Khác biệt giữa các bản “Phần mềm xử lý bảng tính”

AlphamaEditor, Executed time: 00:00:16.4289397 using AWB
(AlphamaEditor, Executed time: 00:00:16.4289397 using AWB)
 
{{Đang dịch 2 (nguồn)|ngày=11
|tháng=02
|1 =
}}
'''Phần mềm xử lý bảng tính''' hay '''Bảng tính''' là một [[phần mềm ứng dụng]] dùng để tổ chúc, phân tích và lưu trữ dự liệu thông qua các bảng biểu.<ref>{{citechú thích web|title=spreadsheet|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/spreadsheet|website=merriam-webster.com|publisher=[[Merriam-Webster]]|accessdate=ngày 23 Junetháng 6 năm 2016}}</ref><ref>{{citechú thích booksách|title=American Heritage Dictionary of the English Language|date=2011|publisher=Houghton Mifflin Harcourt Publishing Company|edition=5th|quote=A software interface consisting of an interactive grid made up of cells in which data or formulas are entered for analysis or presentation.}}</ref><ref>{{citechú bookthích sách|title=Collins English Dictionary – Complete and Unabridged|date=2014|publisher=HarperCollins Publishers|edition=12th|quote=(Computer Science) a computer program that allows easy entry and manipulation of figures, equations, and text, used esp for financial planning and budgeting}}</ref> Bảng tính được phát triển như là mô phỏng bằng máy tính các bảng tính toán trên giấy.<ref>{{citechú thích web|title=spreadsheet|url=http://whatis.techtarget.com/definition/spreadsheet|website=WhatIs.com|publisher=[[TechTarget]]|accessdate=ngày 23 Junetháng 6 năm 2016}}</ref> Chương trình hoạt động trên dữ liệu nhập vào trong các ô của một bảng. Mỗi ô có thể chứa dữ liệu số hoặc văn bản, hoặc kết quả của công thức tự động tính toán và hiển thị một giá trị dựa trên nội dung của những ô khác. Một bảng tính cũng có thể là một tài liệu điện tử.<ref>{{citechú thích web|title=spreadsheet|url=http://www.dictionary.com/browse/spreadsheet|website=Dictionary.com Unabridged|publisher=Random House, Inc|accessdate=ngày 23 Junetháng 6 năm 2016}}</ref><ref>{{citechú thích web|last1=Beal|first1=Vangie|title=spreadsheet|url=http://www.webopedia.com/TERM/S/spreadsheet.html|website=webopedia|publisher=[[QuinStreet]]|accessdate=ngày 23 Junetháng 6 năm 2016}}</ref><ref>{{citechú thích web|title=Spreadsheet|url=http://www.computerhope.com/jargon/s/spreadsh.htm|website=Computer Hope|accessdate=ngày 23 Junetháng 6 năm 2016}}</ref>
 
Người dùng bảng tính có thể điều chỉnh bất kỳ giá trị được lưu trữ và quan sát ảnh hưởng về giá trị tính toán. Điều này làm cho các bảng tính hữu ích cho các phân tích "Nếu - thì" vì nhiều trường hợp có thể được khảo sát nhanh chóng mà không cần tính toán lại bằng tay. Phần mềm bảng tính hiện đại có thể có nhiều sheet tương tác, và có thể hiển thị dữ liệu hoặc là dưới dạng văn bản và chữ số, hoặc dưới dạng đồ họa.
Bảng tính đã thay thế các hệ thống bằng giấy trên khắp thế giới doanh nghiệp. Mặc dù chúng được phát triển đầu tiên cho nhiệm vụ kế toán hoặc sổ sách, chúng đang được sử dụng rộng rãi trong mọi hoàn cảnh mà danh sách bảng biểu được xây dựng, sắp xếp và chia sẻ.
 
