Khác biệt giữa các bản “Chế Củ”

không có tóm lược sửa đổi
'''Chế Củ''' là một vị [[vua]] của [[Vương quốc Chiêm Thành]], trị vì từ năm [[1061]] đến năm [[1074]]. Theo bi ký Chiêm Thành, ông có tên gọi là '''Yang Pu Xri Ruđravacmađêva''' (Yang Pu Sri Rudravarmadeva).<ref>[http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn/default.aspx?param=1F9DaWQ9MzE0NzgmZ3JvdXBpZD0ma2luZD1leGFjdCZrZXl3b3JkPUNIJWUxJWJhJWJlK0MlZTElYmIlYTY=&page=1 Mục từ ''Chế Củ'' trong Từ điển Bách khoa Toàn thư Việt Nam]</ref> Ông còn được gọi là '''Rudravarman III'''. Dưới triều ông, Chiêm Thành bại trận trong cuộc chiến tranh năm 1069 với Đại Việt.
 
== Chiến tranh với Đại Việt (1069) ==
{{Chính|Chiến tranh Việt-Chiêm 1069}}
Trước đây, năm 1044 hoàng đếvua [[Lý Thái Tổ]] từng đem quân đánh phạt Chiêm Thành, giết được vua xứ này là [[Sạ Đẩu]]. Tuy nhiên, sang thời Lý Thánh Tông, trong các năm 1065 - 1069, vương quốc Chiêm bỏ cống. Từ khi triều đình Chế Củ được hoàng đếvua [[nhà Tống]] giúp đỡ, cho ngựa trắng và cho phép họ mua [[lúa]] ở [[Quảng Châu]], Chiêm Thành không tiếp tục nạp cống cho Đại Việt nữa. Mọi hành động của Chiêm Thành đều bị người Việt cho là khiêu khích họ<ref>Việt Sử toàn thư, tr. 141</ref>.
 
[[Tháng 2]] năm 1069, [[niên hiệu]] Thần Vũ thứ nhất, cùng với [[Lý Thường Kiệt]], [[hoàng đếvua]] [[Lý Thánh Tông]] thân chinh đem quân đi đánh Chiêm Thành. Khi Lý Thường Kiệt đến cửa [[Nhật Lệ]], thủy quân Chiêm xông ra chặn quân Việt. Tướng Lý là Hoảng Kiệt đánh lui họ rồi tiến về phía Nam không bị ngăn trở, mục đích của quân Đại Việt là tiến thẳng tới đánh phá [[Thủ đô|kinh đô]] [[Phật Thệ]] và bắt quốc vương.<ref>Việt sử toàn thư, tr. 142</ref> Chế Củ cùng năm vạn dân chúng bị bắt.
 
[[Đại Việt Sử Ký Toàn Thư]] có ghi nhận về cuộc chiến này như sau: