Khác biệt giữa các bản “Giải Oscar”

n
replaced: . → . (2), MexicoMéxico using AWB
n (replaced: . → . (2), MexicoMéxico using AWB)
}}
 
'''Giải thưởng Viện Hàn lâm''' ([[tiếng Anh]]: '''Academy Awards'''), thường được biết đến với tên '''Giải Oscar''' (tiếng Anh: '''Oscars''') là [[giải thưởng điện ảnh]] hằng năm của [[Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh]] (tiếng Anh: ''Academy of Motion Picture Arts and Sciences'', viết tắt là ''AMPA'') ([[Hoa Kỳ]]) với 74 giải thưởng dành cho các diễn viên và kĩ thuật hình ảnh trong ngành điện ảnh Hoa Kỳ. Kể từ năm [[1928]], giải Oscar được trao hàng năm tại thành phố [[Los Angeles]]<ref>[http://www.oscars.org/aboutacademyawards/index.html ''Về Giải thưởng Viện Hàn lâm'', Academy of Motion Picture Arts and Sciences]</ref> để ghi nhận những thành tựu xuất sắc của [[điện ảnh]] trong năm của các [[đạo diễn]], [[Diễn viên điện ảnh|diễn viên]], [[kịch bản phim|kịch bản]] và nhiều lĩnh vực khác qua cuộc bỏ phiếu kín của các thành viên Viện Hàn lâm .
 
Giải Oscar lần đầu phát thanh trên radio vào năm 1930 và phát hình lần đầu năm 1953. Hiện nay giải thưởng phát sóng trực tiếp trên 200 quốc gia và phát trực tiếp trên mạng. Giải Oscar là lễ trao giải lâu đời nhất thế giới trong ngành nghệ thuật.
Chịu trách nhiệm bầu chọn và trao giải Oscar là AMPAS, một tổ chức nghề nghiệp danh dự của những người làm điện ảnh Hoa Kỳ. Cho đến năm [[2007]] số người đủ tiêu chuẩn tham gia bầu chọn là 5830 người, trong đó có 1311 diễn viên (tỉ lệ cao nhất, chiếm 22 phần trăm). Tính cho đến năm [[2007]], đã 72 năm quá trình bầu chọn này được thống kê bởi công ty [[kiểm toán tài chính|kiểm toán]] [[PricewaterhouseCoopers]] và công ty tiền nhiệm của nó là [[Price Waterhouse]]<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/4769730.stm ''The men who are counting on Oscar'', BBC News]</ref>. Đến nay đã có 3072 tượng vàng đã được trao trong suốt 90 năm tồn tại.
 
Lễ trao giải Oscar gần đây nhất, [[Giải Oscar lần thứ 90]] đã được trao vào năm 2018, tôn vinh các bộ phim hay nhất năm 2017, được tổ chức vào ngày 4 tháng 3 năm 2018 tại nhà hát Dolby, Los Angeles, California. Dẫn chương trình là Jimmy Kimmel và trực tiếp trên đài ABC của Mỹ.
 
== Lịch sử ==
Giải thưởng Viện Hàn lâm đầu tiên được trao vào ngày 16 tháng 5 năm 1929, trong một buổi dạ tiệc chiều tại Khách sạn Roosevelt Hollywood với 280 khách mời. Giá trị tấm vé vào thời đó là 5 USD (tương đương 71 USD ngày nay). 15 bức tượng vàng đã được trao cho các diễn viên, đạo diễn và tổ làm phim cho các bộ phim từ năm 1927-1928 và lễ trao giải kéo dài chỉ trong 15 phút. Người chiến thắng lúc ấy được báo trước 3 tháng để chuẩn bị. Nhưng sau đó, dịp trao giải năm 1941 về sau, kết quả được giữ kín trong phong bì và không một ai biết được kết quả ngoại trừ giám đốc và phó giám đốc công ty sản xuất Tượng vàng Oscar R. S Owen.
 
=== Tổ chức ===
Diễn viên xuất sắc nhất lần đầu tiên của giải là Emil Jannings trong bộ phim ''The Last Command'' và ''The Way of All Fresh.'' Anh ấy phải trở về Châu Âu trước lễ trao giải và do đó Viện Hàn lâm đồng ý trao giải thưởng trước cho anh.
 