LANPAR, có mặt từ năm 1969,<ref name=":0">{{Citechú bookthích sách|url=https://books.google.com/books?id=ms--K3jipt4C&pg=PT149&dq=LANPAR&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjXpOzCnurNAhVFPiYKHR9VCsEQ6AEIOzAG#v=onepage&q=LANPAR&f=false|title=The Grid Book|last=Higgins|first=Hannah|date = ngày 1 tháng 1 năm 2009-01-01 |publisher=MIT Press|isbn=9780262512404|language=en}}</ref> là bảng tính điện tử đầu tiên trên máy tính lớn và máy tính chia sẻ thời gian. LANPAR là một từ viết tắt của: ''LANguage for Programming Arrays at Random''. [[VisiCalc]] là bảng tính điện tử đầu tiên trên máy vi tính,<ref>[http://www.informationweek.com/whats-the-greatest-software-ever-written/d/d-id/1046033? Charles Babcock, "What's The Greatest Software Ever Written?"]</ref> và nó đã giúp biến máy tính [[Apple II]] trở thành hệ thống được sử dụng rộng rãi và phổ biến. [[Lotus 1-2-3]] là bảng tính hàng đầu khi DOS là hệ điều hành thống trị.<ref>{{citechú thích web|title=The Executive computer; Lotus 1-2-3 Faces Up to the Upstarts|url=http://www.nytimes.com/1988/03/13/business/the-executive-computer-lotus-1-2-3-faces-up-to-the-upstarts.html?pagewanted=all&src=pm|accessdate =2012-10- ngày 14 tháng 10 năm 2012 |website=[[NYTimes.com]]|publisher=[[The New York Times Company]]|date =1988-03- ngày 13 tháng 3 năm 1988 |first=Peter H.|last=Lewis|quote=Release 3.0 is being written in the computer language known as C, to provide easy transportability among PCs, Macs and mainframes.}}</ref> [[Microsoft Excel|Excel]] hiện nay có thị phần lớn nhất trên nền tảng [[Microsoft Windows|Windows]] và [[Macintosh]].<ref>{{citechú thích web|url=http://knowledge.wharton.upenn.edu/article.cfm?articleid=1795|title=Rivals Set Their Sights on Microsoft Office: Can They Topple the Giant?&nbsp;–Knowledge@Wharton|publisher=Wharton, University of Pennsylvania|accessdate =2010-08- ngày 20 tháng 8 năm 2010}}</ref><ref>{{citechú thích web|url=http://www.utdallas.edu/%7Eliebowit/book/sheets/sheet.html|title=spreadsheet analysis from winners, losers, and Microsoft|website=Utdallas.edu|accessdate =2010-08- ngày 20 tháng 8 năm 2010}}</ref><ref>{{citechú thích web|url=http://www.utdallas.edu/%7Eliebowit/book/wordprocessor/word.html|title=A|website=Utdallas.edu|accessdate =2010-08- ngày 20 tháng 8 năm 2010}}</ref> Một ứng dụng bảng tính là một tính năng tiêu chuẩn của một [[bộ phần mềm văn phòng]]; kể từ sự ra đời của các [[ứng dụng web]], ứng dụng văn phòng bây giờ cũng tồn tại dưới dạng ứng dụng web.
 
== Sử dụng ==
 
=== Bảng giấy ===
Từ "spreadsheet" - "bảng tính" có nguồn gốc từ "spread" trong ý nghĩa của một tờ báo hoặc tạp chí mục (văn bản hoặc đồ họa) bao gồm hai trang đối diện, mở rộng qua vết gấp ở giữa để xử lý 2 trang như một trang lớn. Các từ ghép "spread-sheet"  có nghĩa là định dạng được sử dụng để trình bày sổ sách kế toán—với các cột cho các loại chi phí trên đầu trang,  đơn hàng được liệt kê xuống lề bên trái, và số tiền của mỗi lần thanh toán trong các ô tại vị trí các hàng và cột của nó giao nhau, theo truyền thống, một "spread" sẽ trải ngang qua các trang đối diện của một cuốn sổ cái bị giới hạn (quyển sách lưu giữ các bản ghi kế toán) hoặc trên một trang giấy quá khổ (gọi là "giấy phân tích") quy định hàng và cột trong định dạng đó và xấp xỉ gấp đôi chiều rộng giấy như bình thường.<ref name="sshistory">{{Citechú thích web|url=http://dssresources.com/history/sshistory.html|last=Power|first=D. J.|title=A Brief History of Spreadsheets|website=DSSResources.COM|edition=3.6|date=ngày 30 Augusttháng 8 năm 2004|accessdate=ngày 25 Junetháng 6 năm 2014}}</ref>
 
