Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Apep”

không có tóm lược sửa đổi
n (Đã lùi lại sửa đổi của 42.112.90.98 (Thảo luận) quay về phiên bản cuối của Phương Huy)
Không có tóm lược sửa đổi
| offspring =
}}
'''Apep''' (trong [[tiếng Hy Lạp]] còn gọi là '''Apophis''') là một con trăn[[rắn]] biểnquỷ khổng lồ độc ác, kẻ cai trị bóng đêm và sự hỗn loạn của [[Ai Cập]]. ÁnhKẻ sángthù chânlớn nhất của nữ thầnchính [[Ma'at]] làmthần chomặt con quỷ sợ. Apep bị xóa bỏ khỏi tín ngưỡng Ai Cập cổ bắt đầu từ thời kỳtrời [[TrungThần Vương quốcRa|Ai Cập cổ đạiRa]] vì cho rằng không thể thờ một con quái vật độc ác thế này được.
 
Theo thần thoại, Apep được sinh ra từ bãi nước bọt của nữ thần [[Neith]], do đó được gọi là "Người được phun ra"<ref name=":0">{{Chú thích web|url=http://www.ancientegyptonline.co.uk/apep.html|title=Gods of ancient Egypt: Apep (Apophis)}}</ref>. Neith cũng là mẹ của thần cá sấu [[Sobek]]. Không giống như người anh em của mình, tuy mang dáng vẻ của một con vật hung dữ nhưng Sobek vẫn có nhiều tính tốt.
== Truyền thuyết về trận chiến với Ra ==
Một lần, [[Ra (định hướng)|Thần Ra]] đang đi trên [[thuyền Barque]] thì bất ngờ sóng lớn nổi lên, một con trăn biển khổng lồ chắn ngay trước mũi thuyền. Ra ra lệnh cho con quái vật đi chỗ khác nhưng nó không nghe. Ra liền phóng một mũi lao vào con quái vật. Nó ré lên và tấn công vào con thuyền của Ra. Theo người Ai Cập, khoảnh khắc mà Ra đánh nhau với Apep chính là bắt đầu từ lúc chập tối đến sáng. Khi Ra gặp con quái vật này là lúc mặt trời lặn. Còn khi con quái vật rút lui là mặt trời lên.
 
== Tên gọi ==
{{Tín ngưỡng Ai Cập cổ đại}}
Được cho là đã có mặt từ thời nguyên thủy, nhưng Apep không được nhắc tới cho đến thời kỳ [[Trung Vương quốc Ai Cập|Trung vương quốc]]. Vào thời kỳ [[Tân Vương quốc Ai Cập|Tân vương quốc]], Apep mới xuất hiện trong các văn bản tang lễ dưới địa ngục Duat<ref name=":0" />.
 
Là đại diện của những cái xấu xa nhất, Apep được gọi với nhiều cái tên: "Con thằn lằn độc ác", "Kẻ quấn lấy thế giới", "Kẻ thù của Ra", "Con rắn của sự tái sinh". Apep không bao giờ bị đánh bại hoàn toàn, nó chỉ tạm thời thất thế trước Ra và lại tái sinh vào đêm hôm sau, bắt đầu một cuộc chiến<ref name=":0" />.
 
Apep bị người [[Hy Lạp cổ đại|Hy Lạp]] ghét bỏ, nhưng có 2 vua khi đăng quang đã đặt tên ngai theo Apep, đó là pharaoh [[Apophis (định hướng)|Apophis]] [[Vương triều thứ 14]] và [[Apophis (định hướng)|Apophis]] [[Vương triều thứ 16]]<ref name=":0" />.{{Tín ngưỡng Ai Cập cổ đại}}
 
== Xuất hiện ==
Apep là một con rắn khổng lồ và thường cuộn mình thành nhiều khúc. Trên các bức vẽ, Apep bị giết theo nhiều cách khác nhau. Trong một số ngôi mộ, thần [[Thần Ra|Ra]] dưới hình dạng [[mèo]] (hiện thân của [[Bastet]]) đã chặt Apep bằng một nhát dao<ref>G. Pinch, ''Egyptian Mythology'', (2004), tr. 107–108</ref>. Ở một số cảnh khác, [[Atum]] hoặc [[Set (thần thoại)|Seth]] là người tiêu diệt con quái vật này<ref name=":0" />.
 
Trong ngôi mộ của [[Ramesses VI]] ([[KV9]]), 12 cái đầu người được vẽ trên đầu của Apep tượng trưng cho những linh hồn mà Apep đã nuốt phải, được giải phóng khi Apep bị tiêu diệt và bị giam giữ lại khi nó hồi sinh. Do đó, Apep còn có tên là "Kẻ nuốt những linh hồn"<ref>J.F.Borghouts, ''Book of the Dead [39]: From Shouting to Structure'' (Studien zum Altaegyptischen Totenbuch 10, Wiesbaden, 2007)</ref>.
 
