Mở trình đơn chính

Các thay đổi

không có tóm lược sửa đổi
|children = [[Giê-su|Giêsu Nazareth]]}}
 
'''Maria''' (từ [[tiếng Latinh]]; {{lang-he|מרים|Miriam}}), thường còn được gọi là '''Đức Mẹ''' hay '''bà Mary''' ([[#Các danh hiệu|xem thêm]]), là một [[phụ nữ]] [[người Do Thái]]<ref>''Mary in the New Testament'', Raymond Edward Brown, Joseph A. Fitzmyer, Karl Paul Donfried, A Collaborative statement by Protestant, Anglican and Roman Catholic scholars, (NJ 1978), page 140</ref> quê ở [[Nazareth]], thuộc xứ [[Galilea]], sống trong khoảng những năm cuối thế kỷ 1 [[Công Nguyên|TCN]] đến đầu thế kỷ 1 [[Công Nguyên|SCNCN]]. Theo [[Tân Ước]]<ref>''The Gospel according to Luke'' by Michael Patella 2005 ISBN 0-8146-2862-1 page 14</ref> và kinh [[Qur’an|Qur'an]] bà là mẹ của [[Giê-su|Chúa Giêsu]]. Các [[Kitô hữu]] coi Giêsu con trai bà là "[[Đấng Kitô]]" (nghĩa là: ''Người được xức dầu''), [[Con Thiên "Chúa (Kitô giáo)|Con nhậpThiên thể"Chúa]], [[Logos (xemKitô thuyết:giáo)|Ngôi Lời]] ''[[Banhập Ngôithể (Kitô giáo)|nhập thể]]''), trong khi người [[Hồi giáo]] coi Giêsu là Đấng Messiah,<ref name="Giáo phận Đà Lạt"/>, là vị [[tiên tri]] quan trọng nhất của Thiên Chúa gửi đến cho dân tộc [[Israel]] và là tiên tri cao trọng thứ hai sau tiên tri [[Muhammad]].
 
Trong [[Phúc Âm Matthew|Phúc âm Matthew]] và [[Phúc Âm Luca|Phúc âm Luke]], Maria được mô tả là một [[trinh tiết|trinh nữ]] ([[tiếng Hy Lạp]]: παρθένος, ''parthénos''<ref>from which the New Testament ostensibly quotes, as ''Almah'' young maiden. See article on ''parthénos'' in Bauer/(Arndt)/Gingrich/Danker, "A Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature", Second Edition, University of Chicago Press, 1979, p. 627.</ref>. Theo truyền thống, các tín đồ [[Kitô hữu]] tin rằng bà mang thai và sinh ra Giêsu là do quyền năng của [[Chúa Thánh Linh|Chúa Thánh Thần]]. Người [[Hồi giáo]] tin rằng bà được thụ thai theo lời phán của Thiên Chúa. Việc mang thai này xảy ra khi bà - lúc đó còn là một thiếu nữ khoảng 14 tuổi (theo [[Cựu ước]]) - đã đính hôn với [[Thánh Giuse|Giuse]], và ông bà đang trong thời gian chờ hoàn thiện nghi thức kết hôn theo tập tục của người [[Do Thái]]. Sau khi biết mình có thai, bà và Giuse cùng chuyển đến vùng [[Bethlehem]], tại đây bà đã hạ sinh [[Giê-su|Giêsu]].
 
Những lời đầu tiên mà kinh [[Tân Ước]] tường thuật về cuộc đời của bà Maria là "[[thiên sứ truyền tin cho Maria|biến cố Truyềntruyền Tin"tin]], theo đó, [[sứ thần]] [[tổng lãnh thiên thần Gabriel|Gabriel]] đã hiện ra với bà để báo tin rằng bà được Thiên Chúa chọn để làm mẹ của [[Giê-su|Giêsu]]. Sau này, Tân Ước có một đôi lần nhắc đến người mẹ Giêsu trong một vài sự kiện khác. Một số truyền thuyết trong các giáo hội [[Kitô giáo]] còn cho rằng [[cha]] [[mẹ]] của Maria là [[Gioakim]] và [[Thánh Anna|Anna]]. Một số nguồn thông tin khác không thuộc quy điển Kinh Thánh có viết về sự qua đời và hồn xác lên trời của bà Maria.
 
