Khác biệt giữa các bản “Flavius Aetius”

Không thay đổi kích thước ,  2 năm trước
không có tóm lược sửa đổi
Thẻ: Sửa đổi di động Sửa đổi từ trang di động
|chữ ký=
}}
'''Flavius Aetius''', hoặc đơn giản là '''Aëtius''' (khoảng [[396]]-[[454]]), ''Quận công kiêm quý tộc'' ("[[dux]] et [[patrikios|patricius]]"), là tướng [[Đế quốc La Mã|La Mã]] vào thời kỳ cuối [[Đế quốc Tây La Mã]]. Ông theo quân đờiđội từ sớm, từng làm con tin cho các vua "di địch" như [[Alaric I]] ([[goth|Goth]]) và [[Rugalia]] (Hung), sau làm tướng cho "kẻ soán ngôi" [[Joannes]] rồi lại theo [[Valentinianus III]].<ref name="Ermatinger7576">James William Ermatinger, ''The decline and fall of the Roman Empire'', các trang 75-76.</ref> Ông là nhà quân sự, ngoại giao và là một trong những người có thế lực nhất Tây La Mã trong suốt hai thập kỷ ([[433]]-[[454]]). Ông đã mở nhiều chiến dịch đánh các "man di" xâm phạm La Mã. Nổi bật hơn cả là trận ông thắng đội quân dữ tợn của người Hung do [[Attila]] chỉ huy: bằng đường lối đối ngoại khôn khéo, ông đã lập được liên minh với các man di ở châu Âu, họp quân đánh Attila ở [[Trận Châlons|Chalons]] năm [[451]], buộc Attila phải chạy về nước.
 
Cùng với [[thống đốc]] [[Bonifacius]] và [[Stilicho]], Aetius thường được các sử gia đời sau gọi là "người La Mã cuối cùng" với ngụ ý rằng, sau ông, La Mã không thể sản sinh được một người nào khác xứng đáng xếp cùng với các bậc anh hùng thuở xưa. Nhà sử học [[Anh]] [[Edward Gibbon]] thường nhắc đến ông là "''nhân vật được xưng tụng rộng rãi là nỗi khiếp đảm của di địch và là cột chống của nền cộng hòa''". Sau chiến thắng Châlons, ông sự nghiệp đang lên thì bị Valentinianus III đố kỵ, giết hại.
Người dùng vô danh