Khác biệt giữa các bản “Út Bạch Lan”

n
không có tóm lược sửa đổi
n
'''Út Bạch Lan''' (1935 – 2016) tên thật là '''Đặng Thị Hai''' là [[nghệ sĩ]] cải lương ưu tú. Sinh năm 1935 tại ấp Lộc Hóa, xã [[Lộc Giang]], huyện [[Đức Hoà|Đức Hòa]], tỉnh [[Long An]]. Bà được mệnh danh là giọng ca sầu nữ nổi tiếng lúc thời bấy giờ.<ref>{{Chú thích web|url=http://news.zing.vn/nghe-si-ut-bach-lan-qua-doi-post695323.html|title='Sầu nữ' Út Bạch Lan qua đời|date=5 tháng 11 năm 2016|website=Zing|publisher=Zing|author=Kim Chi - Phương Giang}}</ref>
 
Bà sinh ra trong [[gia đình]] nghèo khó, sự khởi nghiệp bà cùng danh cầm Văn Vĩ. Nhờ nhân duyên mẹ của 2 người sống trong trạm gác cũ, kết nghĩa chị em hai. Văn Vĩ đánh đàn bà hát, nhờ một ông lão tốt bụng mở cho một lớp để hai người dạy đàn ca [[vọng cổ]]. Một hôm, cô Năm Cần Thơ tìm tới, mời 2 người lên đài phát thanh Pháp Á để thu bài "Trọng Thủy – Mỵ Châu" rồi được ký luôn [[hợp đồng]] làm việc cho đài. Từ đó bà chính thức bước vào nghề hát, vào những của [[Thập niên 1950|thập niên 50]], cặp diễn viên Út Bạch Lan – Thành Được đã làm rạng rỡ sân khấu Kim Chưởng. Bà và [[Thành Được]] đã làm nên thương hiệu của đoàn Thanh Minh – Thanh Nga, sau đó kết hôn với nghệ sĩ Thành Được. Một thời gian thì cuộc tình cũng chia tay, bà phải nuôi 4 đứa con của chồng. Là thế hệ kế tiếp của [[Phùng Há|NSND Phùng Há]] (má nuôi [[Kim Cương (nghệ sĩ)|NSND Kim Cương]]) bà vẫn đang tiếp tục sự nghiệp của mình. Những năm tháng còn lại của đời bà đã chọn vào cửa Phật, không phải xuống tóc quy y mà đêm gõ mõ tụng kinh, ngày chọn sân chùa làm sân khấu, hát trích đoạn những vở tuồng về Phật để lấy tiền trùng tu, sửa chữa chùa chiền.<ref>{{Cite Web|url=http://news.zing.vn/nghe-si-ut-bach-lan-qua-doi-post695323.html|title='Sầu nữ' Út Bạch Lan qua đời|accessdate=11 July 2017|publisher=Zing.vn}}</ref>
 
Bà qua đời vào ngày [[4 tháng 11]] năm 2016 tại TPThành HCMphố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 81 tuổi.<ref>{{Chú thích web|url=http://nld.com.vn/van-hoa-van-nghe/sau-nu-ut-bach-lan-qua-doi-20161105001014336.htm|title='Sầu nữ' Út Bạch Lan qua đời|date=5 tháng 11 năm 2016|website=Người Lao động|publisher=Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh|author=Thanh Hiệp}}</ref><ref>{{Cite Web|url=http://vietnamnet.vn/vn/giai-tri/di-san-my-thuat-san-khau/nghe-si-ut-bach-lan-qua-doi-huong-tho-82-tuoi-337999.html|title=Nghệ sĩ cải lương Út Bạch Lan qua đời vì ung thư gan|accessdate=11 July 2017|publisher=Vietnamnet|date=}}</ref>
 