Vào lễ trao giải lần thứ 29 được tổ chức vào ngày 27 tháng 3 năm 1957, giải Oscar dành cho phim nước ngoài hay nhất được công bố. Tại lễ trao giải lần thứ 74 vào năm 2002, giải Oscar dành cho phim hoạt hình hay nhất được trao thưởng. Từ năm 1973, tất cả lễ trao giải đều kết thúc với giải Oscar dành cho bộ phim xuất sắc nhất.
 
== Điều kiện đề cử và quá trình bầu chọn ==
Các thành viên thuộc các nhánh khác nhau sẽ bầu chọn ứng cử viên cho các hạng mục thuộc nhánh mình, riêng hạng mục ''Phim hay nhất'' (''Best Picture'') thì tất cả đều có quyền tham gia đề cử. Những người thắng giải sẽ được lựa chọn bằng vòng bỏ phiếu thứ hai, trong đó mọi thành viên đều được phép bầu cho hầu hết các hạng mục, kể cả hạng mục Phim hay nhất<ref>[http://www.oscars.org/78academyawards/rules/rule05.html ''Điều 5: Việc bỏ phiếu và đề cử'', Academy of Motion Picture Arts and Sciences]</ref>.
 
Vào năm 2012, theo kết quả điều tra của tờ thời báo Los Angeles, số lượng thành viên bầu chọn của AMPAS chiếm 88%, trong đó 94% là người Caucasia, 77% là đàn ông, 54% còn lại là các thành viên bầu chọn là hơn 60 tuổi.
 
== Giải thưởng ==
Phần thưởng của giải Oscar là một bức tượng nhỏ có tên chính thức là ''Giải thưởng của Viện Hàn lâm cho đóng góp xuất sắc'' (tiếng Anh: ''Academy Award of Merit'') hay thông thường được biết đến là ''Tượng vàng Oscar''. Bức tượng bao gồm phần gốc bằng kim loại đen được mạ [[vàng]] và [[britannium]], cao 34.3 [[xentimét|cm]] và nặng 3,856 [[kilôgam|kg]] có hình dáng của một [[hiệp sĩ]] được điêu khắc theo phong cách [[Art Deco]], người hiệp sĩ này cầm gươm và đứng trên một cuộn phim có năm cánh. Năm cánh này tượng trưng cho các nhánh gốc của Viện Hàn lâm bao gồm [[diễn viên]], [[biên kịch]], [[đạo diễn]], [[nhà sản xuất phim|nhà sản xuất]] và [[kỹ thuật viên]]<ref>[http://www.oscar.com/legacy/?pn=statuette ''Oscar Statuette: Legacy'', Academy of Motion Picture Arts and Sciences]</ref>.
 
Hình mẫu bức tượng lấy cảm hứng từ diễn viên người [[México|Mexico]] [[Emilio "El Indio" Fernández|Emilio "El Endio" Fernández]] Người nghĩ ra ý tưởng cho bức tượng Oscar là chỉ đạo nghệ thuật của hãng [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]], [[Cedric Gibbons]], một trong các thành viên đầu tiên của Viện Hàn lâm<ref>[http://www.oscars.org/press/pressreleases/2000/00.05.03.html ''Academy to Commemorate Oscar Designer Cedric Gibbons'', Academy of Motion Picture Arts and Sciences]</ref>. Những người cụ thể hóa ý tưởng của Gibbons là nhà điêu khắc [[George Stanley]], người đã tạo ra một bản tượng bằng [[đất sét]] trước khi ''Alex Smith'' chế ra bản tượng bằng [[thiếc]] và [[đồng]] được mạ vàng 24 karat với tỉ lệ 92,5 phần trăm thiếc và 7,5 phần trăm đồng. Ngày nay, mỗi năm có khoảng 40 bức tượng Oscar được sản xuất bởi công ty [[R.S. Owens]] với sự kiểm soát chất lượng rất nghiêm ngặt, các bản tượng lỗi trong quá trình sản xuất lập tức được cắt đôi và nung chảy<ref>[http://www.oscars.com/legacy/?pn=statuette&page=2 ''Oscar Statuette: Manufacturing, Shipping and Repairs'', Academy of Motion Picture Arts and Sciences]</ref>. Tuy nhiên từ năm 1943 đến năm 1945, do lượng kim loại bị thiếu hụt cho sản xuất trong chiến tranh thế giới lần thứ hai, bức tượng khi ấy bắt buộc phải dùng thạch cao thay cho và sau khi chiến tranh kết thúc thì tượng Oscar trở về chất liệu truyền thống.
 
