Khác biệt giữa các bản “Lâm Quang Ky”

n
không có tóm lược sửa đổi
n
== Tiểu sử ==
[[Hình:Lâm môn mộ sở.jpg|nhỏ|phải|250px| Khu mộ của dòng họ Lâm, tại Vĩnh Hòa Hiệp.]]
'''Lâm Quang Ky''' sinh tại rạch Kim Qui, xã Vân Khánh Đông, huyện [[An Biên]], tỉnh [[Kiên Giang]], con của Lâm Kim Diệu (gốc [[người Hoa]]) và Nguyễn Thị Của.
 
Theo tài liệu<ref>Nhiều người soạn, ''Hỏi đáp về cuộc khởi nghĩa Nguyễn Trung Trực'', Nxb QĐND, 2008, tr. 55.</ref>thì sau khi thành [[Hà Tiên]] thất thủ ngày [[23 tháng 6]] năm [[1867]], ông không theo lệnh triều đình rút quân ra [[Bình Thuận]] mà đưa quân đến lập căn cứ ở Hòn Chông (nay thuộc xã Bình An, huyện [[Kiên Lương]], tỉnh Kiên Giang. Rồi có lần, nhờ người giới thiệu, ông Trực đến Tà Niên tìm gặp Lâm Quang Ky. Do tương đồng chí hướng, Nguyễn Trung Trực nhận ông Ky cùng 4 người bạn của ông, đó là: Trịnh Văn Tư, Hồng Văn Ngàn, Ngô Văn Búp và Nguyễn Văn Niên;<ref>Sau [[trận đồn Kiên Giang]], Ông Tư, ông Búp bị Pháp chém chết cùng lúc với Lâm Quang Ky. Ông Niên bị Pháp đày ra [[Côn Đảo]] 12 năm, sau khi thả về ông bị mù và chết tại làng Vĩnh Hòa Hiệp. Riêng ông Ngàn, sách ''Lược sử Đình thần Vĩnh Hòa Hiệp'' (do Ban Bảo vệ di tích Lịch sử - Văn hóa đình thần Đình Vĩnh Hòa Hiệp, tổ chức biên soạn và xuất bản 2008) không cho biết gì.</ref> vào đội ngũ kháng Pháp.
Ngoài tinh thần chống ngoại xâm cao, Lâm Quang Ky còn khá tinh thông võ nghệ, có uy tín nên ông chiêu mộ được nhiều người nữa cùng tham gia vào đội nghĩa quân, suốt từ vùng [[An Biên]] đến Rạch Giá. Do vậy, Lâm Quang Ky được Nguyễn Trung Trực phong làm Phó tướng.
 
Biết rõ chuyện, Pháp rất tức giận, liền ra lệnh đóng gông vào cổ ông cùng 2 cận vệ là Ngô Văn Búp và Trịnh Văn Tư, rồi sai người dẫn tất cả ra chợ Rạch Giá chém chết ngay. Hôm ấy nhằm ngày 12 tháng 5 năm Mậu Thìn (tức 1 tháng 7 năm [[1868]]).
 
*Theo bài viết ''Làng Vĩnh Hòa Đông'' của Nguyễn Thị Diệp Mai:
Lâm Quang Ky không ra đầu thú mà bị quân Pháp bắt được khi đang cầm chân đối phương để chủ tướng chạy thoát.
 
Trong tình thế hiểm nghèo, Lâm Quang Ky cùng một số nghĩa quân cảm tử tự nguyện ở lại cầm chân quân Pháp, để Nguyễn Trung Trực rút lực lượng chính về Hòn Chông. Lâm Quang Ky mặc chiến bào của Nguyễn Trung Trực, cầm cờ lệnh, cố tình chiến đấu kéo dài thời gian. Cuối cùng, quân Pháp bắt được ông cùng với sáu nghĩa binh khác.
 
Khi ấy, chỉ huy quân Pháp đinh ninh ông là Nguyễn Trung Trực nên không cho quân truy đuổi nữa. Qua ngày hôm sau, cai đội Lượm vì biết rõ mặt Lâm Quang Ky nên việc bị bại lộ. Rất tức giận, Pháp sai người đem tất cả ra chém chết tại chợ Rạch Giá mà không cần xét xử.<ref>[http://elibwww.quancoconlinevanchuongviet.comorg/Storiesvietnamese/ViewContenttulieu_tacpham.asp?gTPID=22185892&LOAIID=17&TGID=223 Làng Vĩnh Hòa Đông] của Nguyễn Thị Diệp Mai.</ref>
 
==Tưởng nhớ==
[[Hình: Mộ Lâm Quang Ky.jpg|nhỏ|phải|250px| Mộ Lâm Quang Ky và vợ]]
Sau này, khi Nguyễn Trung Trực bị bắt và cũng bị xử chém tại Rạch Giá, người dân làng Vĩnh Thanh Vân đã bí mật thờ hai ông ở đình thờ [[Cá Ông]] (''Nam Hải đại vương''), nay là ngôi đình[[Đình thờthần Nguyễn Trung Trực tại thành phố (Rạch Giá)]], tỉnh Kiên Giang. Nơi đìnhĐình thần làng Vĩnh Hòa Hiệp, tức làng Tà Niên xưa cũng có bài vị thờ ông.
Và tên ông cũng như tên của Nguyễn Trung Trực đều được đặt cho hai đường phố lớn, hai ngôi trường học khang trang và danh tiếng của tỉnh này.
 
Tại làng Vĩnh Hòa Đông thuộc tổng Kiên Định, huyện Kiên Giang, vốn là làng Vĩnh Hòa Đông xưa, hiện còn mộ phần của ông<ref>Từ đìnhĐình thần Vĩnh Hòa Hiệp nhìn sang bờ bên kia con rạch Tà Niên nhỏ, là khu mộ của dòng họ Lâm (Lâm môn mộ sở). Mộ Lâm Quang Ky và vợ là bà Nguyễn Thị Thạnh ở hàng cuối cùng trong khu mộ ấy. Mộ ông bà Lâm Quang Ky đã được dán gạch men thời hiện đại, riêng bia mộ ông Lâm Quang Ky còn bị xóa những dòng [[chữ TàuHán]] để thay vào đó những dòng chữ Việt, khiến mất hết dáng vẻ cổ xưa. (xem ảnh)...</ref>
 
Dòng họ Lâm ở đấy vẫn còn tôn thờ một mảnh vải, mà theo lời kể của người giữ di vật thì đó là vạt áo của Lâm Quang Ky do chính tay ông cắt đứt khi người vợ trẻ níu áo van xin ông đừng đi nhận cái chết thay.<ref>Ghi theo Nguyễn Thị Diệp Mai, tài liệu của Ban bảo vệ di tích đìnhĐình thần Vĩnh Hòa Hiệp không có chi tiết này.</ref>
==Chú thích==
{{reflist}}
<references/>
 
== Liên kết ngoài==
*[http://www.hdvietnam.net/vanhoa/suviet/lamquangky.html Lâm Quang Ky] trên web Hướng đạo.