Bà Maria đã sớm được tôn kính trong đức tin của [[Kitô giáo]], đặc biệt là trong [[Giáo hội Công giáo Rôma]] và [[Chính Thống giáo Đông phương|Chính Thống giáo Đông Phương]]. Họ gọi bà là ''Đức Mẹ''. Trong [[Tin Lành]] và [[Hồi giáo|Hồi Giáo]], Maria cũng được nhìn nhận với một vị trí đặc biệt. Trong một thời gian dài, bà Maria là chủ đề được ưa thích trong các tác phẩm [[hội họa]], [[âm nhạc]] và [[văn học]] [[Kitô giáo]]. Ngày lễ mừng kính bà được [[Giáo hội Công giáo Rôma|Công giáo Rôma]], Chính thống giáo Đông phương và [[Anh giáo]] đồng cử hành là ngày [[8 tháng 9]]. Ngoài ra, còn có thêm rất nhiều ngày lễ suy tôn bà Maria, tính theo những tước hiệu và sự kiện, được [[Giáo hội Công giáo Rôma|Giáo hội Công giáo]] mừng kính vào các ngày khác trong năm.<ref name="Giáo phận Đà Lạt">{{chú thích web|url=http://www.simonhoadalat.com/suyniem/suyniem/DucMe/30DucMeHCG.htm|title=LỄ ĐỨC MẸ HẰNG CỨU GIÚP, ngày 27/6|work=Giáo phận Đà Lạt|author=|date=2007-ô-23|accessdate = ngày 3 tháng 4 năm 2013}}</ref>
 
== Các nguồn đề cập tới Maria ==
-----------------------------------------
*[[Phúc Âm Luca|Phúc âm Luca]] là nguồn đề cập đến Maria nhiều nhất (12 lần), tất cả đều tường thuật trong thời thơ ấu của Giêsu (chương 1:27,30,34,38,39,41,46,56; chương 2:5,16,19,34)<ref>{{chú thích web|Sách phúc âm online|url=http://www.biblegateway.com/passage/?search=Luca%201:27&version=BD2011|title=Luca 1:27|author=Luca|work=BibleGateway.com|accessdate = ngày 17 tháng 3 năm 2013}}</ref><ref>{{chú thích web|Sách phúc âm online|url=http://www.biblegateway.com/passage/?search=Luca%202:5&version=BD2011|title=Luca 2:5|author=Luca|work=BibleGateway.com|accessdate = ngày 17 tháng 3 năm 2013}}</ref>.
*[[Phúc Âm Matthew|Phúc âm Matthew]] đề cập đến bà Maria trong các chương 1:16 <ref>{{chú thích web|Sách phúc âm online|url=http://www.biblegateway.com/passage/?search=Matthew%201:16&version=BD2011|title=Matthew 1:16|author=Matthew|work=BibleGateway.com|accessdate = ngày 28 tháng 2 năm 2013}}</ref>, chương 20<ref>{{chú thích web|Sách phúc âm online|url=http://www.biblegateway.com/passage/?search=Matthew%2020&version=BD2011|title=Matthew 20|author=Matthew|work=BibleGateway.com|accessdate = ngày 28 tháng 2 năm 2013}}</ref>, chương 2:11<ref>{{chú thích web|Sách phúc âm online|url=http://www.biblegateway.com/passage/?search=Matthew%202:11%20&version=BD2011|title=Matthew 2:11|author=Matthew|work=BibleGateway.com|accessdate = ngày 28 tháng 2 năm 2013}}</ref> đều trong thời kỳ thơ ấu của Giêsu. Chỉ duy nhất một lần trong chương 13:55 là lúc Giêsu đang đi giảng dạy<ref>{{chú thích web|Sách phúc âm online|url=http://www.biblegateway.com/passage/?search=Matthew%2013:55&version=BD2011|title=Matthew 13:55|author=Matthew|work=BibleGateway.com|accessdate = ngày 28 tháng 2 năm 2013}}</ref>.
''Thánh Truyền'' của Công giáo Rôma và Chính thống giáo Đông phương tin rằng, trong khoảng 13 đến 15 năm sau khi Chúa Giêsu lên trời thì Maria qua đời (có thể tại Jerussalem hoặc Êphêsô) trong sự chứng kiến của các [[Tông đồ]]. Sau đó không lâu, các Tông đồ mở hầm mộ Maria ra thì bên trong chẳng còn gì, và họ xác định rõ ràng rằng Maria đã được [[lễ Đức Mẹ Lên Trời|mang về Thiên Đàng cả hồn lẫn xác]].
 
