Khác biệt giữa các bản “Trận Marathon”

không có tóm lược sửa đổi
 
Marathon nằm cách Athens 42km, là một [[thung lũng]] bằng phẳng có núi rừng bao quanh ba mặt: Bắc, Tây và Nam. Phía Đông Marathon là vùng [[biển Aegean]]. Đây là vùng đất đã chứng kiến bao sự kiện oai hùng của người Hy Lạp. Các lực sĩ Hy Lạp đã chọn Marathon là nơi luyện tập để rồi sau đó lập bao chiến công hiển hách.
 
== Bối cảnh lịch sử ==
Vào năm 551 TCN, vua xứ Ba Tư là [[Cyrus Đại Đế]] đánh đổ "thiên triều" của ông là [[Đế quốc Media]]. Ông lên ngôi [[Hoàng đế]] của Ba Tư và Media, khởi lập [[Đế quốc Ba Tư]].<ref>Samuel Willard Crompton, ''Cyrus the Great'', trang 101</ref><ref>J. Poolos, ''Darius the Great'', trang 24</ref> Với công cuộc bành trướng của mình, ông chinh phạt các Đế quốc giàu có và hùng mạnh như [[Lydia]] và [[Babylon]], đưa Đế quốc Ba Tư trở thành đế quốc rộng lớn nhất [[thế giới]] thời đó.<ref>Samuel Willard Crompton, ''Cyrus the Great'', trang 35</ref><ref>Samuel Willard Crompton, ''Cyrus the Great'', trang 53</ref> Sau khi kinh đô [[Sardis]] của xứ Lydia thất thủ vào năm 547 TCN, các thành bang Hy Lạp lân cận cũng đầu hàng vị "Vua của các vị vua".<ref>Samuel Willard Crompton, ''Cyrus the Great'', trang 102</ref> "Vua của các vị vua" [[Cambyses II]] lên nối ngôi vào năm 530 TCN, tiếpông tụchoàn tất công cuộc bành trướng của vua cha, tiến hành chinh phạt xứ [[Ai Cập]].<ref>J. Poolos, ''Darius the Great'', trang 28</ref><ref name="croptonaa31">Samuel Willard Crompton, ''Alexander the Great'', trang 31</ref> Lúc vua [[Darius I]] lên ngôi "Vua của các vị vua" vào năm 522 TCN, ông thừa hưởng một Đế quốc vô cùng rộng lớn, trong đó có "toàn bộ [[châu Á]]". <ref>J. Poolos, ''Darius the Great'', trang 32</ref>
 
"Vua của các vị vua" Darius I tích cực củng cố và xây dựng đất nước, tiến hành những [[cải cách]] lớn lao.<ref>Dennis Abrams, ''Xerxes'', trang 27</ref> Ông cũng tiếp tục công cuộc mờ mang bờ cõi và gặt hái nhiều chiến công hiển hách, dẹp tan các cuộc nổi dậy ở xứ [[Media]] và xứ [[Babylon]].<ref>Samuel Willard Crompton, ''Cyrus the Great'', trang 89</ref><ref>J. Poolos, ''Darius the Great'', trang 37</ref><ref name="croptonaa31"/> Sau những năm tháng chinh phạt của Đế quốc Ba Tư, đang trong thời kỳ thái bình thịnh trị thì ông hay tin dữ. Nhân dân [[Ionia]] nổi dạy chống lại sự thống trị của ông, lúc đó là cuối triều đại lâu dành và thành công của ông.<ref>Samuel Willard Crompton, ''Alexander the Great'', trang 32</ref> Được sự hỗ trợ của thành bang [[Athena]], họ đốt phá thành phố [[Sardis]] của tỉnh [[Lydia]]. Theo ghi nhận của người "Cha của [[Sử học]]" [[Herodotus]], khi hay tin, vị "Vua của các vị vua" hỏi: <ref name="dennis31">Dennis Abrams, ''Xerxes'', trang 31</ref>
{{cquote|''Giặc Athena là bọn nào?''|||Darius I}}
 