== Thần thoại ==
Câu chuyện về những trận đánh của [[Thần Ra|Ra]] và Apep được sáng tạo trong thời [[Tân Vương quốc Ai Cập|Tân vương quốc]]<ref>J. Assmann, ''Egyptian Solar Religion in the New Kingdom'', transl. by A. Alcock (London, 1995), tr.49-57.</ref>. Khoảnh khắc mà [[Thần Ra|Ra]] đánh nhau với Apep chính là bắt đầu từ lúc chập tối đến gần sáng. Khi bình minh ló dạng, đó cũng là lúc con thuyền barque vượt ra khỏi địa ngục, và Ra lại được thanh lọc bởi nữ thần phương đông [[Iabet]].
 
Apep là con quỷ có khả năng thôi miên tất cả các vị thần<ref name=":1">Borghouts, J. F. (1973). "The Evil Eye of Apopis". ''The Journal of Egyptian Archaeology '''59'''''. tr.114, 115, 116.</ref>, ngoại trừ ác thần [[Set (thần thoại)|Seth]], người có thể giết Apep chỉ với một mũi giáo lớn<ref name=":0" />. Chính vì là người duy nhất không bị khuất phục trước sức mạnh của Apep nên Seth thường tỏ ra kiêu ngạo, dọa nếu không được tôn trọng, ông sẽ tạo ra một trận bão lớn. Quá mệt mỏi với điều này nên đôi khi Ra thường đuổi Seth ra khỏi con thuyền barque.
 
Quay trở lại Apep, vào mỗi đêm, con quái vật này thường bắt giữ con thuyền bằng cách siết chặt con thuyền bởi những khúc cuộn to lớn của nó. Hoặc nó sẽ khuấy động cả vùng nước nguyên thủy của [[Nu (thần thoại)|Nun]], tạo ra những trận lũ lụt để nhấn chìm con thuyền<ref name=":0" />.
 
Một đội quân gồm tất cả các vị thần lớn và nhỏ (những vị thần vô danh, xuất hiện dưới dạng những con [[khỉ]]) đều dồn lực đánh lại nó<ref name=":1" />. Những linh hồn người chết cũng hợp sức chống lại Apep để giữ trật tự [[Ma'at]]. Con quỷ Apep nuốt [[Thần Ra|Ra]], nhưng ông sẽ khoét một lỗ ngay bụng nó để thoát<ref name=":0" />.
 
Tương tự Seth, Apep cũng liên quan đến những hiện tượng tự nhiên đáng sợ vào thời đó như [[nhật thực]] - [[nguyệt thực]], [[Bão|bão tố]] và [[động đất]]. Cả 2 đều được coi là những vị thần phương bắc, nơi mà người Ai Cập cho là lạnh lẽo, tăm tối, đầy nguy hiểm. Tuy nhiên, Seth vẫn có vài ưu điểm không phải là hiểm ác hoàn toàn như Apep<ref name=":0" />.
 
== Thờ cúng ==
Apep không được thờ phụng như một vị thần vì người [[Trung Vương quốc|Ai Cập cổ đại]] cho rằng không thể thờ một con quái vật độc ác thế này được.
 
Các thầy tư tế của Ra thường tiến hành những nghi lễ để giúp ông tiếp tục cuộc hành trình của mình trên bầu trời. Trong một nghi lễ hằng năm, gọi là "Trục xuất Apep", một bức tượng của Apep sẽ bị đập nát, ném bùn vào đó và sau đó bị thiêu đốt; cầu cho một năm yên lành tránh khỏi tai họa từ Apep<ref name=":0" />.
 
Một quyển sách với tên gọi "Cuốn sách đánh bại Apep" hay "Sách của Apophis", trong đó tập hợp tất cả những thần chú, nghi lễ phép thuật dùng để đánh bại Apep được viết bởi những thầy tế vào thời [[Tân Vương quốc Ai Cập|Tân vương quốc]]<ref>P.Kousoulis, ''Magic and Religion as Performative Theological Unity: the Apotropaic Ritual of Overthrowing Apophis'', Ph.D. dissertation, University of Liverpool (Liverpool, 1999), chương 3-5.</ref><ref name=":0" />.
 
== Chú thích ==
{{Động vật trong văn hóa}}
 
==Tham khảo==
{{tham khảo}}
{{sơ khai Ai Cập}}
 
{{Sơ khai ACCD}}
 
[[Thể loại:Thần Ai Cập]]
[[Thể loại:Rồng]]
166

lần sửa đổi