Khác biệt giữa các bản “Trận Tát Thủy”

không có tóm lược sửa đổi
{{Infobox military conflict
|conflict=Trận Tát Thủy
|image=
|caption=
|partof=[[Chiến tranh Tùy - Cao Câu Ly]]
|date=612
|place=Sông Tát Thủy, nay là [[sông Chongchon]]
|result=[[Cao Câu Ly]] chiến thắng, dẫn đến [[Tùy mạt Đường sơ|sự sụp đổ]] của [[Nhà Tùy]]
|combatant1=[[Nhà Tùy|Tùy]] ([[Trung Quốc]])
|combatant2=[[Cao Câu Ly]] ([[Triều Tiên]])
|commander1=[[Vu Trọng Văn]]<br/>[[Vũ Văn Thuật]]
|commander2=[[Ất Chi Văn Đức]]
|strength1=~305,000 (danh nghĩa)<ref name="assembly">{{cite web |title = The Three Kingdoms |publisher = National Assembly of South Korea |url = http://www.opensource.org/docs/definition.php |accessdate = 2007-02-12 }}</ref><ref name="Book of Sui, Vol. 60">''[[Book of Sui]]'', Vol. 60.</ref><ref name="Lee">{{cite book|last1=Lee|first1=Ki-Baik|title=A New History of Korea|date=1984|publisher=Harvard University Press|location=Cambridge, Massachusetts|isbn=067461576X|page=47}} "Koguryŏ was the first to open hostilities, with a bold assault across the Liao River against Liao-hsi, in 598. The Sui emperor, Wen Ti, launched a retaliatory attack on Koguryŏ but met with reverses and turned back in mid-course. Yang Ti, the next Sui emperor, proceeded in 612 to mount an invasion of unprecedented magnitude, marshalling a huge force said to number over a million men. And when his armies failed to take Liao-tung Fortress (modern Liao-yang), the anchor of Koguryŏ's first line of defense, he had a nearly a third of his forces, some 300,000 strong, break off the battle there and strike directly at the Koguryŏ capital of P'yŏngyang. But the Sui army was lured into a trap by the famed Koguryŏ commander Ŭlchi Mundŏk, and suffered a calamitous defeat at the Salsu (Ch'ŏngch'ŏn) River. It is said that only 2,700 of the 300,000 Sui soldiers who had crossed the Yalu survived to find their way back, and the Sui emperor now lifted the siege of Liao-tung Fortress and withdrew his forces to China proper. Yang Ti continued to send his armies against Koguryŏ but again without success, and before long his war-weakened empire crumbled."</ref><ref name="Nahm">{{cite book|last1=Nahm|first1=Andrew C.|title=A Panorama of 5000 Years: Korean History|date=2005|publisher=Hollym International Corporation|location=Seoul|isbn=093087868X|page=18|edition=Second revised}} "China, which had been split into many states since the early 3rd century, was reunified by the Sui dynasty at the end of the 6th century. Soon after that, Sui China mobilized a large number of troops and launched war against Koguryŏ. However, the people of Koguryŏ were united and they were able to repel the Chinese aggressors. In 612, Sui troops invaded Korea again, but Koguryŏ forces fought bravely and destroyed Sui troops everywhere. General Ŭlchi Mundŏk of Koguryŏ completely wiped out some 300,000 Sui troops which came across the Yalu River in the battles near the Salsu River (now Ch'ŏngch'ŏn River) with his ingenious military tactics. Only 2,700 Sui troops were able to flee from Korea. The Sui dynasty, which wasted so much energy and manpower in aggressive wars against Koguryŏ, fell in 618."</ref>
|strength2=~10,000 kỵ binh{{citation needed|reason=need actual citation|date=July 2016}}
|casualties1=302,300 thương vong<ref name="Book of Sui, Vol. 60">''[[Book of Sui]]'', Vol. 60.</ref><ref name="Lee" /><ref name="Nahm" /><ref name="Battle of Salsu">{{Ko icon}} [http://preview.britannica.co.kr/bol/topic.asp?article_id=b11s1728a "Battle of Salsu", ''Encyclopædia Britannica Korean Edition''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716080932/http://preview.britannica.co.kr/bol/topic.asp?article_id=b11s1728a |date=2011-07-16 }}</ref>
|casualties2=''Không rõ''
}}
 
'''Trận Tát Thủy''' (tiếng Triều Tiên: 살수대첩, [[Hán - Việt]]: Tát Thủy chi chiến) là 1 trận đại chiến quy mô lớn giữa đại quân 30 vạn quân [[nhà Tùy]] và quân [[Cao Câu Ly]] với quân số ít hơn nhiều. Trận chiến này diễn ra vào mùa đông năm 612 dưới thời kì trị vì của [[Tùy Dạng Đế]] của nhà Tùy và [[Anh Dương Vương]] của Cao Câu Ly. Trận Tát Thủy nằm trong một loạt các trận đánh diễn ra từ năm 598 đến năm 614 giữa Tùy và Cao Câu Ly trong khuôn khổ [[chiến tranh Tùy - Cao Câu Ly]]. Trận đánh này kết thúc với chiến thắng vang dội của quân đội Cao Câu Ly, nhưng không thể làm Tùy Dạng Đế từ bỏ quyết tâm chinh phục Cao Câu Ly dù rằng đây là trận chiến gây ra nhiều tai họa về sau.
 
