Khác biệt giữa các bản “Anpơ”

n
n
[[Tập tin:Alps with borders.jpg|nhỏ|phải|250px|Alps kéo dài từ Pháp ở phía tây đến Slovenia ở phía đông, và từ Ý ở phía nam đến Đức ở phía bắc.]]
 
AlpsAnpơ là một cấu trúc có hình lưỡi liềm nằm ở Trung Âu, với chiều dài {{convert|800|km|abbr=on|-1}} từ đông sang tây và rộng {{convert|200|km|abbr=on|-1}}. Cao độ trung bình của các đỉnh núi là {{convert|2,5|km|abbr=on|1}}.<ref name="Ceben 22–24">Ceben (1998), 22–24</ref> Dãy núi kéo dài từ bắc [[Địa Trung Hải]] ngay phía trên bồn trũng [[Sông Po]] qua Pháp từ [[Grenoble]], về phía đông qua trung và nam Thụy Sĩ. Dãy núi tiếp tục qua [[Vienna (định hướng)|Vienna]] của Áo, và về phía đông đến [[biển Adriatic]] và vào lãnh thổ [[Slovenia]].<ref name = "Chatré9">Chatré, Baptiste, et. al. (2010), 9</ref><ref>Fleming (2000), 1</ref><ref name="Beattie xii–xiii"/> Về phía nam, nó chìm xuống phía bắc của Ý và về phía bắc nó phát triển đến [[Bayern|Bavaria]], Đức.<ref name="Beattie xii–xiii">Beattie (2006), xii–xiii</ref> Ở các khu vực như [[Chiasso]], Thụy Sĩ và [[NeuschwansteinLâu Castleđài Neuschwanstein|Neuschwanstein]], BavariaBayern, ranh giới giữa dãy núi với các vùng đất bằng phẳng thì rõ ràng; ở những nơi khác như [[Genève|Geneva]], ranh giới này kém rõ ràng hơn. Các quốc gia có lãnh thổ bao phủ dải núu này lớn nhất là Thụy Sĩ, Pháp, Áo và Ý. Phần cao nhất của dãy núi kéo dài từ đỉnh [[Mont Blanc]] với chiều cao 4810 m<ref>Shoumtoff (2001), 23</ref> nằm trên [[biên giới]] giữa Pháp và Ý, qua [[BerneseBerner Oberland]] và đến [[Núi Matterhorn|Matterhorn]] ở Thụy Sĩ. Đỉnh cao nhất phần phía Đông Anpơ là đỉnh [[Piz Bernina]], cao 4052 m.<ref name="Beattie xii–xiii" />
 
Sự khác biệt về tên gọi trong vùng núi này gây nên những khó khăn trong việc phân loại các núi và các tiểu vùng, nhưng nhìn chung nó bao gồm [[Đông Alps]] và [[Tây Alps]] ranh giới giữa miền đông Thụy Sĩ theo nhà địa chất học Stefan Schmid.<ref name="Schmid93">Schmid et. al. (2004), 93</ref> Năm 2006, [[SOIUSA]] (''Suddivisione Orografica Internazionale Unificata del Sistema Alpino''), một tổ chức của Ý, đề xuất một hệ thống phân loại mới theo yếu tố địa chất và bản đồ địa hình. Theo SOIUSA, Alps có thể được chia thành [[Ligurian Alps]], [[Maritime Alps]], [[Cottian Alps]], [[Dauphiné Alps]], [[Graian Alps]], [[Pennine Alps]], [[Bernese Alps]], [[Lepontine Alps]], [[Glarus Alps]], và [[Appenzell Alps]].<ref>di Sergio Marazzi (2006), 6</ref>
 
Một loạt các dãy núi thấp hơn chạy song song với dãy núi Alps chính, bao gồm [[French Prealps]] ở Pháp và [[Juradãy Mountainsnúi Jura]] ở Thụy Sĩ và Pháp. Dãy núi thứ hai của Alps chạy theo [[lưu vực]] từ Địa Trung Hải đến [[Wienerwald]], băng qua một số đỉnh cao nhất và nổi tiếng nhất của Alps. Từ Colle di Cadibona đến [[Col de Tende]], nó chạy theo hướng tây trước khi bẻ ngoặc về tây nam và sau đó khi đến gần [[Colle della Maddalena]], nó hướng về phía bắc. Khi đến biên giới Thụy Sĩ, sống núi chính có hướng đông-đông bắc, và giữ hướng đó cho đến khi kết thúc gần Vienna.<!-- still uncited -->
 
== Địa chất và kiến tạo sơn ==
246.299

lần sửa đổi