Khác biệt giữa các bản “An Phú”

→‎Lịch sử: Bổ sung thông tin từ Thư viện Pháp quốc gallica.bnf.fr
n (→‎Người Chăm: stub sorting, replaced: Ả Rập Saudi → Ả Rập Xê Út (3) using AWB)
(→‎Lịch sử: Bổ sung thông tin từ Thư viện Pháp quốc gallica.bnf.fr)
Tháng 9 năm [[1841]], vì thấy việc binh bị tốn kém, vua [[Thiệu Trị]] sai bỏ [[Trấn Tây Thành|Trấn Tây thành]], rút binh về [[An Giang]]. Nhiều người Chăm ở Chân Lạp đã đi theo khâm sai đại thần [[Lê Văn Đức]], Phó khâm sai [[Doãn Uẩn]] cùng Trấn Tây đại tướng quân [[Trương Minh Giảng]] từ Trấn Tây Thành rút về bảo Châu Đốc. Đa số người Chăm là binh lính, thân binh, cận vệ của [[nhà Nguyễn]]. Họ theo đoàn quân người Việt cư trú dọc đầu nguồn [[sông Hậu]] thuộc tỉnh An Giang từ đó đến bây giờ<ref>Đại Nam Thực lục, tập 06.</ref>.
 
Năm [[18721867]], Pháp chiếm [[Châu Đốc]]. Thời Pháp thuộc, vùng đất An Phú đa phần nằm trong khu vực tổng An PhúLương và tổng Châu Phú thuộc quận Châu Thành, [[Châu Đốc (tỉnh)|tỉnh Châu Đốc]].
[[Tập tin:ChauDoc1890.jpg|nhỏ|250x250px|Bản đồ tỉnh Châu Đốc năm 1890. Các làng xã ở An Phú đã được định danh rõ ràng như: La Ma, Sa Bâu, Hà Bao, Đa Phước, Vĩnh Hội, Phú Hội, Phú Hữu,...]]
Năm 1872, ông [[Ngô Lợi]] cho hợp ghe thuyền của tín đồ đi đến cất chùa ở cù lao Ba<ref>La Ma hoặc Cù lao Ba là do tiếng Chăm "Kaoh Palau Ba", 3 cù lao, mà ra. Có thể khi xưa cồn Vĩnh Thành chưa dính liền với cồn Vĩnh Trường như ngày nay?</ref> (nay là xã [[Vĩnh Trường, An Phú|Vĩnh Trường]], huyện An Phú), rồi lấy đó làm cơ sở truyền đạo.
 
Năm [[1870]] và [[1873]], Pháp cắt một số làng ven biên giới thuộc tổng An Lương và Châu Phú giao cho Cam-Bốt quản lý (Bắc Nam, Lý Nhơn,...).<ref>Annuaire général de l'Indo-Chine française ["puis" de l'Indochine] các năm 1870-1873.</ref>
 
Ngày 03 tháng 11 năm [[1904]], [[Hội đồng Thuộc địa Nam Kỳ]] quyết định thành lập một tổng mới tên An Phú thuộc tỉnh Châu Đốc.<ref>{{Chú thích web|url=http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6286435b/f793.item|title=35. Au sujet de la création de deux nouveaux cantons dans la province de Chaudoc.}}</ref>
 
Tổng An Phú thành lập từ 15 làng tách ra từ hai tổng Châu Phú và An Lương, diện tích toàn tổng là 17.071 héc-ta. Các làng gồm: (từ tổng Châu Phú) Khánh An, Khánh Bình, Sabâu, Kacôi, Nhơn Hội, Vĩnh Khánh, Khánh Hội và Kacôki; (từ tổng An Lương) Đồng Đức, Phú Hữu, Vĩnh Lộc, Vĩnh Hậu, Vĩnh Phong, Châu Giang và Phũm-xoài.
 
Tháng 7-1942, Pháp giao làng Bình Di cho Cam Bốt, đổi lại Cam Bốt giao làng Khánh Hòa cho xã Khánh An.<ref>Tài liệu [http://fall.fsulawrc.com/collection/LimitsinSeas/IBS155.pdf International Boundary Study No. 155 – March, 1976 Cambodia – Vietnam Boundary].</ref>
 
Đến năm [[1956]], chính quyền [[Việt Nam Cộng hòa]] quyết định đổi tên quận Châu Thành thành quận [[Châu Phú]] thuộc tỉnh [[An Giang]] vừa mới thành lập. Quận Châu Phú khi đó vẫn gồm 3 tổng: Châu Phú, An Phú và An Lương.
 
Ngày [[6 tháng 8]] năm [[1957]], chính quyền [[Việt Nam Cộng hòa]] tách một phần phía Bắc quận [[Châu Phú]] để thành lập quận An Phú thuộc tỉnh [[An Giang]], bao gồm tổng An Phú với 9 xã và 4 xã của tổng Châu Phú. Quận An Phú gồm 2 tổng, 13 xã là: Nhơn Hội, Phú HữHữu, Khánh An, Khánh Bình, Phước Hưng, Phú Hội, Phũm Soài, Vĩnh Hội Đông, Vĩnh Lộc thuộc tổng An Phú; Vĩnh Hậu, Vĩnh Phong, Đa Phước, Vĩnh Trường thuộc tổng Châu Phú. Quận lỵ đặt tại xã Phước Hưng.
 
Từ năm [[1959]], lực lượng vũ trang cách mạng tỉnh An Giang lần lượt đánh chiếm và thành lập các căn cứ cách mạng tại các xã [[Phú Hữu, An Phú|Phú Hữu]] (căn cứ B1 - Bưng Ven), [[Khánh Bình, An Phú|Khánh Bình]] (B3 - Vạt Lài)<ref>{{Chú thích web|url=http://www.nguoianphu.com/topic/9/lich-su-huyen-an-phu-tinh-an-giang|title=Lịch sử huyện An Phú tỉnh An Giang}}</ref>.