Về sau, nhà Tùy liên tiếp mở các chiến dịch quân sự mới vào năm 613 và năm 614. Cuộc tấn công xâm lược năm 613 phải đình lại bởi cuộc nổi loạn của tướng [[Dương Huyền Cảm]]; còn cuộc tấn công xâm lược năm 614 bị bãi bỏ sau khi Cao Câu Ly đồng ý giao nộp [[Hộc Tư Chính]] (斛斯政), một phản tướng của nhà Tùy chạy sang Cao Câu Ly cho Dạng Đế xử tử. Tùy Dạng Đế đã dự định mở một cuộc xâm lược vào năm 615, nhưng đế quốc Tùy lúc này đã quá suy yếu vì những mâu thuẫn nội tại trong lòng nó. Nhiều cuộc khởi nghĩa chống lại sự tàn bạo của Dạng Đế đã bùng nổ, và bản thân binh sĩ cũng không muốn phục vụ cho các cuộc chiến tranh liên miên của Dạng Đế nữa.
 
Trận đánh này là 1 trong những đại thắng chứng tỏ tài năng cầm binh của các tướng lĩnh Cao Câu Ly trong cuộc chiến với các triều đại Trung Quốc mà trước khi cờ tới tay [[Dương Vạn Xuân]] (Yang Manchun) và [[Uyên Cái Tô Văn]] trong chiến tranh chống lại [[nhà Đường]] thì [[UấtẤt Chi Văn Đức]] (Eulji Mundok) là người đầu tiên làm nên điều vinh dự đó.
 
== Bối cảnh trước trận đánh ==
Tháng 8 năm 612, quân tiên phong của Tùy dưới quyền chỉ huy của Vũ Văn Thuật vượt sông [[Áp Lục]], tiến sâu vào nội địa Cao Câu Ly. Đến tháng 10 năm 612, trong khi thủy quân Tùy đã vây hãm thành Bình Nhưỡng thì lục quân Tùy mới tiến đến bờ sông Tát Thủy (Sansu), mà nay là [[Sông Chongchon|sông Thanh Xuyên]] (Ch’ongch’on) ở khu vực Chagang, Triều Tiên. Nắm bắt được tình hình, tướng Ất Chi Văn Đức đã tiến hành cho đắp sẵn một con đập ở thượng nguồn để phục kích quân Tùy ở sông Tát Thủy. [[Ất Chi Văn Đức]] sau đó đã cho quân liên tục đến đánh phá và nhanh chóng rút lui để nhử dần quân Tùy về phía sông Salsu.
 
Khi quân Tùy tới bờ sông thì quân Cao Câu Ly với số lượng ít hơn nhiều đã nhanh chân rút qua sông để dụ quân Tùy đuổi theo. Do thấy mức nước quá nông nên các tướng lĩnh cánh tiên phong của nhà Tùy đã chủ quan, cho quân lội ào ào qua sông truy kích địch. Khi thấy địch vào bẫy, UấtẤt Chi Văn Đức đã phá đập đã chuẩn bị sẵn ở thượng nguồn và theo đà nước tung quân tấn công dữ dội. Quân Tùy không kịp trở tay bị thua nặng, Vũ Văn Thuật cùng nhiều thuộc tướng vội vã bỏ chạy, trong khi nhiều tướng lĩnh khác bị quân Cao Câu Ly bắt sống. Theo sử ghi lại trong 30 - 35 vạn quân Tùy tiên phong vượt sông trong trận này thì chỉ còn khoảng 2700 người sống sót trở về.
 
Kết quả trận này khiến cùng với các cánh quân phối hợp khác chiến đấu bất lợi dẫn đến kết thúc cuộc xâm lược Cao Câu Ly lần thứ nhất của Dạng Đế Dương Quảng. Ngay cả cánh thủy binh có triển vọng nhất trên trận tuyến của Lai Hộ Nhi cũng vì ảnh hưởng trận này mà triệt thoái do lo ngại chủ lực quân Cao Câu Ly quay lại phản công.
== Kết quả ==
Ảnh hưởng trận này khiến cho đại cục nhà Tùy cũng nhanh chóng chịu ảnh hưởng theo mặt xấu khi bóc lột, tăng thuế bách tính trăm họ nhằm trang trải chiến phí cho các cuộc xâm lược kế tiếp vào Cao Câu Ly dẫn đến dân chúng lầm than, quan lại tham nhũng hạch sách, hào kiệt nhân sỹ nổi dậy khiến cho quốc tộ nhà Tùy nhanh chóng đi đến hồi kết.
 
==Tham khảo==
{{tham khảo|2}}