Khác biệt giữa các bản “Các núi linh thiêng của Trung Quốc”

n
Cải thiện nội dung dựa theo wiki tiếng Anh.
n (Cải thiện nội dung dựa theo wiki tiếng Anh.)
'''Các núi linh thiêng của Trung Quốc''' được chia thành hainhiều nhóm gắnkhắc liềnnhau. chủNhóm yếunúi '''''Ngũ nhạc''''' ({{zh|s={{linktext|五|岳}}|t={{linktext|五|嶽}}|p={{linktext|Wǔ|yuè}}}})<ref>嶽 hoặc 岳: ngọn núi cao trong dãy núi.</ref> là tên gọi cho năm ngọn núi nổi tiếng nhất, gắn liền với [[Đạolịch giáo|Lãosử giáoTrung Quốc]] qua nhiều triều đại. Chúng cũng gắn liền với tín ngưỡng và [[PhậtNgũ giáohành|thuyết Ngũ hành]] của Trung Quốc. NhómTrong khi đó, nhóm núi chủ yếu gắn liền với Lão[[Phật giáo]] được biếtnhắc đến với tên gọi chung như ''Ngũ'''Tứ đại Phật giáo danh sơn''''' (Ngũ Nhạc, Ngũ linh sơn v.v.{{zh|c={{linktext|四大佛教名山}}}}),; trong khicòn nhóm chủ yếunúi gắn liền với Phật[[Đạo giáo]] được nói đến nhưgọi'''''Tứ đại Đạo giáo danh sơn''''' (Tứ đại Phật sơn v.v{{zh|c={{linktext|四大道教名山}}}}).
 
CácNhững ngọn núi linh thiêng trong cả haicác nhóm trên đều là các điểm đến rất quan trọng đối với các cuộc hành hương. Trong ngôn ngữ trung Quốc, hành hương gọi là "''triều thánh"'' ({{zh|s={{linktext|朝|圣}}|t={{linktext|朝|聖}}|p={{linktext|cháo|shèng}}}}), nghĩa đen là "vái lạy ngọn núi linh thiêng" hay ''triều bái thánh sơn'' ({{zh|s={{linktext|朝|拜|圣|山}}|t={{linktext|朝|拜|聖|山}}|p={{linktext|cháo|bài| shèng| shān}}}}).
 
[[Tập tin:Map sacred mountains of china.png|nhỏ|phải|300px|Bản đồ các núi linh thiêng của Trung Quốc, hình tròn màu đỏ: nhóm Lão giáo, ngôi sao màu tím hồng: nhóm Phật giáo.]]
 
==Ngũ Nhạc==
{{Xem thêm|:zh:五岳}}
''Ngũ Nhạc'' được sắp xếp theo bốn hướng chính và trung tâm của vùng đất Trung Hoa cổ đại. Các rặng núi trong nhóm này bao gồm:
* hướng bắc: [[Hằng Sơn|Hằng sơn]] (恒山) thuộc tỉnh [[Sơn Tây (Trung Quốc)|Sơn Tây]] cao 2.017 m
* hướng nam: [[Hành Sơn|Hành sơn]] (衡山) thuộc tỉnh [[Hồ Nam]], cao 1.290 m
* hướng đông: [[Thái Sơn|Thái sơn]] (泰山) thuộc tỉnh [[Sơn Đông]], cao 1.545 m
* hướng tây: [[Hóa Sơn (núi)|Hóa sơn]] (华山) thuộc tỉnh [[Thiểm Tây]], cao 2.154,9 m
* trung tâm: [[Tung Sơn|Tung sơn]] (嵩山) thuộc tỉnh [[Hà Nam (Trung Quốc)|Hà Nam]], cao 1.494 m
 
=== Đông Nhạc: [[Núi Thái Sơn|Thái Sơn]] ===
Ngoài ra, các rặng núi này đôi khi được nói đến theo hướng tương ứng mà chúng chỉ, tức là "Bắc nhạc", "Nam nhạc", "Đông nhạc", "Tây nhạc" và "Trung nhạc".
{{zh|s=泰山|t=泰山}}; "Ngọn núi tĩnh lặng", thuộc tỉnh [[Sơn Đông]], {{cvt|1,545|m}} {{coord|36|15|N|117|06|E|region:CN_type:mountain|display=inline}}
 
=== Tây Nhạc: [[Hóa Sơn (núi)|Hóa Sơn]] ===
Theo [[thần thoại Trung Quốc]], ''Ngũ Nhạc'' có nguồn gốc từ thân thể và đầu của [[Bàn Cổ]], vị thần đầu tiên sáng tạo ra thế giới. Do vị trí ở phía đông của mình nên Thái sơn được gắn liền với mặt trời mọc, là biểu tượng cho sự ra đời và sự hồi sinh. Cũng vì cách diễn giải này, nó thông thường được nhắc đến như là ngọn núi linh thiêng nhất trong số ''Ngũ đại danh sơn''. Phù hợp với vị trí đặc biệt của nó, Thái sơn được cho là được tạo thành từ phần đầu của Bàn Cổ.
{{zh|s=华山|t=華山}}; "Ngọn núi lộng lẫy", thuộc tỉnh [[Thiểm Tây]], {{cvt|1,997|m}} {{coord|34|29|N|110|05|E|type:mountain_region:CN|display=inline}}
 