== Từ cô bé hát dạo ==
 
== Đến sầu nữ giọng vàng ==
Tiếng đồn giọng hát làm mê lòng người của cô bé hát dạo đã khiến cô Năm Cần Thơ tò mò tới nghe bé Út ca, và cũng từ đây, cuộc đời bé Út đã có một bước ngoặt mới. Từ cô bé hát rong năm nào nơi vỉa hè góc chợ, bé Út được đứng trên sân khấu lung linh ánh đèn màu và nghệ danh Út Bạch Lan cũng có từ đây. Giữa [[Thập niên 1950|thập niên 50]], Út Bạch Lan bắt đầu được báo chí và khán giả chú ý qua vở dã sử "Đồ Bàn di hận" trên sân khấu Thanh Minh. Không ngừng khổ luyện diễn xuất, trau chuốt kỹ thuật ca ngâm, sáng tạo nét mới, NS Út Bạch Lan đã để lại nhiều dấu ấn trong lòng khán giả qua các vở diễn: Dưới hàng phượng vĩ, Nước mắt kẻ sang Tần, Tình cô gái Huế, Thuyền ra cửa biển, Thần nữ dâng Ngũ Linh Kỳ, Nước chảy qua cầu, Biên Thùy nổi sóng, Tình tráng sĩ, Nhớ rừng, Cung đàn trên sông lạnh, Thiên Thần trên thiết mã, Hoa Mộc Lan, Chén cơm đô thành, Đất Việt của người Việt… Năm [[1958]], NS Út Bạch Lan ký hợp đồng về hát cho đoàn Kim Chưởng với nghệ sĩ Thành Được. 
 
Thành công nối tiếp thành công, NS Út Bạch Lan được các hãng đĩa tranh nhau mời thu thanh đĩa đơn, đĩa tuồng đa dạng từ xã hội, cổ tích, sử Việt Nam đến Trung Hoa, Tây, Nhật... với số lượng nhiều nhất so với những danh ca khác. Vai chị Hằng (Vở "Con gái chị Hằng" - Hà Triều - Hoa Phượng) là vai vàng giúp NS Út Bạch Lan đạt tới đỉnh vinh quang khi hóa thân trong bi kịch người mẹ hết dạ thương con, do những bước đi sai lầm đã dẫn đến cái chết thảm, bỏ lại đứa con dại khờ. Tiếp đó, trên SK Kim Chưởng, NS Út Bạch Lan có những vai xuất sắc qua các vở như Kiều Phi Yến (Nửa bản tình ca), Chiêu Trúc Lệ (Thuyền ra cửa biển)… Đặc biệt, với bài ca cổ "Hoa lan trắng" về cuộc đời của chính NS Út Bạch Lan do soạn giả Viễn Châu viết riêng cho giọng ca bi ai, não nuột của bà đã được nhiều khán giả đặc biệt yêu thích, xúc động trước nỗi niềm "Bao nhiêu mưa gió ngập trời/Hỏi ai còn nhớ một người tên Lan?".<ref>{{Cite Web|url=http://tuoitre.vn/tin/van-hoa-giai-tri/20161108/lan-trang-tien-dua-sau-nu-ut-bach-lan/1215532.html|title=Lan trắng tiễn đưa 'Sầu nữ' Út Bạch Lan|accessdate=11 July 2017|publisher=Tuổi Trẻ Online - Báo Tuổi Trẻ}}</ref> 
 
== Niềm vui tuổi về già ==
Niềm vui lớn nhất ở cái tuổi về chiều của '''NSƯT Út Bạch Lan''' là thường cùng các anh chị em nghệ sĩ trong nhóm từ thiện của mình: Diệu Hiền, Tô Châu, Bảo Trân, Thanh Sử… biểu diễn văn nghệ để gây quỹ từ thiện cho chùa, hoặc giúp đỡ những gia đình có hoàn cảnh khó khăn.<ref>{{Cite Web|url=http://tuoitre.vn/tin/van-hoa-giai-tri/20161106/sau-nu-ut-bach-lan-muon-mac-ao-ba-ba-khi/1214587.html|title=Sầu nữ Út Bạch Lan: Muốn mặc áo bà ba khi mất|accessdate=11 July 2017|publisher=Tuổi Trẻ Online}}</ref>
 
Sau những nỗi buồn của cuộc đời, bà rất tin vào đạo Phật. Không xuống tóc quy y, đêm bà đọc kinh, ngày chọn sân chùa làm sân khấu, hát những bài ca, những vở tuồng về Phật để lấy tiền trùng tu, sửa chữa chùa chiền.<ref>{{Cite Web|url=tuoitre.vn/tin/van-hoa-giai-tri/20161105/dua-linh...si-ut-bach-lan.../1214179.html|title=Đưa linh cữu nghệ sĩ Út Bạch Lan đến chùa Ấn Quang|accessdate=11 July 2017|publisher=Tuổi Trẻ Online}}</ref>