Ít lâu sau đó, ông đã hiểu ra rằng, cuộc chiến tranh giữa Đế quốc Ba Tư và người Hy Lạp sẽ quyết định đến nền văn minh phương Tây.<ref name="dennis31"/> Trong thời buổi này, xứ [[Thổ Nhĩ Kỳ]] do người Hy Lạp cai quản (người Thổ Nhĩ Kỳ chỉ tới đây 1500 năm sau). Nhưng thành phố xứ Thổ Nhĩ Kỳ, trong số đó có những trung tâm hoành tráng như [[Miletus]] và [[Halicarnassus]], đã rơi vào tay Đế quốc Ba Tư vào giữa thế kỷ thứ V. Vào năm 499 TCN, nhân dân Hy Lạp ở Ionia phất cờ khởi nghĩa, các xứ [[Eretria]] và Athena đứng về phía họ để giải phóng đồng bào Hy Lạp thoát khỏi ách nô dịch của Đế quốc Ba Tư. Quân đội Ba Tư do "Vua của các vị vua" Darius I phái đến đã dẹp tan tác của nổi dậy này. <ref>Dennis Abrams, ''Xerxes'', trang 33</ref> Với việc đánh bại quân nổi dậy Ionian, đây là lần đầu tiên "Vua của các vị vua" Darius I chạm trán với người Hy Lạp. <ref name="croptonaa31"/>
 
Không như ngày nay, xứ [[Hy Lạp]] thời đó không phải là một quốc gia, thậm chí không phải là một thực thể địa lý. Người Hy Lạp không chỉ sống ở xứ Hy Lạp, mà còn định cư ở phía Đông biển [[Địa Trung Hải]], họ di cư đến biển [[Aegean]] và thiết lập các khu định cư ở bán đảo [[Ý]] và xứ [[Sicily]] và tất cả các bờ biển vùng Tiểu Á. Những thành bang của người Hy Lạp như [[Athena]], [[Thebes]], [[Corinth]], [[Sparta]], v.v... từ lâu đã phát triển, không chịu ảnh hưởng gì từ Đế quốc Ba Tư. Từ lâu, họ đã có tinh thần tự chủ. Trước kia, họ không bao giờ chịu khuất phục các Đế quốc [[Babylon]] và [[Ai Cập cổ đại|Ai Cập]], và giờ đây, không đời nào chịu ách đô hộ của Đế quốc Ba Tư.<ref>Samuel Willard Crompton, ''Alexander the Great'', trang 33</ref> Do đó, khi "Vua của các vị vua" Darius I phái sứ thần đến xứ Hy Lạp, đòi hỏi họ phải khuất phục ông, phải cống nạp đất và nước cho ông, người [[Sparta]] đã giết chết viên sứ thần Ba Tư. Do đó, vị "Vua của các vị vua" quyết định phái Quân đội Ba Tư đến trừng phạt nhân dân Hy Lạp. <ref>Dennis Abrams, ''Xerxes'', trang 32</ref><ref>Dennis Abrams, ''Xerxes'', trang 33</ref>
Việc Athens, một tiểu quốc nhỏ bé ở phía Tây xa xôi dám giúp đỡ các bộ tộc Tiểu Á chống lại mình đã làm cho vua Darius I nổi giận, thực hiện ý đồ trả thù người Athens và cũng là dịp may hiếm có để tiến hành cuộc chinh phục tiếp theo. Theo sử gia Herodotus thì để thể hiện quyết tâm của mình, Darius I đã sai đem cây cung ra và bắn một mũi tên lên trời mà nói rằng: “''Xin [[Thượng Đế]] cho con được tự tay trả thù người Athens''”. Darius còn cắt cử một người hầu cứ đến mỗi bữa ăn lại có nhiệm vụ nhắc nhở ông ta rằng: "Ngài hãy nhớ người Athens"
 
[[Tập tin:BeachedShipsMarathon.jpg|nhỏ|trái|250px|Thuyền chiến của quân Ba Tư trên bãi biển gần Marathon.]]