=== Thời kỳ đầu ===
Một "bảng tính" [[xử lý theo lô]] là không thể phân biệt từ một trình biên dịch theo lô với dữ liệu đầu vào, xử lý một báo cáo đầu ra, Tuy nhiên, khái niệm này của một bảng tính điện tử đã được nêu trong cuốn sách "Budgeting Models and System Simulation" của [[Richard Mattessich]].<ref>{{cite journal|title=Budgeting Models and System Simulation|first=Richard|last=Mattessich|author-link=Richard Mattessich|journal=The Accounting Review|volume=36|issue=3|year=1961|pages=384–397|jstor=242869}}</ref> Công trình tiếp theo của Mattessich (1964a, Chpt. 9, ''Accounting and Analytical Methods'') và bản đồng hành của nó, Mattessich (1964b, ''Simulation of the Firm through a Budget Computer Program'') áp dụng bẩng tính máy tính vào công việc kế toán và lập ngân sách (trên [[máy tính lớn]] lập trình trong [[Fortran|FORTRAN IV]]). Những bảng tính theo lô xử lý chủ yếu với các cộng thêm hoặc trừ toàn bộ các cột hoặc các hàng (các biến đầu vào), chứ không phải là các ô.
 
Năm 1962 một bảng tính được gọi là BCL for Business Computer Language, được triển khai trên [[:en:IBM_1130IBM 1130|IBM 1130]] và năm 1963 được [[Port (công nghệ)|ported]] lên [[:en:IBM_7040IBM 7040|IBM 7040]] bởi R. Brian Walsh tại [[Đại học Marquette|Marquette University]], [[Wisconsin]]. Chương trình đươc viết bằng [[Fortran]]. Hệ thống chia sẻ thời gian nguyên sơ đã có sẵn trên các máy tính. Năm 1968 BCL được port bởi Walsh lên máy tính chia sẽ thời gian [[IBM 360]]/67 tại [[Washington State University]]. Nó được sử dụng để hỗ trợ việc giảng dạy về [[tài chính]] cho sinh viên kinh doanh. Sinh viên đã có thể đưa thông tin chuẩn bị bởi các [[giáo sư]] và vận dụng nó để tái trình bày và hiển thị các tỷ lệ, vv. Năm 1964, một cuốn sách nhan đề ''Business Computer Language'' được viết bởi Kimball, Stoffells và Walsh cả cuốn sách và chương trình đã cấp bản quyền vào năm 1966 và năm sau đó bản quyền đã được làm mới<ref>{{citechú thích web|url=|title=Business Computer Language|accessdate=|author=Brian Walsh|year=1996|work=IT-Directors.com}}</ref>
 
Ứng dụng tài nguyên dữ liệu có một bộ tiền xử lý  FORTRAN gọi là Empires.
 