==SùngTôn kính Maria trong Kitô giáo==
=== Từ [[thế kỷ 2|thế kỷ thứ 2]] tới thời [[Trung Cổ|Trung cổ]] ===
[[Hình:PerpetualExact.jpg|nhỏ|phải|[[Dòng Chúa Cứu Thế]] là cộng đoàn nhận ủy thác của [[Tòa Thánh]] để cổ võ, phát huy một lòng sùng kính và biểu tượng ''[[Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp]]'', tranh khoảng năm 1499, [[Roma|Rome]] ]]
Lòng sùng kính bà Maria trong [[Kitô giáo]] được bắt đầu từ [[thế kỷ 2|thế kỷ thứ 2]]. Đến [[thế kỷ 5|thế kỷ thứ 5]], sau [[Công đồng Êphêsô I]] năm [[431]], việc sùng kính bà Maria được quy định cụ thể trong phụng vụ. Công đồng được tổ chức tại giáo hội ở [[Ephesus]], là nơi được để hiến dâng cho Maria cả trăm năm về trước.<ref>Baldovin, John and Johnson, Maxwell, ''Between memory and hope: readings on the liturgical year'' 2001 ISBN 0-8146-6025-8 page 386</ref><ref>Dalmais, Irénée et al. ''The Church at Prayer: The liturgy and time'' 1985 ISBN 0-8146-1366-7 page 130</ref><ref>McNally, Terrence, ''What Every Catholic Should Know about Mary'' ISBN 1-4415-1051-6 page 186</ref> Tại [[Ai Cập]], việc sùng kính bà Maria bắt đầu vào [[thế kỷ 3|thế kỷ thứ 3]], thuật ngữ ''Theotokos'' (''Thánh Mẫu'') được các giáo hội đã được sử dụng bởi Origen thành Alexandrian.<ref name="Benz, Ernst page 62">Benz, Ernst ''The Eastern Orthodox Church: Its Thought and Life'' 2009 ISBN 0-202-36298-1 page 62</ref>
!| Chấp nhận
|-
| Mẹ Thiên Chúa|| [[Công đồng Êphêsô I]], 431 || Công giáo Rôma, Chính thống giáo Đông phương, Anh giáo, Lutheran, Giám lý <br>
|-
| Đồng trinh sinh Giêsu || [[Công đồng Nicaea I]], 325 || Công giáo Rôma, Chính thống giáo Đông phương, Anh giáo, Lutheran, Kháng Cách, Mặc Môn
|-
| Hồn xác lên trời || Văn kiện ''[[Munificentissimus Deus]]'' <br>(Thiên Chúa vô cùng vinh hiển)<br>[[Giáo hoàng Piô XII]], 1950 || Công giáo Rôma, Chính thống giáo Đông phương, vài nhóm Anh giáo, vài nhóm Lutheran
== Xem thêm ==
{{sisterlinks|Đức Maria|commons=Category:Virgin Mary}}
* [[Ave Maria]]
* [[Thánh Giuse]]
* [[Đức Mẹ hiện ra]]