|Nhà thờ giáo xứ]]
* [[Giáo phận]]
 
*[http://www.damian-hungs.de/R%F6misch-Katholische%20Bist%FCmer.html Catholic Cathedrals]
 
[[Thể loại:ThuậtNhà ngữthờ Côngchính giáotòa|N ]]
[[Thể loại:Thuật ngữ Kitô giáo]]
[[Thể loại:Nhà thờ chính tòa]]
[[Thể loại:Giáo hội học]]