Khác biệt giữa các bản “Dòng tia”

AlphamaEditor, Executed time: 00:00:07.4608138 using AWB
(AlphamaEditor, Executed time: 00:00:07.4608138 using AWB)
[[FileTập tin:Aerial Superhighway.ogv|thumb|350px|Dòng tia ở vùng cực của Trái Đất có thể đạt tốc độ trên {{convert|100|mph|km/h}}. Trong video này, gió thổi nhanh có màu đỏ, gió thổi chậm có màu xanh dương.]]
 
'''Dòng tia''' là các luồng [[gió]] thổi nhanh trong các dòng hẹp tồn tại ở [[khí quyển]] của một số [[hành tinh]], như [[Trái Đất]],<ref>{{citechú thích web | url=http://education.nationalgeographic.com/education/encyclopedia/jet-stream/?ar_a=1 | title =Jet stream | author =''[[National Geographic (magazine)|National Geographic]]'' | publisher =nationalgeographic.com | date =Julyngày 7, tháng 7 năm 2013}}</ref> hay [[Sao Mộc]]<ref>{{cite encyclopedia
|last=Ingersoll |first=A.P.
|author2=Dowling, T.E.|author3= Gierasch, P.J.|title=Dynamics of Jupiter's Atmosphere
Trên Trái Đất, những dòng tia mạnh nhất là những '''dòng tia cực''', ở {{convert|9|-|12|km|ft|abbr=on}} trên mực nước biển, rồi đến những '''dòng tia cận nhiệt đới''' hơi yếu hơn một chút và ở độ cao lớn hơn, tại {{convert|10|-|16|km|ft|abbr=on}}. [[Bán cầu Bắc Trái Đất]] và [[Bán cầu Nam Trái Đất]] đều có những dòng tia cực và dòng tia cận nhiệt đới riêng. Dòng tia cực ở bán cầu bắc chảy ở các vĩ độ đi qua [[Bắc Mỹ]], [[Châu Âu]], và [[Bắc Á]] và các [[đại dương]], còn dòng tia cực ở bán cầu nam chỉ chảy phía trên [[Nam Cực]] quanh năm. Ngoài ra, các dòng tia khác yếu hơn cũng có thể xuất hiện, ví dụ tại vùng nhiệt đới bán cầu bắc vào mùa hè, ở độ cao mà khí nóng khô gặp khí ẩm. Trên Sao Mộc, những dòng tia mạnh nhất nằm ở rìa Đới Xích đạo và hai Vành đai Nhiệt đới.
 
Trên Trái Đất, các dòng tia được sinh ra do hai nguyên nhân: sự làm nóng khí quyển bởi [[bức xạ Mặt Trời]] gây ra các vòng hoàn lưu cực, [[vòng hoàn lưu Ferrel]], và [[vòng hoàn lưu Hadley]], và tác động của [[lực Coriolis]] lên những dòng khí chuyển động. Lực Coriolis là hệ quả của sự tự quay quanh trục của hành tinh. Dòng tia cực được hình thành gần vùng tiếp giáp giữa vòng hoàn lưu cực và vòng hoàn lưu Ferrel; còn dòng tia cận nhiệt đới nằm ở biên giới giữa vòng hoàn lưu Ferrel và vòng hoàn lưu Hadley.<ref>{{citechú thích web | author=[[University of Illinois]] | url=http://ww2010.atmos.uiuc.edu/(Gh)/guides/mtr/cyc/upa/jet.rxml | title=Jet Stream | accessdate=ngày 4 Maytháng 5 năm 2008}}</ref> Trên Sao Mộc, cơ chế sinh ra các dòng tia vẫn chưa rõ, dù đã có những lý thuyết "nông" và "sâu" được xây dựng.<ref>{{cite journal
|last1=Vasavada |first1=A.R.
|author2=Showman, A.
 
==Tham khảo==
{{Reflisttham khảo|30em}}
 
==Liên kết ngoài==
{{khí quyển Trái Đất}}
 
[[CategoryThể loại:Động lực học khí quyển]]
[[CategoryThể loại:Gió]]