==== Trình biên dịch bảng tính LANPAR ====
Một phát minh quan trọng trong sự phát triển của bảng tính điện tử đã được thực hiện bởi Rene K. Pardo và Remy Landau, người nộp đơn vào năm 1970 {{US patent|4398249}} trong [[thuật toán]] bảng tính tự động tính toán lại tự nhiên. Trong khi các bằng sáng chế ban đầu bị từ chối bởi cơ quan cấp bằng sáng chế vi cho rằng nó là một phát minh hoàn toàn toán học,sau 12 năm kháng cáo, Pardo và Landau đã thắng một vụ kiện mang tính bước ngoặt tại CCPA (Predecessor Court of the Federal Circuit) đảo lộn [[Văn phòng Bằng sáng chế]] vào năm 1983— thiết lập rằng "một cái gì đó không ngừng để trở thành cấp bằng sáng chế chỉ vì quan điểm mới lạ là trong một thuật toán." Tuy nhiên năm 1995 tòa [[United States Court of Appeals for the Federal Circuit]] quyết định bằng sáng chế không thể thực hiện..<ref>{{citechú thích web|url=http://www.ll.georgetown.edu/Federal/judicial/fed/opinions/95opinions/95-1350.html|title=Refac v. Lotus|publisher=Ll.georgetown.edu|accessdate =2010-08- ngày 20 tháng 8 năm 2010}}</ref>
 
Các phần mềm thực tế được gọi là LANPAR — LANguage for Programming Arrays at Random.<ref>This may be a [[backronym]], as "LANPAR is also a [[portmanteau]] of he developers' surnames, "''Lan''dau" and "''Par''do"</ref> Nó được hình thành và phát triển hoàn toàn trong mùa hè năm 1969 sau khi Pardo và Landau tốt nghiệp [[Đại học Harvard]]. Đồng sáng chế  Rene Pardo nhớ lại rằng ông cảm thấy rằng một người quản lý ở Bell Canada không cần phải phụ thuộc vào người lập trình với chương trình và sửa đổi biểu mẫu ngân sách, và ông nghĩ về việc cho phép người dùng gõ vào các mẫu đơn trong bất kỳ thứ tự và có kết quả máy tính tính toán theo thứ tự đúng ("Forward Referencing/Natural Order Calculation"). Pardo and Landau phát triển và triển khai các phần mềm trong năm  1969.<ref>{{citechú thích web|url=http://www.renepardo.com|title=Rene Pardo – Personal Web Page|work=renepardo.com}}</ref>
 
LANPAR được dùng bởi Bell Canada, AT&T và 18 công ty điều hành viễn thông toàn quốc cho các hoạt động ngân sách cục bộ và quốc gia của họ. LANPAR cũng được dùng bởi [[General Motors]]. Tính độc đáo của nó là sự kết hợp chuyển tiếp tham chiếu/tính toán thứ tự tự nhiên của đồng sáng chế Pardo (một trong những [[Ngôn ngữ lập trình|ngôn ngữ máy tính]] "không theo thủ tục" đầu tiên) <ref>http://www.renepardo.com/articles/spreadsheet.pdf</ref> như trái ngược với các chuỗi trái sang phải, trên xuống dưới để tính kết quả trong mỗi ô được dùng ở VisiCalc, [[:en:Supercalc|Supercalc]], và phiên bản đầu tiên của Multiplan. Nếu không có chuyển tiếp tính toán tham chiếu/thứ tự tự nhiên, người dùng phải tự tính toán lại bảng tính như nhiều lần khi cần thiết cho đến khi giá trị trong tất cả các tế bào đã ngừng thay đổi. Forward Referencing/Natural Order Calculation bởi một trình biên dịch là các chức năng nền tảng cần thiết cho bất kỳ bảng để được thực tế và thành công.
 
==== Ngôn ngữ lập trình bảng tính Autoplan/Autotab ====
Năm 1968, ba nhân viên cũ từ công ty máy tính [[General Electric]] có trụ sở ở [[Phoenix, Arizona]] đã bắt đầu nhà phát triển phần mềm riêng của họ. A. Leroy Ellison, Harry N. Cantrell, và Russell E. Edwards thấy mình làm một số lượng lớn các tính toán khi làm bảng các kế hoạch kinh doanh mà họ đã trình bày với các nhà đầu tư mạo hiểm. Họ quyết định tự cứu mình rất nhiều nỗ lực và đã viết một chương trình máy tính tạo các bảng cho họ. Chương trình này, ban đầu được hình thành như là một tiện ích đơn giản để sử dụng cá nhân của họ, trở thành sản phẩm phần mềm đầu tiên được cung cấp cho các công ty sẽ trở nên nổi tiếng như [[:en:Capex_CorporationCapex Corporation|Capex Corporation]]. "AutoPlan" chạy trên dịch vụ Chia sẻ Thời gian của GE; sau đó, một phiên bản chạy trên [[máy tính lớn]] của [[IBM]] được giới thiệu dưới cái tên ''AutoTab''. ([[National CSS]] cung cấp một sản phẩm tương tự, CSSTAB, vốn có cơ sở người dùng chia sẻ thời gian vừa phải của đầu những năm 1970. Một ứng dụng chủ yếu là lập bảng nghiên cứu ý kiến.)
 
AutoPlan/AutoTab không phải là một bảng tính tương tác [[WYSIWYG]], nó là một ngôn ngữ kịch bản đơn giản cho các bảng tính. Người dùng định nghĩa tên và nhãn cho các hàng và cột, sau đó là công thức mà xác định cho mỗi hàng hoặc cột. Năm 1975, Autotab-II được quảng cáo là việc mở rộng ban đầu tối đa là "''1,500 hàng và cột, kết hợp theo tỷ lệ bất kỳ do người dùng yêu cầu...''"<ref>[https://books.google.com/books?id=PPeM_JUhUqEC&pg=PA19&lpg=PA19&dq=autotab-iI&source=bl&ots=-aGsSzb8VP&sig=byBwwRhRG2tDlbWq_Bv8MEWmeuY&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjA1-2goazNAhXHQpQKHe6qDKQQ6AEIHjAB#v=onepage&q=autotab-iI&f=false "'Autotab' Update Extends Former Matrix Size Limits"], ngày 28 Maytháng 5 năm 1975, p19, Computerworld</ref>
 
==== IBM Financial Planning and Control System[edit] ====
IBM Financial Planning and Control System được phát triển năm 1976, bởi Brian Ingham tại [[IBM]] Canada. Nó được IBM triển khai tại ít nhất 30 quốc gia. Nó chạy trên một [[Mainframe|IBM mainframe]] và là một trong những ứng dụng đầu tiên cho kế hoạch phát triển tài chính với APL mà hoàn toàn giấu ngôn ngữ lập trình với người dùng cuối. Thông qua [[VM operating system|hệ điều hành VM]] của IBM, nó là một trong những chương trình đầu tiên tự động cập nhật mỗi bản sao của các [[Phần mềm ứng dụng|ứng dụng]] phát hành phiên bản mới . Người dùng có thể xác định các mối quan hệ toán học đơn giản giữa các hàng và giữa các cột. So với bất kỳ lựa chọn thay thế đương thời, nó có thể hỗ trợ các bảng tính rất lớn. Nó được nạp dữ liệu tài chính thực tế rút ra từ hệ thống hàng loạt di sản vào bảng tính của mỗi người sử dụng trên một cơ sở hàng tháng. Nó được thiết kế để tối ưu hóa sức mạnh của APL qua hạt nhân đối tượng, tăng hiệu quả chương trình bằng nhiều hơn 50 lần so với các phương pháp lập trình truyền thống.
 
==== Mô hình ngôn ngữ APLDOT ====
Bricklin đã nói về quan sát giáo sư đại học của mình tạo ra một bảng kết quả tính toán trên [[bảng đen]]. Khi các giáo sư tìm thấy lỗi, ông đã chán nản xóa và viết lại một số mục tuần tự trong bảng, kích thích Bricklin nghĩ rằng ông có thể tái tạo quá trình này trên một máy tính, sử dụng bảng đen như một mô hình để xem kết quả của các công thức cơ bản. Ý tưởng của ông đã trở thành VisiCalc, ứng dụng đầu tiên khiến khởi động [[máy tính cá nhân]] từ một sở thích cho những người đam mê máy tính thành một công cụ kinh doanh.
 
