Khác biệt giữa các bản “Benito Mussolini”

không có tóm lược sửa đổi
n (clean up, removed stub tag)
| battles = [[Chiến tranh thế giới thứ nhất]] <br> [[Chiến tranh Ý-Ethiopia lần thứ hai]] <br> [[Ý xâm lược Albania]] <br> [[Chiến tranh Hy Lạp-Ý]] <br> [[Chiến tranh thế giới thứ hai]]
}}
'''Benito Amilcare Andrea Mussolini''' (phiên âm tiếng Việt: '''Bê-ni-tô Mu-xô-li-ni'''; phát âm [[tiếng Ý]]: {{IPA-it|beˈnito mussoˈlini}};<ref>See [http://www.dipionline.it/dizionario/ricerca?lemma=Benito Benito] and [http://www.dipionline.it/dizionario/ricerca?lemma=Mussolini Mussolini] in [[Luciano Canepari]], ''Dizionario di pronuncia italiana online''</ref> [[29 tháng 7]] năm [[1883]] – [[28 tháng 4]] năm [[1945]]). Được thủgọi tướng độcIl tàiDuce cai("The trị [[phát xít Ý]] với một thể chế quốc giaLeader"), quân phiệt và chống [[Chủ nghĩa cộng sản|Cộng sản]] dựa trên hệ thống [[tuyên truyền]] và kềm kẹp khắc nghiệt. Mussolini đưa [[Ý]]người vàosáng liênlập minhra [[phe Trục|khối Trục]] của [[Adolf Hitler]] chống lại quân [[Khối Đồng Minh thời Chiến tranh thế giới thứ hai|Đồng Minh]] trong [[chiến tranh thế giới thứ hai|đệ nhị thế chiến]]. Ông trở thành một trong những nhân vật quan trọng trong việc gây dựng nên [[chủ nghĩa phát xít]] ở [[thế kỷ XX]]Ý.<ref>{{chú thích sách |last=Hakim |first=Joy | title=A History of Us: War, Peace and all that Jazz |publisher=[[Oxford University Press]] |year=1995 |location=New York| isbn=0-19-509514-6}}</ref> Khi khối Trục thua trận, Mussolini toan bỏ trốn sang [[Thụy Sĩ]] nhưng ông và vợ bị quân cộng sản kháng chiến Ý bắt giết tại [[hồ Como]].
 
Năm 1912, Mussolini là thành viên lãnh đạo của Đảng Xã hội Ý (PSI), nhưng đã bị trục xuất khỏi PSI vì đã ủng hộ can thiệp quân sự trong [[Chiến tranh thế giới thứ nhất]], trái ngược lập trường của đảng về tính trung lập. Mussolini phục vụ trong quân đội Hoàng gia Ý trong chiến tranh cho đến khi ông bị thương và xuất viện vào năm 1917. Mussolini lên án PSI, quan điểm của ông là tập trung vào [[chủ nghĩa dân tộc]] thay vì [[chủ nghĩa xã hội]] và sau đó thành lập phong trào phát xít.
 
Tháng 10 năm 1922, Mussolini trở thành Thủ tướng trẻ nhất trong lịch sử Ý cho đến khi bổ nhiệm [[Matteo Renzi]] vào tháng 2 năm 2014. Sau khi loại bỏ tất cả các đối thủ chính trị thông qua cảnh sát mật, quyền lực đã được Mussolini nắm trọn thông qua một loạt các sắc luật đã biến Ý thành một chế độ độc tài độc đảng. Mussolini vẫn nắm quyền cho đến khi ông bị vua Victor Emmanuel III lật đổ vào năm 1943. Mussolini đã tìm cách trì hoãn một cuộc chiến tranh ở châu Âu, nhưng Đức xâm chiếm Ba Lan vào ngày 1 tháng 9 năm 1939, dẫn đến tuyên bố chiến tranh của Pháp và Anh và sự khởi đầu của [[Chiến tranh thế giới thứ hai|Thế chiến II]].
 
Vào ngày 10 tháng 6 năm 1940 với sự sụp đổ của nước Pháp. Ý chính thức bước vào cuộc chiến bên cạnh Đức, mặc dù Mussolini biết rằng nước Ý không có khả năng quân sự và tài nguyên để thực hiện một cuộc chiến tranh lâu dài với Đế quốc Anh. Ông tin rằng sau khi có cuộc đình công Pháp sắp xảy ra, Ý có thể tranh giành lãnh thổ từ Pháp, và sau đó ông có thể tập trung lực lượng của mình vào một cuộc tấn công lớn ở Bắc Phi, nơi lực lượng Anh và Khối thịnh vượng chung đã bị các lực lượng Ý đông hơn uy hiếp.
 
Vào mùa hè năm 1941, Mussolini gửi quân Ý tham gia vào cuộc xâm lược Liên bang Xô viết, và Ý tuyên chiến với Hoa Kỳ vào tháng 12. Vào năm 1943, Ý đã trải qua một thảm họa khác: vào tháng 2, Hồng quân đã phá hủy hoàn toàn Quân đội Ý ở Nga; vào tháng 5, Khối Trục đã sụp đổ ở Bắc Phi; vào ngày 9 tháng 7, các đồng minh xâm lược Sicily; và đến ngày 16 nó trở nên rõ ràng hơn với cuộc tấn công mùa hè của Đức ở Liên Xô đã thất bại. Kết quả là, vào đầu ngày 26 tháng 7, vua Victor Emmanuel III đã miễn nhiệm ông là người đứng đầu chính phủ và đã bắt giam ông, đồng thời bổ nhiệm Pietro Badoglio làm thủ tướng. Vào ngày 12 tháng 9 năm 1943, Mussolini được cứu thoát khỏi sự giam giữ trong cuộc đột kích Gran Sasso của lính dù Đức và các chỉ huy Waffen-SS do Thiếu tá Otto-Harald Mors dẫn đầu. [[Adolf Hitler]] sau đó đưa Mussolini phụ trách chế độ bù nhìn ở miền bắc Italy, Cộng hòa xã hội Ý (tiếng Ý: Repubblica Sociale Italiana, RSI), được gọi là Cộng hòa Salò.
 
Vào cuối tháng 04 năm 1945 Mussolini và tình nhân [[Clara Petacci]] của ông đã cố gắng chạy sang Thụy Sĩ, nhưng cả hai đều bị bắt giữ bởi thành viên đảng Cộng sản Ý và bị xử bắn vào ngày 28 tháng 4 năm 1945 gần Hồ Como. Cơ thể của ông sau đó được đưa tới Milan và treo ngược trên quảng trường để mọi người chứng kiến, nhổ nước bọt thể hiện sự khinh bỉ.
 
== Trước khi gặp [[Adolf Hitler|Hitler]] ==
446

lần sửa đổi