=== Nam Nhạc: [[Hành Sơn]] ===
==Tứ đại danh sơn==
{{zh|s=衡山|t=衡山}}; "Ngọn núi cân bằng", thuộc tỉnh [[Hồ Nam]], {{cvt|1,290|m}} {{coord|27.254798|N|112.655743|E|region:CN_type:mountain|display=inline}}
 
=== Bắc Nhạc: [[Hằng Sơn]] ===
{{zh|s=恒山|t=恆山}}; "Ngọn núi vĩnh hằng", thuộc tỉnh [[Sơn Tây (Trung Quốc)|Sơn Tây]], {{cvt|2,017|m}} {{coord|39|40|26|N|113|44|08|E|type:mountain_region:CN|display=inline}}
 
=== Trung Nhạc: [[Tung Sơn]] ===
{{zh|s=嵩山|t=嵩山}}; "Ngọn núi cao ngất", thuộc tỉnh [[Hà Nam (Trung Quốc)|Hà Nam]], {{cvt|1,494|m}} {{coord|34|29|5|N|112|57|37|E|type:mountain_region:CN|display=inline}}
[[File:Shangdi-Huangdi_religious_cosmology.png|liên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Shangdi-Huangdi_religious_cosmology.png|nhỏ|300x300px|Vị trí Ngũ nhạc theo [[Hoài Nam Tử]].{{sfnb|Sun|Kistemaker|1997|p=121}}]]
 
Theo [[thần thoại Trung Quốc]], ''Ngũ Nhạc'' có nguồn gốc từ thân thể và đầu của [[Bàn Cổ]], vị thần đầu tiên sáng tạo ra thế giới. Do vị trí ở phía đông của mình nên Thái sơn được gắn liền với mặt trời mọc, là biểu tượng cho sự ra đời và sự hồi sinh. Cũng vì cách diễn giải này, nó thông thường được nhắc đến như là ngọn núi linh thiêng nhất trong số ''Ngũ đại danh sơn''. Phù hợp với vị trí đặc biệt của nó, Thái sơn được cho là được tạo thành từ phần đầu của Bàn Cổ.
 
==Tứ đại Phật giáo danh sơn==
 
[[Tập tin:Jiuhuashan higher Daxiong Baodian.jpg|nhỏ|phải|210px|Đại Hùng Bảo điện, ngôi đền trên Cửu Hoa Sơn]]
 
Còn gọi là Tứ đại Phật giáo danh sơn, Tứ linh sơn, cụ thể là:
 
* [[Ngũ Đài sơn]] (五臺山) thuộc tỉnh [[Sơn Tây (Trung Quốc)|Sơn Tây]] cao 3.058 m, thông thường được gắn liền với [[Văn-thù-sư-lợi|Văn Thù Bồ Tát]]
* [[Cửu Hoa Sơn|Cửu Hoa sơn]] (九華山) thuộc tỉnh [[An Huy]], cao 1.341 m, thông thường được gắn liền với [[Địa Tạng Bồ Tát]]
* [[Phổ Đà sơn]] (普陀山), thuộc tỉnh [[Chiết Giang]] cao 284 m, thông thường được gắn liền với [[Quan Âm|Quan Thế Âm Bồ Tát]].
 
== Tứ đại Đạo giáo danh sơn ==
Bốn ngọn núi nổi tiếng trong Đạo giáo gồm:
 
=== [[Võ Đang (núi)|Võ Đang sơn]] ===
{{zh|s=武当山|t=武當山}}; Tây Bắc tỉnh [[Hồ Bắc]]. Đỉnh cao: 1612m. {{coord|32|40|0|N|111|00|4|E|type:mountain_region:CN|display=inline}}.
 
=== [[Long Hổ Sơn|Long Hổ sơn]] ===
{{zh|c=|s=龙虎山|t=龍虎山}}; nghĩa đen "rồng và hổ", thuộc tỉnh [[Giang Tây]]. Đỉnh cao: 247.4m. {{coord|28|06|48.999|N|116|57|29.998|E|type:mountain_region:CN|display=inline}}
 
=== [[Núi Tề Vân|Tề Vân sơn]] ===
{{zh|s=齐云山|t=齊雲山}}; nghĩa đen "Đám mây sạch sẽ, chỉnh tề", thuộc tỉnh [[An Huy]]. Đỉnh cao: 585m. {{coord|29|48|29.9988|N|118|01|56.9994|E|type:mountain_region:CN|display=inline}}
 
=== [[Núi Thanh Thành|Thanh Thành sơn]] ===
{{zh|s=青城山|t=青城山}}; nghĩa đen "Tường thành màu xanh"; nằm cách [[thành phố]] Đô Giang, [[tỉnh]] [[Tứ Xuyên]], 15 km về phía Tây Nam. Đỉnh cao: 1260m (năm 2007), {{coord|30|58|35.73|N|103|30|59.90|E|type:mountain_region:CN|display=inline}}.
 
==Tham khảo==