=== Tên gọi ===
Kể từ năm [[1950]], AMPAS đã ra quy định về việc chủ nhân của các bức tượng Oscar và người thừa kế của họ không được phép bán bức tượng, trừ trường hợp bán lại cho chính Viện Hàn lâm với giá 1 [[Đô la Mỹ|USD]]. Nếu người được chọn trao giải từ chối vinh dự này, Viện Hàn lâm sẽ giữ lại bức tượng. Quy định này đã gây ra nhiều tranh cãi, vì nó đồng nghĩa với việc người được trao tượng vàng Oscar lại không được sở hữu hoàn toàn giải thưởng của mình<ref>[http://archive.is/20121205235903/http://www.forbes.com/2005/02/28/cx_lr_0228oscarsales.html ''Psst! Wanna Buy An Oscar?'', Lacey Rose, Forbes]</ref>. Đã có trường hợp cháu trai của nhà sản xuất phim [[Michael Todd]] đã cố bán bức tượng Oscar của ông mình cho một nhà sưu tập, AMPAS đã ngăn cản được việc này bằng một lệnh của toà án. Vào tháng 12 năm 2011, Orson Welles dành được giải Oscar dành cho kịch bản gốc xuất sắc nhất cho bộ phim Citizen Kane, người thừa kế ông có được quyết định của tòa án năm 2004 cho phép bán đấu giá bức tượng này trên mạng với giá 861542 USD.
 
Vào năm 1992, Harold Russell cần tiền cho các chi phí y tế cho vợ ông. Trong một quyết định gây tranh cãi, ông đã đồng ý bán lại cho diễn viên phụ xuất sắc nhất năm 1946 là Herman Darvick Autograph Auctions cho bộ phim The Best Years of Our Lives và vào ngày 6 tháng 8 năm 1992 tại thành phố New York, giải Oscar được bán lại cho nhà sưu tập với giá 60500 USD. Russell đã bảo vệ quyết định của mình và nói rằng: "Tôi không biết lí do vì sao mọi người đều chỉ trích tôi. Sức khỏe của vợ tôi quan trọng hơn rất nhiều so với giải thưởng này. Bộ phim sẽ vẫn còn mãi, thậm chí là cả giải Oscar
 
== Lễ trao giải ==
 
=== Truyền hình ===
Tại [[Hoa Kỳ]], lễ trao giải Oscar được truyền hình trực tiếp ở hầu hết lãnh thổ Hoa Kỳ (ngoại trừ [[Alaska]] và [[Hawaii|Hawaii)]], Vương quốc Anh cùng hàng triệu khán giả khắp thế giới trong khi đó lễ trao giải [[Giải Emmy|Emmy]], [[Giải Quả cầu vàng|Quả cầu vàng]] và [[Giải Grammy]] chỉ được truyền trực tiếp ở Bờ Đông và phát trễ hơn ở Bờ Tây.
 
Lễ trao giải Oscar lần đầu được ghi hình năm [[1953]] bởi hãng [[NBC]]. Đến năm [[1960]] thì quyền truyền hình rơi vào tay hãng [[American Broadcasting Company|ABC]] (trong đó có buổi truyền hình trực tiếp có màu lần đầu năm 1966) cho đến năm 1970. Năm [[1970]], [[NBC]] giành lại quyền phát sóng trong 5 năm nhưng rồi từ năm [[1976]], chỉ có [[American Broadcasting Company|ABC]] được ghi hình buổi lễ này, hợp đồng của ABC với AMPAS hiện kéo dài đến năm [[2028]]<ref>[http://www.oscars.org/press/pressreleases/2005/05.02.07.html ''ABC and Academy Extend Oscar Telecast Agreement'', Academy of Motion Picture Arts and Sciences]</ref>. Lễ trao giải lần đầu phát sóng trực tiếp trên toàn thế giới vào năm 1970 qua vệ tinh nhưng chỉ có 2 quốc gia Nam Mỹ là Chile và Brazil mua được bản quyền phát sóng. Sau đó, bản quyền phát sóng được bán cho 50 quốc gia. Một thập kỷ sau, bản quyền đã được bán cho 60 quốc gia và tiếp tục tăng, đến năm 1984, bản quyền giải Oscar được cấp phép ở 76 quốc gia. Trong buổi phát sóng trực tiếp, các hãng phim bị nghiêm cấm phát quảng cáo.
 
