Khác biệt giữa các bản “Màu tích”

n
Đã lùi lại sửa đổi của 27.79.66.203 (Thảo luận) quay về phiên bản cuối của TuanminhBot
(✓)
Thẻ: Sửa đổi di động Sửa đổi từ trang di động
n (Đã lùi lại sửa đổi của 27.79.66.203 (Thảo luận) quay về phiên bản cuối của TuanminhBot)
Thẻ: Lùi tất cả
Trong [[vật lý hạt]], '''màu tích''' là một tính chất của các [[quark]] và [[gluon]] được liên hệ với [[tương tác mạnh]] giữa các hạt trong lý thuyết [[Thuyết sắc động lực học lượng tử|Sắc động lực học lượng tử]] (QCD). Màu tích tương tự với khái niệm [[điện tích]] của các hạt, nhưng do lý thuyết QCD rất phức tạp về mặt [[toán học]], nên màu tích có nhiều đặc điểm kĩ thuật khác với điện tích. "Màu" của các quark và gluon hoàn toàn không liên hệ gì với khái niệm [[màu sắc]] trong [[tự nhiên]].<ref>{{chú thích sách|last=Feynman |first=Richard |authorlink=Richard Feynman |title=[[QED: Lý thuyết kỳ lạ về ánh sáng và vật chất]] |year=1985 |publisher=Princeton University Press |isbn=0-691-08388-6 |page=136 |quote=Những nhà vật lý thông thường, không thể tìm ra thêm bất kỳ một từ Hy Lạp đẹp đẽ nào nữa, gọi kiểu phân cực này bằng một tên gọi không chuẩn xác là 'màu,' nhưng chẳng có sự liên quan đến màu sắc thông thường nào cả.}}</ref> Hơn thế nữa, nó là một cái tên kỳ lạ cho một tính chất mà hầu như không còn thể hiện ra khi xét đến những khoảng cách lớn hơn kích thước của một [[hạt nhân nguyên tử]]. Thuật ngữ ''màu'' được chọn bởi vì tính chất trừu tượng này của các hạt quark và gluon có ba khía cạnh, mà tương tự như ba màu cơ bản đỏ, lục, lam. So sánh với điện tích, nó chỉ nhận các giá trị âm hoặc dương mà thôi.
 
Ngay sau khi sự tồn tại của các quark được đề xuất vào năm 1964, [[Oscar W. Greenberg]] đã đưa ra khái niệm màu tích để giải thích vì sao các quark có thể cùng tồn tại bên trong các [[hadron]] với trạng thái lượng tử giống nhau mà không bị vi phạm [[nguyên lý loại trừ Pauli]]. Khái niệm này bắt đầu trở thành có ích hơn khi lý thuyết sắc động lực học lượng tử bắt đầu được phát triển từ thập niên 1970 và là một bộ phận quan trọng trong [[Mô hình chuẩn]] của vật lý hạt.{{fact|date = ngày 7 tháng 1 năm 2013}}
 
==Đỏ, lục và lam==
Trong QCD, màu của quark có thể nhận ba giá trị, gọi là đỏ, lục và lam. Phản quark cũng nhận ba giá trị tương ứng, gọi là phản đỏ, phản lục và phản lam (biểu diễn bằng màu lục lam, đỏ tươi và màu vàng). Các gluon là sự trộn của hai màu, như màu đỏ và phản lục, tạo nên màu tích của chúng. QCD nêu ra tám gluon là sự kết hợp của tám tổ hợp màu-phản màu khác nhau; xem ''[[Gluon#Tám gluon màu|Tám gluon màu]]''.
 
Hình sau minh họa [[hằng số cặp]] cho các hạt màu tích:
 
<gallery>
Image:Quark_Colours.png|Ba quark màu (đỏ, lục, lam) kết hợp lại tạo ra không màu
Image:Quark_Anticolours.png|Ba phản quark màu (phản đỏ, phản lục, phản lam) cũng tạo ra một tổ hợp không màu
</gallery>
 
<gallery>
Image:Quark_colourchange0.png|Một hadron với ba quark hóa trị (đỏ, lục, lam) trước khi xảy ra sự thay đổi màu
Image:Quark_colourchange1.png|Quark đỏ phát ra một gluon là tổ hợp của màu đỏ-phản lục (nó biến thành quark lục)
Image:Quark_colourchange2.png|Quark lục hấp thụ gluon màu đỏ-phản lục và trở thành màu đỏ; màu của hệ vẫn được bảo toàn
</gallery>
 
==Xem thêm==
16.536

lần sửa đổi