VisiCalc đã trở thành ứng dụng sát thủ đầu tiên<ref>Power, D.J., ''[http://www.dssresources.com/history/sshistory.html A Brief History of Spreadsheets]'', DSSResources.COM, v3.6, ngày 8 tháng 8 Augustnăm 2004</ref><ref>"Killer Applications" (overview), Partha gawaargupta. [[:en:Arizona_State_UniversityArizona State University|Arizona State University]] in Tempe, Arizona, May 2002, Web page: [http://cactus.eas.asu.edu/partha/Columns/2002/07-01-killer-app.htm ASU-killer-app].</ref>, một ứng dụng rất hấp dẫn, mọi người sẽ mua một máy tính cụ thể chỉ để sử dụng nó. VisiCalc là góp một phần không nhỏ cho sự thành công của [[Apple II]]. Chương trình sau đó được [[Ported|port]] sang một số dòng máy tính khác, đáng chú ý là nền tảng [[CP/M]], dòng [[Atari 8-bit family|Atari 8-bit]] và [[Commodore International|Commodore]]. Tuy nhiên, VisiCalc vẫn được biết đến nhiều nhất như là một chương trình Apple II.
 
=== SuperCalc ===
Các bảng tính đã ngừng phát triển
* [[3D-Calc]] cho máy tính [[Atari ST]]
* [[:en:Framework_Framework (office_suiteoffice suite)|Framework]] bởi [[Forefront Corporation]]/[[Ashton-Tate]] (1983/84)
* [[GNU Oleo]]&nbsp;– Một phương thức terminal bảng tính truyền thống cho các hệ thống [[Unix|UNIX]]/[[Tương tự Unix|tương tự UNIX]]
* [[IBM Lotus Symphony]] (2007)
* [[Javelin Software]]
* [[KCells]]
* [[Lotus Improv]]<ref>{{citechú thích web|url=http://simson.net/clips/91.MIPS.ImprovPowerStep.html|title=Improv and PowerStep|accessdate =2010-08- ngày 20 tháng 8 năm 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20020606140158/http://simson.net/clips/91.MIPS.ImprovPowerStep.html|archivedate = ngày 6 tháng 6 năm 2002-06-06}}</ref>
* [[Lotus Jazz]] cho Macintosh
* [[Lotus Symphony for DOS|Lotus Symphony]] (1984)
* [[SuperCalc]]
* [[Maker|T/Maker]]
* Target Planner Calc cho CP/M và TRS-DOS<ref>{{citechú thích web|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=940DE4DF1138F930A25750C0A96E948260|title=THE EXECUTIVE COMPUTER – Lotus 1-2-3 Faces Up to the Upstarts – NYTimes.com|date=ngày 13 Marchtháng 3 năm 1988|work=nytimes.com}}</ref><ref>{{citechú thích web|url=http://vip.hex.net/~cbbrowne/spreadsheets.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20020806213619/vip.hex.net/~cbbrowne/spreadsheets.html|title=Linux Spreadsheets|archivedate=ngày 6 Augusttháng 8 năm 2002|work=hex.net}}</ref>
* Trapeze cho Macintosh<ref name="Trapeze">{{citechú thích web|title=Trapeze|url=http://basalgangster.macgui.com/RetroMacComputing/The_Long_View/Entries/2011/3/26_Trapeze.html}}</ref>
* [[Informix Wingz|Wingz]] cho Macintosh
 
 
== Chú thích ==
{{Reflisttham khảo|30em}}
 
== Liên kết ngoài ==
* [http://creativekarma.com/ee.php/weblog/comments/the_first_computerized_spreadsheet_program/ Autoplan & Autotab article] by Creative Karma
* [http://www.spreadsheetscience.org/ Spreadsheets in Science]
 
[[Thể loại:Phát minh của Mỹ]]