Các hạng mục chính của giải Oscar sẽ được trao trong một buổi lễ trang trọng được truyền hình trực tiếp. Sáu tuần sau khi các ứng cử viên được công bố, buổi lễ được tổ chức rất hào nhoáng theo phong cách [[Hollywood]] khi các khách mời bước trên tấm thảm đỏ với những bộ đồ thời trang nhất. Trong vài năm trở lại đây, Viện Hàn lâm thường tuyên bố lễ trao giải của họ có tới hàng tỉ người xem trực tiếp, tuy nhiên thông tin này chưa hề được kiểm chứng bởi các nguồn độc lập và bản thân AMPAS cũng không đưa ra lý do tại sao số người xem lại có thể đạt tới con số lớn như vậy.
 
Giải Oscar phát lần đầu năm 1953 bởi đài NBC đến năm 1960 và sau đó được phát ABC thay thế . NBC giành lại quyền trực tiếp trong 5 năm (1971-1975), và ABC lại phát sóng trở lại vào năm 1976 và sẽ tiếp tục trực tiếp hằng năm cho đến năm 2028 sau khi hết hợp đồng với Viện Hàn lâm.
 
Sau hơn 60 năm được tổ chức vào cuối tháng 3 hoặc đầu tháng 4, kể từ năm [[2004]], buổi trao giải được dịch sớm lên cuối tháng 2 hoặc đầu tháng 3 để rút ngắn quá trình vận động hành lang và quảng cáo. Việc tổ chức sớm hơn cũng đem lại thuận lợi cho hãng ABC vì tháng 2 là tháng có lượng người xem lớn và dễ đem lại lợi nhuận hơn. Một lí do khác là do sự tăng trưởng về lượt xem giải bóng rổ NCAA làm ảnh hưởng đến khán giả Viện Hàn lâm. Và việc chuyển ngày phát sóng từ thứ Ba sang thứ Hai đem lại nhiều lợi ích cho đài ABC vì đem lại tiền lãi nhiều. Một vài năm, lễ trao giải được dời thành ngày Chủ nhật đầu tiên của tháng Ba để tránh gây xung đột với Thế vận hội Mùa đông. Ngoài ra một lý do khác nữa là vì để tránh lễ trao giải quá gần với ngày lễ tôn giáo là lễ Passover và lễ Phục sinh, mà trong nhiều thập kỉ bị phản đối bởi các thành viên và công chúng. Tuy nhiên, việc dời ngày trao giải làm giảm số lượng quảng cáo. Vào năm 2010, Viện Hàn lâm còn muốn chuyển buổi lễ qua cả tháng Giêng. Tuy nhiên nếu kế hoạch tổ chức sớm như vậy thì sẽ làm ảnh hưởng đến thời gian bỏ phiếu bị rút ngắn, làm cho chất lượng đề cử giảm đi đáng kể, đồng thời, việc tổ chức sớm sẽ trùng với giải Bóng bầu dục quốc gia.
 
Sau nhiều năm tổ chức vào ngày thứ Hai lúc 9 giờ tối (bờ Đông), từ năm 1999, nó được chuyển sang ngày Chủ Nhật lúc 8 giờ 30 (bờ Đông). Nguyên nhân là do nó tránh được việc kẹt xe vào giờ cao điểm ở Los Angeles và giúp cho khán giả bờ Đông có thể ngủ sớm. Trong nhiều năm, nhiều hãng phim phản đối việc phát sóng vào ngày Chủ Nhật bởi vì họ phải cắt đi giờ phim cuối tuần (thường đem lại cho họ rất nhiều lợi nhuận).
 
Vào lễ trao giải lần thứ 40, buổi lễ phải tạm hoãn trong 2 ngày nguyên nhân là do Martin Luther King bị ám sát. Ngày [[30 tháng 3]] năm [[1981]], buổi lễ trao giải đã bị lùi lại một ngày sau [[Vụ ám sát hụt tổng thống Reagan|sự kiện]] tổng thống [[Ronald Reagan]] bị ám sát hụt.
 
=== Số lượng người xem ===
Về mặt lịch sử, giải Oscar đã thu hút được một số lượng lớn người xem khi các bom tấn của phòng vé được ưa chuộng để tranh danh hiệu Giải Oscar cho Phim xuất sắc nhất. Hơn 57,25 triệu người xem đã theo dõi chương trình truyền hình cho Giải thưởng Học viện 70 năm 1998, năm Titanic thu được gần 600 triệu đô la Mỹ tại các phòng vé trước giải Oscar ở Bắc Mỹ. Lễ trao giải Academy Awards lần thứ 76, trong đó The Lord of the Rings: Sự trở lại của nhà vua (thu được 368 triệu đô la Mỹ) nhận được 11 giải thưởng bao gồm giải cho phim xuất sắc nhất đã thu hút được 43.56 triệu người xem. Tuy nhiên, lễ trao giải được đánh giá cao nhất dựa trên xếp hạng của Nielsen cho đến nay là giải thưởng của Viện Hàn lâm lần thứ 42 với rating 43,4% vào ngày 7 tháng 4 năm 1970.
 
Ngược lại, các buổi lễ tôn vinh các bộ phim không đạt được nhiều thành công tại các phòng vé có xu hướng tỉ lệ người xem thấp hơn. Giải thưởng Viện Hàn lâm lần thứ 78, phim Crash (với tổng doanh thu trước giải Oscar là 53,4 triệu USD) với 38,64 triệu khán giả, tỉ lệ ấy tương đương 22,91%, thấp hơn so với giải Oscar 2 năm trước đó. Trong năm 2008, giải thưởng Giải thưởng Viện hàn lâm lần thứ 80 được theo dõi bởi 31,76 triệu người xem với tỷ suất người xem 18,66%, được đánh giá là lễ trao giải được xem là tỉ lệ thấp nhất cho đến nay, mặc dù đây là buổi lễ 80 năm giải thưởng của Học viện.
 
Mặc dù vẫn chiếm ưu thế trong xếp hạng, lượng người xem của giải đã giảm dần qua từng năm. Sau buổi trình chiếu, Variety khuyến khích ABC đàm phán mở rộng hợp đồng với AMPAS để tìm kiếm ra sự sáng tạo hơn đối với chương trình. Hiện tại, AMPAS chịu trách nhiệm về hầu hết các phần của chương trình, bao gồm cả việc lựa chọn nhân viên sản xuất và ABC được phép có một số ý kiến ​​về quyết định của họ. [65] Vào tháng 8 năm 2016, AMPAS mở rộng hợp đồng với ABC đến năm 2028: hợp đồng không có bất kỳ thay đổi đáng chú ý nào, cũng như không cho ABC bất kỳ sự sáng tạo nào đối với buổi lễ.
 
== Danh sách giải thưởng ==
 
=== Phân biệt chủng tộc ===
Viện Hàn lâm đã nhận được nhiều lời chỉ trích về việc phân biệt chủng tộc trong số những người được đề cử. Lễ trao giải lần thứ 88 đã trở thành đỉnh điểm của một cuộc tẩy chay, dựa trên việc bầu chọn của các nhà phê bình rằng danh sách các ứng cử viên toàn là người da trắng. Đáp lại, Viện Hàn lâm đã khởi xướng những thay đổi trong lịch sử "có tính lịch sử" vào năm 2020.
 
=== Từ chối giải thưởng ===
Một số người chiến thắng của Giải Oscar đã tẩy chay các buổi lễ và do đó từ chối nhận giải Oscar của họ.
 
Người đầu tiên làm như vậy là nhà biên kịch Dudley Nichols (cho giải Oscar dành cho Kịch bản gốc xuất sắc nhất năm 1935 của phim ''[[The Informer|]]''The Informer'']]). Nichols tẩy chay lễ trao giải Academy Awards lần thứ 8 vì cuộc xung đột giữa Học viện và Hiệp hội Nhà văn [89] Nichols cuối cùng đã chấp nhận giải thưởng năm 1935 ba năm sau đó, tại lễ 1938. Nichols đã được đề cử ba giải Academy Awards khác trong sự nghiệp của mình.
 
George C. Scott đã trở thành người thứ hai từ chối nhận giải cho Nam diễn viên xuất sắc nhất vào năm 1970 trong phim ''Patton'') tại lễ trao giải lần thứ 43.
 
Người thứ ba từ chối nhận giải là Marlon Brando cho Nam diễn viên xuất sắc nhất trong phim [[Bố già (phim)|''Bố già'']] năm 1972), ông nói rằng có sự phân biệt đối xử và ngược đãi của người Mỹ bản địa trong ngành công nghiệp điện ảnh Hoa Kỳ. Tại lễ trao giải Oscar lần thứ 45 đó, Brando đã gửi một nữ diễn viên và nhà hoạt động vì quyền công dân Sacheen Littlefeather đọc bài phát biểu gồm 15 trang chỉ rõ những lời chỉ trích của ông.